Bẫy đè (Deadfall Trap) là gì?

Bẫy đè (Deadfall Trap) là một trong những loại bẫy cổ xưa và hiệu quả nhất. Nó hoạt động dựa trên nguyên lý cơ học đơn giản. Một vật nặng, thường là một tảng đá lớn hoặc một khúc gỗ, được giữ ở vị trí nâng lên bởi một hệ thống cò bẫy nhạy. Khi mục tiêu tác động vào cò, hệ thống này sẽ sụp đổ. Vật nặng rơi xuống và giữ mục tiêu tại chỗ. Trong bushcraft hiện đại, việc học và thực hành làm Bẫy đè không nhằm mục đích săn bắt. Nó là một bài thực hành giá trị để rèn luyện kỹ năng dùng dao, sự kiên nhẫn và hiểu biết về vật lý tự nhiên.

Nguyên lý hoạt động cơ bản

Mọi Bẫy đè đều có cấu trúc cơ bản gồm ba phần chính. Hiểu rõ từng bộ phận giúp bạn nắm vững cách thức hoạt động của nó.

Khi mục tiêu di chuyển và chạm vào cò bẫy trong lúc lấy mồi, các thanh gỗ của hệ thống cò sẽ mất liên kết. Vật nặng ngay lập tức rơi xuống. Toàn bộ quá trình diễn ra nhanh chóng và dựa hoàn toàn vào các nguyên tắc vật lý cơ bản.

Các loại Bẫy đè phổ biến trong Bushcraft

Có nhiều biến thể của Bẫy đè. Hai loại phổ biến nhất mà người thực hành bushcraft thường học là Bẫy số 4 và Bẫy Paiute. Mỗi loại có ưu điểm và cách làm riêng.

Bẫy số 4 (Figure-Four Trap)

Bẫy số 4 được đặt tên theo hình dạng của hệ thống cò khi lắp ráp, trông giống số 4. Hệ thống này bao gồm ba thanh gỗ nhỏ:

Ưu điểm của bẫy này là bạn chỉ cần một con dao và các nhánh cây sẵn có. Nó không yêu cầu dây. Việc đẽo các khấc nối trên ba thanh gỗ đòi hỏi sự chính xác và kiên nhẫn. Đây là bài tập tuyệt vời để rèn luyện kỹ năng sử dụng dao bushcraft của bạn.

Bẫy Paiute (Paiute Deadfall)

Bẫy Paiute có cấu trúc phức tạp hơn một chút nhưng lại nhạy hơn Bẫy số 4. Nó sử dụng một sợi dây, ví dụ dây dù paracord, để tạo ra cơ chế cò bật. Cấu tạo của nó gồm:

Khi mục tiêu chạm vào thanh đòn bẩy, áp lực lên sợi dây thay đổi, làm chốt bật ra và giải phóng thanh chống. Bẫy Paiute cực kỳ nhạy và là một ví dụ điển hình về việc ứng dụng đòn bẩy và lực căng trong chế tạo công cụ sinh tồn.

An toàn và quy tắc ứng xử khi thực hành

Khi thực hành làm Bẫy đè, an toàn và đạo đức là ưu tiên hàng đầu. Bạn phải luôn tuân thủ các quy tắc để bảo vệ bản thân và môi trường tự nhiên, đặc biệt là trong bối cảnh du lịch trải nghiệm tại Việt Nam.

Về mặt pháp luật, việc săn bắt, đặt bẫy động vật hoang dã ở Việt Nam là hành vi bị nghiêm cấm. Mục đích của việc học làm Bẫy đè là để trang bị kiến thức sinh tồn, không phải để áp dụng trong thực tế. Luôn ghi nhớ rằng đây chỉ là một bài thực hành kỹ năng.

Về an toàn, vật nặng của bẫy có thể gây nguy hiểm. Luôn cẩn thận khi lắp đặt và thử bẫy. Không bao giờ để tay hoặc chân dưới vật nặng khi bẫy đã được gài. Sau khi thực hành xong, bạn phải tháo dỡ hoàn toàn bẫy. Hãy trả lại tảng đá, khúc gỗ về vị trí cũ. Đây là một phần quan trọng của nguyên tắc Leave No Trace (Không để lại dấu vết).

Câu hỏi thường gặp

Thực hành làm Bẫy đè (Deadfall Trap) ở Việt Nam có hợp pháp không?

Bạn được phép thực hành cơ chế hoạt động của bẫy, nhưng việc đặt bẫy để bắt động vật hoang dã là hành vi vi phạm pháp luật.

Cần những dụng cụ gì để thực hành làm Bẫy đè?

Bạn chủ yếu cần một con dao bushcraft tốt, đôi khi là một chiếc cưa nhỏ và các vật liệu tự nhiên như nhánh cây, đá có sẵn.

Tại sao người đi bushcraft nên học kỹ năng này?

Kỹ năng này giúp rèn luyện sự khéo léo khi dùng dao, tư duy giải quyết vấn đề và hiểu biết sâu sắc về các nguyên lý cơ học tự nhiên.

Để thực hành các kỹ năng bushcraft an toàn và hiệu quả, bạn cần những dụng cụ đáng tin cậy. Xem các mẫu dao bushcraft và dây dù paracord chất lượng tại WeTrek.vn.