Ba môn phối hợp (Eventing) là môn thể thao kết hợp cưỡi ngựa, săn bắn thể thao và kỹ năng vượt địa hình, đòi hỏi kỹ thuật và sự đồng điệu cao.

Ba môn phối hợp (Eventing) là một bộ môn thể thao ngoài trời đòi hỏi sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa nhiều kỹ năng khác nhau. Khác với ba môn phối hợp Olympic gồm bơi, đạp xe và chạy bộ, Eventing trong lĩnh vực outdoor chuyên sâu tập trung vào sự tương tác giữa người, ngựa và môi trường tự nhiên. Môn này yêu cầu người tham gia phải thành thạo kỹ năng cưỡi ngựa qua các địa hình phức tạp, đồng thời sở hữu khả năng sử dụng các dụng cụ săn bắn thể thao một cách chính xác và an toàn.

Đây không phải là một hoạt động cho người mới bắt đầu. Eventing đòi hỏi quá trình luyện tập nghiêm túc, kiến thức sâu về hành vi động vật và các quy tắc an toàn tuyệt đối. Người chơi phải xây dựng mối liên kết chặt chẽ với ngựa của mình, xem nó như một người bạn đồng hành tin cậy trong suốt hành trình. Tại Việt Nam, hoạt động này thường diễn ra trong các câu lạc bộ cưỡi ngựa hoặc các khu dã ngoại tư nhân có không gian đủ lớn và được cấp phép.

Một sự kiện Eventing điển hình bao gồm các phần thi kỹ năng riêng biệt, được thiết kế để thử thách toàn diện khả năng của người tham gia.

Cưỡi ngựa địa hình (Cross-Country Riding)

Đây là phần cốt lõi của môn thể thao. Bạn sẽ điều khiển ngựa vượt qua một quãng đường dài trong tự nhiên với nhiều chướng ngại vật khác nhau. Các chướng ngại vật này mô phỏng các thử thách thực tế như khúc gỗ, dòng suối cạn, hoặc các con dốc. Mục tiêu không chỉ là tốc độ, mà còn là sự an toàn và khả năng giữ sức cho ngựa. Kỹ năng quan trọng nhất là đọc địa hình, phán đoán tốc độ phù hợp và giao tiếp hiệu quả với ngựa qua các tín hiệu điều khiển.

Săn bắn thể thao (Sport Hunting/Marksmanship)

Phần này kiểm tra sự bình tĩnh, tập trung và kỹ năng bắn chính xác của bạn. Tùy vào quy định của từng sự kiện, bạn có thể phải bắn mục tiêu tĩnh hoặc di động từ các vị trí khác nhau, đôi khi ngay sau khi vừa hoàn thành một chặng cưỡi ngựa. Hoạt động này đòi hỏi bạn phải kiểm soát nhịp thở, giữ vững tâm lý và tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc an toàn vũ khí. Tại Việt Nam, hoạt động này thường được thay thế bằng bắn súng sơn hoặc bắn cung vào mục tiêu để đảm bảo tuân thủ pháp luật và an toàn.

Kỹ năng phối hợp thực địa

Đây là phần thử thách khả năng kết hợp cả hai kỹ năng trên một cách liền mạch. Ví dụ, một bài thi có thể yêu cầu bạn vừa cưỡi ngựa qua một đoạn đường gồ ghề, vừa phải xác định và ghi nhớ vị trí các mục tiêu. Sau đó, bạn phải xuống ngựa và thực hiện phần thi bắn súng trong một khoảng thời gian giới hạn. Phần thi này đánh giá khả năng chuyển đổi trạng thái nhanh chóng, quản lý trang bị và duy trì sự tập trung dưới áp lực.

Trang bị đúng và đủ là yếu tố quyết định sự an toàn và hiệu suất của bạn. Việc lựa chọn trang bị phụ thuộc vào từng nội dung thi và điều kiện thời tiết.

Trang bị cưỡi ngựa

• Mũ bảo hiểm cưỡi ngựa: Bắt buộc để bảo vệ đầu khỏi các va đập.
• Bốt cưỡi ngựa: Giúp bảo vệ chân và tạo tư thế đúng trên bàn đạp.
• Yên ngựa và dây cương: Phải vừa vặn với cả người và ngựa để đảm bảo sự thoải mái và khả năng kiểm soát tốt nhất.
• Găng tay: Tăng độ bám và bảo vệ tay khỏi ma sát.
• Áo bảo vệ thân: Giảm thiểu chấn thương khi ngã.

Trang bị săn bắn thể thao và dã ngoại

• Quần áo phù hợp: Quần áo rằn ri hoặc màu trung tính giúp hòa mình vào môi trường. Chất liệu phải bền, thoáng khí và chống thấm nước.
• Ống nhòm: Dùng để quan sát địa hình và xác định mục tiêu từ xa.
• Dụng cụ săn bắn: Súng thể thao, cung tên hoặc súng sơn theo quy định của ban tổ chức.
• Túi cứu thương cá nhân: Chứa các vật dụng y tế cơ bản để xử lý các vết thương nhỏ.
• La bàn hoặc thiết bị GPS: Giúp định vị và điều hướng trong các khu vực rộng lớn.

An toàn là ưu tiên hàng đầu trong Ba môn phối hợp. Người tham gia phải luôn tuân thủ các quy tắc an toàn khi sử dụng súng và khi cưỡi ngựa. Trước mỗi sự kiện, ban tổ chức luôn kiểm tra kỹ lưỡng trang bị của người tham gia và tình trạng sức khỏe của ngựa. Bạn phải hiểu rõ giới hạn của bản thân và ngựa của mình, không được cố gắng thực hiện các thử thách quá sức.

Về môi trường, các sự kiện Eventing luôn được tổ chức tại những địa điểm được quy hoạch sẵn để giảm thiểu tác động đến hệ sinh thái tự nhiên. Người tham gia có trách nhiệm giữ gìn vệ sinh chung, không xả rác và tôn trọng môi trường sống của các loài động vật hoang dã. Tại Việt Nam, một số khu du lịch sinh thái như Madagui (Lâm Đồng) hoặc các trang trại ngựa ở Ba Vì (Hà Nội) là những nơi có địa hình phù hợp để tổ chức các buổi huấn luyện.

Cần kinh nghiệm gì để tham gia Ba môn phối hợp?

Bạn cần có kỹ năng cưỡi ngựa và sử dụng dụng cụ săn bắn thể thao thành thạo.

Ba môn phối hợp có phổ biến ở Việt Nam không?

Môn này còn mới và dành cho người chơi chuyên sâu, thường hoạt động tại các câu lạc bộ hoặc khu dã ngoại tư nhân.

Trang bị cho môn này có đắt không?

Chi phí đầu tư ban đầu cho yên ngựa và dụng cụ chuyên dụng khá cao, đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về tài chính.

Để chuẩn bị tốt nhất cho các chuyến đi, bạn có thể xem các trang bị dã ngoại chuyên dụng tại WeTrek.vn.