Chỗ trú tự chế (Improvised Shelter) là nơi trú ẩn tạm thời được dựng từ vật liệu tự nhiên có sẵn hoặc trang bị tối thiểu để bảo vệ bạn khỏi thời tiết.

Chỗ trú tự chế (Improvised Shelter) là gì?

Chỗ trú tự chế (Improvised Shelter) là một cấu trúc trú ẩn tạm thời bạn dựng lên bằng cách sử dụng các vật liệu tìm thấy trong tự nhiên. Các vật liệu này gồm cành cây, lá cây, khúc gỗ đã chết. Bạn cũng có thể kết hợp chúng với các trang bị tối thiểu mang theo như tấm tăng (tarp), dây dù, hoặc áo mưa poncho. Mục đích chính của nó là bảo vệ cơ thể khỏi các yếu tố thời tiết khắc nghiệt như mưa, gió, nắng gắt hoặc tuyết trong các chuyến đi bushcraft hoặc tình huống sinh tồn.

Đây là một kỹ năng nền tảng trong bushcraft. Nó khác với việc dựng một chiếc lều cắm trại chuyên dụng. Kỹ năng này đòi hỏi sự hiểu biết về môi trường xung quanh, khả năng sáng tạo và kỹ thuật sử dụng công cụ cơ bản. Việc thành thạo kỹ năng này giúp bạn tự tin hơn khi đi vào thiên nhiên, giảm thiểu lượng đồ đạc cần mang và sẵn sàng đối phó với những tình huống không lường trước.

Khi nào bạn cần một Chỗ trú tự chế?

Bạn không phải lúc nào cũng cần dựng chỗ trú tự chế. Tuy nhiên, kỹ năng này trở nên quan trọng trong một số bối cảnh cụ thể:

Các loại Chỗ trú tự chế phổ biến tại Việt Nam

Tùy vào địa hình và vật liệu sẵn có, bạn có thể dựng nhiều loại chỗ trú khác nhau. Dưới đây là một số dạng phổ biến phù hợp với điều kiện Việt Nam.

Mái che một phía (Lean-To Shelter)

Đây là dạng đơn giản và nhanh chóng nhất. Bạn chỉ cần một khung chính dựa vào một thân cây đổ hoặc giữa hai gốc cây, sau đó xếp các cành cây khác lên tạo thành một mái dốc. Lợp thêm lá cây dày để chống mưa. Dạng này hiệu quả để chắn gió và mưa từ một hướng. Nó phù hợp với các khu rừng nhiệt đới như Vườn Quốc gia Cúc Phương hoặc khu bảo tồn Pù Luông, nơi có nhiều cành cây khô và lá rộng.

Dạng chữ A (A-Frame Shelter)

Cấu trúc này có hai mái, tạo thành hình chữ A, giúp che chắn tốt hơn từ nhiều phía. Bạn cần một thanh xà ngang đặt giữa hai điểm tựa và xếp cành cây đều hai bên. Dạng này kiên cố hơn và giữ ấm tốt hơn. Bạn có thể áp dụng nó ở những nơi có không gian thoáng hơn như vùng đồi núi Tà Năng - Phan Dũng hoặc các khu rừng thông quanh Đà Lạt.

Sử dụng Tấm tăng (Tarp Shelter)

Đây là hình thức kết hợp giữa kỹ năng và trang bị hiện đại. Một tấm tăng siêu nhẹ cùng vài đoạn dây dù cho phép bạn tạo ra vô số cấu hình trú ẩn khác nhau. Bạn có thể dựng dạng chữ A, dạng mái che, hoặc căng sát mặt đất để chống gió lớn. Đây là lựa chọn linh hoạt cho hầu hết mọi địa hình cắm trại tại Việt Nam, từ ven biển đến núi cao.

Lựa chọn vị trí và vật liệu an toàn

Việc chọn đúng vị trí quyết định 50% sự thành công và an toàn của chỗ trú. Hãy tuân thủ các nguyên tắc sau:

Khi thu thập vật liệu, hãy tuân thủ nguyên tắc Không để lại dấu vết (Leave No Trace). Chỉ sử dụng các cành cây, khúc gỗ đã chết và rơi rụng. Tuyệt đối không chặt phá cây xanh. Khi bạn rời đi, hãy tháo dỡ chỗ trú và trả lại hiện trường gần với trạng thái tự nhiên nhất có thể.

Câu hỏi thường gặp

Hỏi: Dựng một chỗ trú tự chế mất bao lâu?

Đáp: Thời gian dựng phụ thuộc vào loại chỗ trú và kinh nghiệm của bạn, thường từ 30 phút cho một mái che đơn giản đến vài giờ cho một cấu trúc phức tạp.

Hỏi: Tôi có cần xin phép khi dựng chỗ trú tự chế không?

Đáp: Bạn phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định của các khu vực đặc thù như Vườn Quốc gia hoặc Khu bảo tồn thiên nhiên, vì nhiều nơi không cho phép hoạt động này.

Hỏi: Chỗ trú tự chế có chống được thú dữ không?

Đáp: Chỗ trú tự chế chủ yếu bảo vệ bạn khỏi thời tiết, không phải là hàng rào chống lại động vật hoang dã lớn.

Xem các mẫu Tấm tăng - Tarp và Dụng cụ sinh tồn tại WeTrek.vn.