Chuyển cạnh (Edge-to-Edge) là gì?

Chuyển cạnh (Edge-to-Edge), hay còn gọi là "edging" hoặc "tilting", là một kỹ thuật nền tảng trong các môn thể thao chèo thuyền như kayak, canoeing, và chèo ván đứng (SUP). Kỹ thuật này yêu cầu người chèo chủ động nghiêng thuyền hoặc ván sang một bên, làm cho một cạnh của thân thuyền ngập sâu hơn trong nước. Hành động này thay đổi hình dạng phần thân thuyền tiếp xúc với nước, giúp việc chuyển hướng trở nên dễ dàng, nhanh chóng và hiệu quả hơn so với chỉ dùng mái chèo.

Khi bạn thực hiện chuyển cạnh, bạn đang sử dụng toàn bộ cơ thể, từ hông đến vai, để kiểm soát phương tiện. Đây không phải là hành động nghiêng cả người ra khỏi thuyền, mà là giữ phần thân trên thẳng và dùng hông để nghiêng thuyền bên dưới bạn. Việc làm chủ kỹ thuật này giúp bạn từ một người chèo cơ bản trở thành một người điều khiển thuyền tự tin và linh hoạt trên mặt nước.

Tại sao kỹ thuật chuyển cạnh quan trọng khi chèo thuyền?

Kỹ thuật chuyển cạnh mang lại nhiều lợi ích trực tiếp cho người chèo, đặc biệt là khi di chuyển trong các điều kiện nước đa dạng của Việt Nam. Các lợi ích chính bao gồm:

• Tăng khả năng chuyển hướng: Đây là lợi ích rõ ràng nhất. Khi bạn nghiêng thuyền, nó sẽ có xu hướng quay về phía ngược lại với bên bị nghiêng. Điều này cho phép bạn thực hiện các cú rẽ ngoặt hoặc điều chỉnh hướng đi một cách nhanh chóng mà không cần tốn nhiều sức lực với mái chèo.
• Nâng cao sự ổn định: Khi đối mặt với sóng từ bên hông, việc nghiêng nhẹ thuyền về phía con sóng giúp thân thuyền đón sóng tốt hơn, giảm nguy cơ bị lật. Kỹ thuật này giúp bạn giữ thăng bằng và cảm thấy an toàn hơn khi chèo ở vùng nước mở như biển hoặc các hồ lớn.
• Tăng hiệu suất chèo: Khi bạn có thể chuyển hướng bằng cách nghiêng thuyền, bạn sẽ giảm số lần thực hiện các động tác chèo quét (sweep strokes) tốn sức. Điều này giúp bạn duy trì tốc độ và tiết kiệm năng lượng trên những hành trình dài.
• Kiểm soát thuyền tốt hơn: Làm chủ kỹ thuật chuyển cạnh cho phép bạn điều khiển thuyền một cách chính xác. Bạn có thể dễ dàng lách qua các chướng ngại vật như đá ngầm, rễ cây hoặc di chuyển trong các luồng lạch hẹp.

Áp dụng kỹ thuật chuyển cạnh tại Việt Nam

Địa hình sông nước đa dạng của Việt Nam tạo ra nhiều cơ hội để bạn áp dụng và hoàn thiện kỹ thuật chuyển cạnh. Dưới đây là một số ví dụ thực tế:

• Chèo kayak ở Vịnh Hạ Long hoặc Vịnh Lan Hạ: Khi len lỏi qua các hòn đảo đá vôi, bạn cần liên tục thay đổi hướng. Kỹ thuật chuyển cạnh giúp bạn thực hiện các cú rẽ gấp một cách nhẹ nhàng để khám phá các hang động hoặc luồn qua các eo biển hẹp mà không va vào đá.
• Chèo SUP trên Sông Nho Quế, Hà Giang: Dòng sông có những đoạn uốn lượn. Việc nghiêng ván SUP sẽ giúp bạn đi theo dòng chảy một cách mượt mà, giữ cho ván đi thẳng và tiết kiệm sức lực khi ngược dòng.
• Packrafting trên các dòng sông ở Tây Bắc: Các dòng sông ở đây thường có nhiều đá và dòng chảy thay đổi. Chuyển cạnh giúp bạn nhanh chóng né tránh các tảng đá ngầm và điều khiển thuyền hiệu quả trong dòng nước xiết.
• Chèo thuyền ven biển Phú Quốc: Khi gặp sóng tạt ngang từ tàu thuyền khác hoặc sóng biển tự nhiên, việc nghiêng thuyền về phía sóng sẽ giúp bạn vượt qua một cách ổn định, tránh bị lật úp.

Chuyển cạnh và trách nhiệm bảo vệ môi trường nước

Việc thành thạo kỹ thuật chuyển cạnh không chỉ giúp bạn chèo tốt hơn mà còn là một hành động có trách nhiệm với môi trường. Khi bạn kiểm soát thuyền tốt, bạn giảm thiểu tác động tiêu cực đến hệ sinh thái thủy sinh mỏng manh.

• Bảo vệ rạn san hô và thảm cỏ biển: Tại các vùng biển như Côn Đảo hay Nha Trang, việc điều khiển thuyền thiếu chính xác có thể dẫn đến va chạm, làm gãy san hô hoặc phá hủy thảm cỏ biển. Kỹ thuật chuyển cạnh cho phép bạn lách qua các khu vực nhạy cảm này một cách an toàn.
• Giảm xói mòn bờ sông: Trong các khu vực rừng ngập mặn như Cần Giờ hoặc các dòng sông nhỏ, việc quay thuyền bằng cách đâm mũi thuyền vào bờ và đẩy ra sẽ gây xói mòn. Một người chèo có kỹ năng sẽ dùng kỹ thuật chuyển cạnh để quay đầu thuyền ngay giữa dòng, không cần tác động vào bờ.
• Hạn chế làm phiền động vật hoang dã: Khi bạn di chuyển một cách chính xác và yên tĩnh, bạn ít có khả năng làm phiền các loài chim nước làm tổ ven bờ hoặc các sinh vật sống dưới nước. Việc điều khiển thuyền tốt giúp bạn giữ khoảng cách an toàn và quan sát chúng từ xa.
• Tuân thủ quy định tại các khu bảo tồn: Nhiều vườn quốc gia và khu bảo tồn biển ở Việt Nam có những quy định nghiêm ngặt về việc di chuyển trong các vùng lõi. Khả năng kiểm soát thuyền chính xác giúp bạn tuân thủ các quy định này, tránh đi vào khu vực cấm và bảo vệ hệ sinh thái.

Câu hỏi thường gặp

Kỹ thuật chuyển cạnh có khó học không?
Kỹ thuật này đòi hỏi sự luyện tập để quen cảm giác nhưng là một kỹ năng cơ bản mà mọi người chèo thuyền đều nên thực hành.

Kỹ thuật chuyển cạnh có áp dụng cho ván chèo đứng (SUP) không?
Có, kỹ thuật này rất hữu ích khi chèo SUP, đặc biệt để rẽ nhanh và lướt trên những con sóng nhỏ.

Thuyền kayak loại nào phù hợp nhất để tập chuyển cạnh?
Thuyền kayak du lịch (touring kayak) và kayak biển (sea kayak) với phần thân thuyền có góc cạnh rõ ràng thường đáp ứng tốt nhất với kỹ thuật này.