Cắt đuôi (Tail Docking) là một thủ thuật loại bỏ một phần hoặc toàn bộ đuôi của động vật. Thủ thuật này thường được thực hiện trên chó và ngựa. Trong các hoạt động ngoài trời chuyên biệt như săn bắn thể thao và cưỡi ngựa, việc cắt đuôi có mục đích chính là bảo vệ động vật khỏi các chấn thương tiềm tàng và tăng cường an toàn cho người tham gia.

Quy trình này thường được thực hiện khi con vật còn nhỏ, lúc xương và sụn còn mềm. Việc thực hiện phải do bác sĩ thú y có chuyên môn đảm nhiệm để đảm bảo an toàn và giảm thiểu đau đớn cho con vật. Quan điểm hiện đại nhấn mạnh rằng việc cắt đuôi chỉ nên được xem xét vì lý do y tế hoặc an toàn công năng, không phải vì thẩm mỹ.

Trong hoạt động săn bắn thể thao, đặc biệt là với các giống chó săn chuyên dụng, việc cắt đuôi được thực hiện chủ yếu để phòng ngừa chấn thương. Chó săn thường xuyên phải di chuyển qua các địa hình phức tạp, rậm rạp.

Lý do An toàn và Chức năng

• Ngăn ngừa chấn thương: Một chiếc đuôi dài rất dễ bị vướng vào cành cây, bụi gai, hoặc kẽ đá. Khi chó di chuyển với tốc độ cao, việc này có thể gây ra các tổn thương nghiêm trọng như gãy xương, rách da, hoặc nhiễm trùng. Môi trường rừng núi ở Việt Nam, ví dụ như các khu vực gần Vườn quốc gia Pù Luông hoặc Cúc Phương, có thảm thực vật dày đặc, làm tăng nguy cơ này.
• Duy trì vệ sinh: Đuôi ngắn giúp chó dễ dàng giữ vệ sinh hơn. Đuôi dài thường bị dính bẩn, bùn đất, và các loại hạt cây gai. Việc này không chỉ gây khó chịu cho chó mà còn có thể dẫn đến các vấn đề về da liễu.
• Tăng hiệu quả di chuyển: Trong không gian hẹp, một chiếc đuôi ngắn giúp chó xoay trở và vận động linh hoạt hơn. Điều này đặc biệt quan trọng với các giống chó săn chuyên đánh hơi hoặc truy vết trong các bụi rậm.

Các giống chó săn phổ biến trên thế giới thường được cắt đuôi bao gồm English Pointer, German Shorthaired Pointer, và nhiều dòng Spaniel. Việc này giúp chúng hoạt động hiệu quả và an toàn hơn trong môi trường làm việc khắc nghiệt.

Đối với ngựa, việc cắt đuôi có lịch sử gắn liền với các hoạt động kéo xe và công việc nông nghiệp. Ngày nay, nó vẫn còn tồn tại trong một số bộ môn thể thao cưỡi ngựa nhất định, chủ yếu vì lý do an toàn tuyệt đối.

Lý do An toàn và Vận hành

• Tránh vướng vào dây cương và xe kéo: Đây là lý do quan trọng nhất. Đuôi ngựa dài có thể bị vướng vào dây cương, bộ yên hoặc các bộ phận của xe kéo. Khi ngựa hoảng sợ hoặc di chuyển đột ngột, một chiếc đuôi bị kẹt có thể gây ra tai nạn thảm khốc cho cả ngựa và người điều khiển.
• An toàn cho người cưỡi: Trong một số trường hợp, người cưỡi có thể vô tình nắm phải đuôi ngựa khi mất thăng bằng, khiến ngựa giật mình và phản ứng nguy hiểm.

Thủ thuật này phổ biến hơn ở các giống ngựa kéo hạng nặng như Clydesdale hoặc Percheron. Trong các hoạt động cưỡi ngựa thể thao hiện đại tại Việt Nam, ví dụ tại các câu lạc bộ ở Đà Lạt hay Ba Vì, hầu hết ngựa không bị cắt đuôi. Thay vào đó, người ta thường tết hoặc bện đuôi ngựa gọn gàng trước khi tham gia thi đấu hoặc luyện tập. Việc này vừa đảm bảo an toàn, vừa giữ được vẻ đẹp tự nhiên cho con vật.

Hiện nay, việc cắt đuôi động vật vì lý do thẩm mỹ đang gây ra nhiều tranh cãi và đã bị cấm ở nhiều quốc gia. Các tổ chức phúc lợi động vật cho rằng đây là một thủ thuật gây đau đớn không cần thiết. Đuôi là một bộ phận quan trọng giúp động vật giữ thăng bằng và giao tiếp.

Trong cộng đồng outdoor, xu hướng chung là tìm kiếm các giải pháp thay thế để đảm bảo an toàn mà không cần can thiệp vào cơ thể động vật. Các giải pháp này bao gồm:

• Lựa chọn giống phù hợp: Chọn các giống chó hoặc ngựa có đặc điểm tự nhiên phù hợp với hoạt động dự định.
• Sử dụng trang bị bảo vệ: Có những sản phẩm bảo vệ đuôi cho chó khi đi vào khu vực rậm rạp. Đối với ngựa, việc chăm sóc, tết đuôi gọn gàng và sử dụng các bộ yên cương hiện đại, an toàn giúp giảm thiểu rủi ro.
• Huấn luyện đúng cách: Việc huấn luyện bài bản giúp động vật làm quen và phản ứng tốt hơn với môi trường, giảm thiểu các hành vi có thể gây nguy hiểm.

Cắt đuôi có hợp pháp tại Việt Nam không?

Việt Nam hiện chưa có luật cấm cụ thể việc cắt đuôi động vật nhưng mọi hành vi phải tuân thủ các quy định chung về phúc lợi động vật.

Cắt đuôi có gây đau cho động vật không?

Có, quy trình này gây đau và cần được thực hiện bởi bác sĩ thú y có chuyên môn với phương pháp giảm đau phù hợp.

Có giải pháp nào thay thế việc cắt đuôi không?

Có, các giải pháp thay thế bao gồm việc chọn giống phù hợp, chăm sóc đúng cách và sử dụng các loại trang bị bảo vệ chuyên dụng.

Việc hiểu rõ về các kỹ thuật như cắt đuôi giúp bạn có cái nhìn toàn diện hơn về sự an toàn và trách nhiệm khi tham gia các hoạt động ngoài trời cùng động vật. Trang bị đầy đủ kiến thức và dụng cụ phù hợp là yếu tố quan trọng cho mọi chuyến đi.

Xem các trang bị dã ngoại an toàn cho thú cưng tại WeTrek.vn.