Bộ dụng cụ tái hoang (Rewilding Toolkit) không phải là một bộ đồ vật lý. Đây là một bộ sưu tập các nguyên tắc, kiến thức và hành động có trách nhiệm. Mục tiêu là giúp bạn giảm thiểu tối đa dấu chân sinh thái của mình khi khám phá thiên nhiên. Việc này đảm bảo các hệ sinh thái hoang dã được bảo tồn cho các thế hệ tương lai.

Áp dụng bộ dụng cụ này có nghĩa là bạn chủ động trở thành một phần của giải pháp bảo tồn. Bạn không chỉ là người thưởng ngoạn thiên nhiên, mà còn là người bảo vệ nó. Mỗi hành động, từ việc chọn lối đi đến cách bạn xử lý rác, đều góp phần duy trì sự nguyên vẹn của môi trường.

Bộ dụng cụ này xoay quanh các hành động cụ thể và có ý thức. Bạn có thể áp dụng chúng trong mọi chuyến đi, từ cắm trại cuối tuần đến những chuyến thám hiểm dài ngày.

Bảo vệ hệ sinh thái tự nhiên

Hệ sinh thái là một tổng thể mong manh. Các hành động nhỏ của bạn có thể tạo ra tác động lớn. Luôn tuân thủ các nguyên tắc sau để bảo vệ rừng, biển, và các khu vực hoang dã.

• Đi trên lối mòn có sẵn. Việc đi tắt hoặc tạo lối mòn mới gây xói mòn đất và phá hủy thảm thực vật. Tại các vườn quốc gia như Hoàng Liên hoặc Bidoup Núi Bà, việc này giúp bảo vệ các loài thực vật đặc hữu.

• Cắm trại tại các khu vực được chỉ định. Dựng trại đúng nơi quy định giúp hạn chế tác động lan rộng ra các khu vực nhạy cảm. Tránh dựng trại quá gần nguồn nước để không làm ô nhiễm.

• Không làm thay đổi môi trường. Bạn không nên bẻ cành cây, hái hoa, hoặc di chuyển đá, gỗ. Hãy để mọi thứ nguyên vẹn như khi bạn đến.

Giảm thiểu tác động và quản lý rác thải

Nguyên tắc "Leave No Trace" (Không để lại dấu vết) là nền tảng. Rác thải là một trong những vấn đề lớn nhất tại các điểm du lịch thiên nhiên ở Việt Nam.

• Mang về tất cả rác bạn mang theo. Điều này bao gồm cả rác hữu cơ như vỏ trái cây. Nhiều người lầm tưởng rác hữu cơ sẽ tự phân hủy nhưng chúng mất nhiều thời gian hơn bạn nghĩ và có thể thu hút động vật hoang dã đến gần khu vực của con người.

• Sử dụng các sản phẩm có thể tái sử dụng. Bình nước, hộp đựng thức ăn, và túi vải giúp giảm lượng rác thải nhựa dùng một lần.

• Xử lý chất thải đúng cách. Khi cần đi vệ sinh trong tự nhiên, bạn hãy đào một hố nhỏ cách xa nguồn nước và lấp lại cẩn thận sau khi xong.

Bảo vệ nguồn nước và động vật hoang dã

Nước là nguồn sống và động vật hoang dã là một phần không thể thiếu của hệ sinh thái. Hành động của bạn ảnh hưởng trực tiếp đến chúng.

• Bảo vệ nguồn nước. Bạn không nên giặt giũ hay sử dụng xà phòng, kem đánh răng trực tiếp trong sông, suối, hồ. Hãy lấy nước và sử dụng cách xa nguồn nước ít nhất 60 mét. Các loại xà phòng sinh học là một lựa chọn tốt hơn.

• Giữ khoảng cách với động vật hoang dã. Quan sát chúng từ xa và không cho chúng ăn. Việc cho động vật ăn làm thay đổi hành vi tự nhiên của chúng và khiến chúng phụ thuộc vào con người. Ví dụ, không cho khỉ ăn tại Cát Bà hay Sơn Trà.

• Kiểm soát vật nuôi. Nếu bạn mang theo chó, hãy luôn giữ chúng trong tầm kiểm soát để không làm phiền động vật hoang dã hoặc các nhóm khách khác.

Tôn trọng văn hóa bản địa và cộng đồng

Du lịch có trách nhiệm còn bao gồm việc tôn trọng con người và văn hóa tại nơi bạn đến. Điều này đặc biệt quan trọng khi bạn khám phá các vùng sâu vùng xa.

• Tìm hiểu về văn hóa địa phương. Trước chuyến đi đến các bản làng ở Hà Giang hay Tây Bắc, bạn nên tìm hiểu về các phong tục, tập quán để có cách ứng xử phù hợp.

• Ủng hộ kinh tế địa phương. Bạn có thể mua các sản phẩm thủ công, sử dụng dịch vụ của người dân bản địa như porter hoặc homestay. Việc này giúp tạo ra sinh kế bền vững cho cộng đồng.

• Xin phép trước khi chụp ảnh. Luôn hỏi ý kiến người dân địa phương, đặc biệt là người già và trẻ em, trước khi bạn muốn chụp ảnh họ.

Lựa chọn di chuyển và lưu trú bền vững

Cách bạn di chuyển và nơi bạn ở cũng là một phần của bộ dụng cụ tái hoang. Lựa chọn các phương án thân thiện với môi trường giúp giảm tác động tổng thể của chuyến đi.

• Ưu tiên các phương tiện công cộng hoặc đi chung xe để giảm lượng khí thải carbon.

• Lựa chọn các cơ sở lưu trú bền vững. Các eco-lodge, homestay do cộng đồng quản lý, hoặc các trạm kiểm lâm thường có tác động môi trường thấp hơn các khu nghỉ dưỡng lớn. Ví dụ, bạn có thể ở trong các nhà nghỉ sinh thái tại đồng bằng sông Cửu Long hoặc các homestay của người dân tộc thiểu số.

Việc áp dụng các nguyên tắc này không phức tạp. Bạn chỉ cần lên kế hoạch và duy trì ý thức trong suốt hành trình.

Trước chuyến đi:

• Nghiên cứu điểm đến, bao gồm các quy định bảo tồn của vườn quốc gia hoặc khu bảo tồn.

• Chuẩn bị đủ dụng cụ tái sử dụng như bình nước, hộp đựng thức ăn.

• Đóng gói thực phẩm trong các túi hoặc hộp có thể dùng lại để giảm thiểu bao bì.

Trong chuyến đi:

• Luôn đi trên lối mòn và cắm trại đúng nơi quy định.

• Thu gom tất cả rác của bạn và của người khác nếu có thể.

• Tôn trọng sự yên tĩnh của thiên nhiên và không làm phiền động vật hoang dã.

Sau chuyến đi:

• Xử lý rác đúng nơi quy định khi bạn trở về khu dân cư.

• Chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm về du lịch có trách nhiệm với bạn bè và cộng đồng.

Bộ dụng cụ tái hoang có phải là một bộ đồ vật lý không?
Không, đây là một bộ nguyên tắc và kỹ năng bảo vệ thiên nhiên khi bạn hoạt động ngoài trời.

Tại sao cần áp dụng các nguyên tắc này khi đi trekking ở Việt Nam?
Để bảo tồn vẻ đẹp hoang sơ và sự đa dạng sinh học của các điểm đến cho thế hệ sau.

Tôi có thể bắt đầu áp dụng Bộ dụng cụ tái hoang từ đâu?
Bạn hãy bắt đầu từ hành động đơn giản nhất là mang về tất cả rác bạn đã mang đi.