Cắm trại đi bộ đường dài (Backpacking Camp) là hình thức du lịch tự túc, bạn đi bộ đến các địa điểm hoang dã và mang theo mọi thứ cần thiết trên lưng.
Cắm trại đi bộ đường dài (Backpacking Camp) là gì?
Cắm trại đi bộ đường dài là một hoạt động ngoài trời kết hợp giữa đi bộ đường dài (hiking) và cắm trại (camping). Bạn sẽ tự mình mang toàn bộ trang bị cần thiết cho chuyến đi trong một chiếc ba lô, di chuyển qua nhiều địa hình khác nhau và dựng trại ngủ qua đêm tại những địa điểm xa xôi, hoang dã. Hoạt động này đòi hỏi sự tự lập, kỹ năng và lên kế hoạch cẩn thận. Nó khác với cắm trại dã ngoại (car camping), nơi bạn có thể vận chuyển đồ đạc bằng xe hơi đến gần điểm cắm trại.
Lập kế hoạch cho một chuyến đi
Một kế hoạch tốt quyết định sự thành công và an toàn của chuyến đi. Bạn cần nghiên cứu kỹ lưỡng trước khi khởi hành.
Chọn địa điểm và tuyến đường
Việt Nam có nhiều cung đường phù hợp cho hoạt động này.
• Cấp độ dễ: Các tuyến đường ngắn trong Vườn quốc gia Ba Vì, núi Dinh (Vũng Tàu), hoặc Vườn quốc gia Cúc Phương. Các cung này có địa hình không quá phức tạp, phù hợp cho người mới bắt đầu.
• Cấp độ trung bình: Cung đường Tà Năng - Phan Dũng, Vườn quốc gia Bạch Mã, hoặc các tuyến đường trong khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông. Các cung này đòi hỏi thể lực tốt hơn và kinh nghiệm định hướng cơ bản.
• Cấp độ khó: Chinh phục các đỉnh núi cao ở Tây Bắc như Putaleng, Tà Xùa, hoặc Lảo Thẩn. Các cung này yêu cầu kinh nghiệm dày dặn, kỹ năng sinh tồn và trang bị chuyên dụng.
Luôn kiểm tra độ khó, chiều dài, và nguồn nước trên tuyến đường bạn chọn.
Thời gian và mùa phù hợp
Thời tiết ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm của bạn. Mùa khô, từ tháng 10 đến tháng 4 năm sau, là thời điểm lý tưởng cho hầu hết các cung đường ở miền Nam và miền Trung. Miền Bắc có mùa thu, từ tháng 9 đến tháng 11, với thời tiết mát mẻ, khô ráo và cảnh quan đẹp. Tránh đi vào mùa mưa bão để hạn chế rủi ro lũ quét, sạt lở và đường trơn trượt.
Quy định địa phương
Nhiều khu vực như vườn quốc gia, khu bảo tồn hoặc khu vực biên giới yêu cầu giấy phép. Bạn cần liên hệ với ban quản lý hoặc bộ đội biên phòng địa phương để tìm hiểu các quy định về cắm trại và đốt lửa. Tôn trọng văn hóa bản địa là điều cần thiết khi bạn đi qua các thôn làng.
Trang bị cần thiết (Essential Gear)
Nguyên tắc quan trọng là mang đủ, không mang thừa. Trọng lượng nhẹ giúp bạn di chuyển dễ dàng hơn.
Hệ thống trang bị chính (The Big Three)
• Ba lô (Backpack): Chọn ba lô có dung tích từ 40-60 lít, có khung trợ lực tốt và phù hợp với chiều dài lưng của bạn.
• Hệ thống trú ẩn (Shelter System): Bao gồm lều (tent), võng (hammock), hoặc tấm tăng (tarp). Lựa chọn phụ thuộc vào địa hình và sở thích cá nhân. Lều cung cấp sự bảo vệ tốt nhất, trong khi võng và tấm tăng nhẹ hơn.
• Hệ thống ngủ (Sleep System): Gồm túi ngủ (sleeping bag) và tấm lót cách nhiệt (sleeping pad). Chọn túi ngủ có chỉ số nhiệt độ phù hợp với nơi bạn đến. Tấm lót giúp bạn ngủ ấm và êm hơn.
Các trang bị quan trọng khác
• Trang phục: Quần áo nhanh khô, thoát ẩm, và hệ thống mặc nhiều lớp (layering system) để thích ứng với sự thay đổi nhiệt độ.
• Giày đi bộ (Hiking Boots): Chọn đôi giày cổ cao hoặc cổ thấp phù hợp địa hình, có độ bám tốt và chống thấm nước.
• Nấu ăn: Bếp gas mini, bộ nồi nhỏ, dụng cụ ăn uống. Mang theo thực phẩm khô, gọn nhẹ, giàu năng lượng.
• Nước uống: Bình chứa nước và hệ thống lọc nước (bộ lọc, viên khử khuẩn) để lấy nước an toàn từ sông, suối.
• Định hướng: Bản đồ, la bàn, hoặc thiết bị GPS. Không phụ thuộc hoàn toàn vào điện thoại.
• An toàn: Bộ sơ cứu y tế (first-aid kit), đèn pin đội đầu, dao đa năng, còi cứu sinh.
Kỹ năng sinh tồn cơ bản (Basic Bushcraft Skills)
Trang bị kỹ năng giúp bạn tự tin xử lý các tình huống ngoài tự nhiên.
• Chọn điểm dựng trại: Tìm nơi bằng phẳng, khô ráo, tránh xa các dòng nước lớn, cây khô hoặc khu vực có nguy cơ sạt lở.
• Tìm và xử lý nước: Xác định nguồn nước sạch như suối chảy. Luôn lọc hoặc đun sôi nước trước khi uống để loại bỏ vi khuẩn.
• Nhóm lửa an toàn: Dọn sạch khu vực nhóm lửa, tạo một vòng đá xung quanh. Chỉ sử dụng củi khô đã rơi rụng và dập tắt lửa hoàn toàn trước khi rời đi.
• Quản lý rủi ro: Thông báo lịch trình của bạn cho người thân. Biết cách nhận biết các dấu hiệu thời tiết xấu và có kế hoạch dự phòng.
Nguyên tắc không để lại dấu vết (Leave No Trace)
Bảo vệ thiên nhiên là trách nhiệm của mỗi người tham gia hoạt động ngoài trời. Hãy tuân thủ 7 nguyên tắc cơ bản:
• Lên kế hoạch và chuẩn bị kỹ.
• Di chuyển và cắm trại trên các bề mặt bền vững.
• Vứt bỏ rác thải đúng cách, mang về mọi thứ bạn mang đi.
• Giữ nguyên những gì bạn thấy.
• Giảm thiểu tác động của lửa trại.
• Tôn trọng động vật hoang dã.
• Tôn trọng những người khác.
Câu hỏi thường gặp
Ba lô đi bộ đường dài nên nặng bao nhiêu?
Trọng lượng ba lô lý tưởng không nên vượt quá 20% trọng lượng cơ thể của bạn.
Người mới bắt đầu có cần trang bị đắt tiền không?
Bạn có thể bắt đầu với các trang bị cơ bản, phù hợp ngân sách và nâng cấp sau.
Cung đường nào ở Việt Nam phù hợp cho người mới?
Các cung đường ngắn tại Vườn quốc gia Ba Vì hoặc núi Dinh là lựa chọn tốt để bắt đầu.
Chuẩn bị cho chuyến đi tiếp theo của bạn. Xem các trang bị cắm trại đi bộ đường dài chuyên dụng tại WeTrek.vn.