Cảnh quan hoang dã là những vùng đất tự nhiên ít bị con người tác động. Khám phá có trách nhiệm nghĩa là bạn phải bảo vệ hệ sinh thái và tôn trọng tự nhiên.

Cảnh quan hoang dã (Feral Landscape) là thuật ngữ chỉ những khu vực tự nhiên đã quay trở lại trạng thái hoang sơ sau khi chịu tác động của con người, hoặc những vùng đất vốn ít có sự can thiệp. Trong các hoạt động ngoài trời, bạn có thể hiểu đây là những nơi bạn đến để trải nghiệm thiên nhiên nguyên bản, từ những khu rừng rậm, dãy núi cao đến các vùng ven biển hẻo lánh.

Khám phá những cảnh quan này không chỉ là một chuyến đi. Nó đòi hỏi bạn phải có trách nhiệm bảo vệ sự nguyên vẹn của môi trường. Điều này đảm bảo những người đến sau cũng có cơ hội trải nghiệm vẻ đẹp đó.

Để giữ gìn vẻ đẹp của các cảnh quan hoang dã, bạn cần tuân thủ các nguyên tắc bảo tồn. Những hành động nhỏ của bạn tạo ra tác động lớn đến môi trường.

Mỗi chuyến đi của bạn đều ảnh hưởng đến hệ sinh thái địa phương. Việc bảo vệ chúng là ưu tiên hàng đầu. Bạn cần ý thức rằng mình chỉ là một vị khách trong ngôi nhà của các loài động thực vật hoang dã.

• Tuân thủ quy định: Luôn tìm hiểu và tuân theo các quy định của vườn quốc gia hay khu bảo tồn. Ví dụ, Vườn Quốc gia Cúc Phương có những con đường mòn được chỉ định rõ ràng để bảo vệ hệ thực vật nền. Bạn không nên đi ra khỏi các lối mòn này.
• Không làm phiền động vật: Giữ khoảng cách an toàn với động vật hoang dã. Không cho chúng ăn, vì điều này làm thay đổi tập tính tự nhiên và có thể gây hại cho sức khỏe của chúng.
• Bảo vệ thực vật: Không hái hoa, bẻ cành hay lấy bất kỳ tài nguyên thực vật nào từ tự nhiên. Hãy để mọi thứ lại như lúc bạn tìm thấy chúng.

Nguyên tắc "Không để lại gì ngoài dấu chân" (Leave No Trace) là kim chỉ nam cho mọi hoạt động ngoài trời. Bạn cần chủ động giảm thiểu rác thải và ô nhiễm.

• Quản lý rác thải: Mang theo túi rác và thu gom tất cả rác của bạn, bao gồm cả vỏ kẹo, chai nhựa và thức ăn thừa. Mang chúng trở về nơi có điểm xử lý rác tập trung.
• Bảo vệ nguồn nước: Khi cắm trại, hãy dựng lều cách xa nguồn nước như sông, suối, hồ ít nhất 60 mét. Việc rửa chén bát hay vệ sinh cá nhân cũng cần thực hiện xa nguồn nước để tránh làm ô nhiễm.
• Sử dụng lửa có trách nhiệm: Chỉ nhóm lửa ở những nơi được phép. Luôn dập tắt lửa hoàn toàn trước khi rời đi. Sử dụng bếp dã ngoại là một lựa chọn an toàn và ít tác động hơn.

Ví dụ thực tế tại Việt Nam: Cung đường trekking Tà Năng - Phan Dũng từng đối mặt với vấn đề rác thải do khách du lịch để lại. Các nhóm trekking có ý thức hiện nay luôn tự mang rác của mình về, góp phần giữ gìn sự trong sạch cho cảnh quan.

Lựa chọn phương tiện và nơi ở của bạn cũng góp phần vào việc bảo tồn. Du lịch bền vững giúp hỗ trợ cộng đồng địa phương và giảm gánh nặng lên môi trường.

• Phương tiện di chuyển: Ưu tiên các phương thức di chuyển ít phát thải như đi bộ, xe đạp, hoặc chèo thuyền kayak. Nếu dùng xe cơ giới, hãy đi đúng đường và không phá hủy thảm thực vật.
• Lưu trú thân thiện môi trường: Chọn các hình thức lưu trú như eco-lodge, homestay của người dân địa phương, hoặc các trạm nghỉ sinh thái. Những nơi này thường được xây dựng hài hòa với thiên nhiên và mang lại lợi ích kinh tế cho cộng đồng.

Ví dụ, khi khám phá Pù Luông (Thanh Hóa), việc ở tại các homestay nhà sàn không chỉ cho bạn trải nghiệm văn hóa địa phương mà còn giúp giảm tác động xây dựng so với các khu nghỉ dưỡng lớn.

Bảo tồn thiên nhiên luôn đi đôi với việc tôn trọng con người và văn hóa bản địa. Họ là những người gắn bó và am hiểu nhất về vùng đất bạn đang khám phá.

• Học hỏi quy tắc ứng xử: Tìm hiểu trước về phong tục, tập quán của cộng đồng địa phương. Ăn mặc lịch sự và giao tiếp một cách tôn trọng.
• Hỗ trợ kinh tế địa phương: Sử dụng dịch vụ của người dân địa phương như thuê người dẫn đường, mua sản phẩm thủ công hoặc nông sản. Điều này giúp tạo sinh kế bền vững và khuyến khích họ cùng tham gia bảo vệ môi trường.

Làm thế nào để xử lý rác hữu cơ như vỏ trái cây khi đi rừng?

Bạn nên mang tất cả rác về, vì vỏ trái cây cần thời gian rất lâu để phân hủy trong môi trường tự nhiên và có thể thu hút động vật.

Tại sao không nên dùng xà phòng trực tiếp dưới suối?

Hóa chất trong xà phòng gây ô nhiễm nguồn nước và làm hại các sinh vật thủy sinh sống trong đó.

Hiểu và tôn trọng cảnh quan hoang dã là trách nhiệm của mỗi người yêu thích hoạt động ngoài trời. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng và ý thức bảo tồn sẽ giúp những vẻ đẹp tự nhiên của Việt Nam được gìn giữ cho các thế hệ tương lai.

Để chuẩn bị cho những chuyến đi có trách nhiệm, việc trang bị đúng dụng cụ là rất cần thiết. Xem các trang bị dã ngoại phù hợp tại WeTrek.vn.