Cây bụi lấn chiếm là hiện tượng cây cối mọc um tùm che lối đi, ảnh hưởng an toàn và hệ sinh thái. Đi đúng đường mòn là cách bảo vệ bạn và thiên nhiên.

Cây bụi lấn chiếm (Vegetation Overgrowth) là tình trạng cây cỏ, dây leo và các thảm thực vật khác phát triển rậm rạp, che khuất hoặc xâm lấn vào các lối đi, đường mòn tự nhiên. Hiện tượng này thường xảy ra trên những cung đường ít người qua lại hoặc không được bảo trì thường xuyên. Nó không chỉ gây khó khăn cho việc di chuyển mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro và là dấu hiệu cho thấy sự thay đổi của hệ sinh thái.

Ví dụ, trên các cung đường trekking ở Tà Năng - Phan Dũng hoặc các khu rừng già ở Vườn quốc gia Bạch Mã, bạn có thể thấy các lối mòn bị cây cỏ che lấp sau mùa mưa. Việc phải tự phát quang lối đi hoặc đi vòng có thể tác động tiêu cực đến môi trường xung quanh.

Khi gặp cây bụi lấn chiếm, nhiều người có xu hướng đi vòng, tạo ra một lối đi mới. Hành động này gây ra nhiều hệ quả nghiêm trọng cho môi trường tự nhiên.

Các tác động chính bao gồm:

• Xói mòn đất: Việc tạo ra nhiều lối đi song song làm mất lớp thảm thực vật bề mặt. Lớp đất bên dưới không còn được bảo vệ, dễ bị rửa trôi bởi mưa và gió, gây xói mòn nghiêm trọng.
• Phá hủy hệ thực vật: Mỗi bước chân ra khỏi đường mòn đều có thể giẫm đạp lên các cây non, các loài thực vật mỏng manh hoặc phá vỡ môi trường sống của chúng.
• Ảnh hưởng đến động vật hoang dã: Việc mở rộng lối đi làm phân mảnh môi trường sống của các loài động vật nhỏ. Tiếng ồn và sự hiện diện của con người ở những khu vực mới có thể làm phiền chúng.
• Làm mất vẻ đẹp tự nhiên: Một khu vực có nhiều lối đi chồng chéo làm giảm giá trị thẩm mỹ và cảm giác hoang sơ của thiên nhiên.

Để giảm thiểu tác động của bạn lên môi trường và góp phần bảo tồn thiên nhiên, bạn cần tuân thủ các nguyên tắc cơ bản trong mọi chuyến đi. Các nguyên tắc này giúp duy trì sự cân bằng của hệ sinh thái cho các thế hệ sau.

Bảo vệ sự nguyên vẹn của môi trường tự nhiên là ưu tiên hàng đầu. Bạn có thể thực hiện điều này thông qua các hành động đơn giản.

• Luôn đi trên đường mòn có sẵn: Tránh đi tắt, đi vòng hoặc tạo ra lối đi mới, ngay cả khi gặp cây bụi lấn chiếm. Việc này giúp tập trung tác động vào một khu vực nhỏ.
• Quan sát từ xa: Khi gặp động vật hoang dã, hãy giữ khoảng cách và quan sát chúng một cách im lặng. Đừng cho chúng ăn, vì điều này làm thay đổi hành vi tự nhiên của chúng.
• Không hái hoa, bẻ cành: Hãy để thiên nhiên nguyên vẹn như bạn đã thấy. Ví dụ, việc bảo vệ các cánh rừng đỗ quyên trên dãy Hoàng Liên Sơn phụ thuộc rất nhiều vào ý thức của mỗi người.

Rác thải và ô nhiễm nguồn nước là hai trong số những vấn đề nghiêm trọng nhất tại các điểm dã ngoại ở Việt Nam. Trách nhiệm của bạn là không để lại bất cứ thứ gì ngoài dấu chân.

• Mang rác về: Nguyên tắc “Pack it in, pack it out” có nghĩa là mọi thứ bạn mang vào, bạn phải mang ra, bao gồm cả vỏ kẹo, chai nước và thức ăn thừa.
• Xử lý chất thải đúng cách: Đào hố sâu ít nhất 15-20 cm và cách xa nguồn nước, đường mòn, khu cắm trại ít nhất 60 mét để xử lý chất thải của con người.
• Bảo vệ nguồn nước: Giặt giũ, rửa chén hoặc tắm rửa cách xa sông, suối, hồ ít nhất 60 mét. Sử dụng các loại xà phòng, dầu gội phân hủy sinh học nếu cần thiết.

Mỗi khu vực tự nhiên, đặc biệt là các vườn quốc gia và khu bảo tồn, đều có những quy định riêng để bảo vệ hệ sinh thái. Hiểu và tuân thủ chúng là một phần của du lịch có trách nhiệm.

• Tìm hiểu quy định: Trước chuyến đi, hãy tìm hiểu các quy định của khu vực bạn sắp đến, ví dụ như quy định về đốt lửa, cắm trại tại Vườn quốc gia Cúc Phương hay Cát Bà.
• Tôn trọng văn hóa địa phương: Khi đi qua các bản làng, hãy tôn trọng phong tục, tập quán của người dân địa phương. Việc lựa chọn các dịch vụ lưu trú như homestay của người bản địa cũng là một cách hỗ trợ kinh tế cộng đồng và du lịch bền vững.
• Lựa chọn lưu trú thân thiện: Ưu tiên các hình thức lưu trú như eco-lodge, homestay, hoặc các trạm nghỉ sinh thái được xây dựng hài hòa với thiên nhiên.

Làm sao để tránh đi vào khu vực cây bụi lấn chiếm?

Luôn đi theo đường mòn chính đã có, sử dụng bản đồ và các thiết bị định vị GPS để đảm bảo bạn đi đúng lộ trình.

Nguyên tắc quan trọng nhất để bảo vệ môi trường khi đi dã ngoại là gì?

Nguyên tắc quan trọng nhất là "không để lại gì ngoài những dấu chân" và luôn mang toàn bộ rác thải của bạn trở về.

Phải làm gì khi gặp động vật hoang dã trên đường?

Bạn cần giữ khoảng cách an toàn, không cho chúng ăn và im lặng quan sát từ xa để không làm phiền chúng.

Việc đối mặt với cây bụi lấn chiếm nhắc nhở chúng ta về tầm quan trọng của việc bảo tồn và di chuyển có trách nhiệm. Chuẩn bị kỹ lưỡng các thiết bị phù hợp giúp bạn an toàn và giảm thiểu tác động lên môi trường. Xem các trang bị đi rừng cần thiết tại WeTrek.vn.