Cỡ shotgun (gauge) là đơn vị đo đường kính nòng súng, xác định bằng số lượng viên bi chì cùng đường kính đúc được từ một pound chì nguyên chất.

Định nghĩa Cỡ shotgun (Gauge)

Cỡ shotgun, hay gauge, là hệ thống đo lường truyền thống cho đường kính trong của nòng súng shotgun. Hệ thống này có một quy tắc trái ngược với suy nghĩ thông thường. Số gauge càng nhỏ, đường kính nòng súng càng lớn. Ví dụ, một khẩu súng 12-gauge có nòng lớn hơn một khẩu súng 20-gauge.

Nguồn gốc của cách đo này đến từ Anh Quốc. Người ta xác định gauge bằng cách lấy một pound (khoảng 453.6 gram) chì và đúc thành các viên bi tròn có đường kính bằng nhau. Số lượng viên bi đúc được chính là số gauge. Do đó, từ một pound chì, bạn đúc được 12 viên bi cho súng 12-gauge, hoặc 20 viên bi nhỏ hơn cho súng 20-gauge.

Một ngoại lệ đáng chú ý là súng .410 bore. Con số này không phải là gauge mà là đường kính thực tế của nòng súng, tính bằng inch (0.410 inch). Đây là loại có đường kính nhỏ nhất trong các loại shotgun phổ thông.

Các Cỡ shotgun (Gauge) phổ biến trong săn bắn thể thao

Lựa chọn gauge ảnh hưởng trực tiếp đến độ giật, trọng lượng súng và mục đích sử dụng. Mỗi loại có ưu và nhược điểm riêng, phù hợp với từng loại hình săn bắn hoặc hoạt động ngoài trời.

Các loại phổ biến bao gồm:

12-Gauge

Đây là cỡ shotgun phổ biến và linh hoạt nhất trên thế giới. Nó cung cấp sự cân bằng tốt giữa sức mạnh, tầm bắn và sự đa dạng về chủng loại đạn. Súng 12-gauge phù hợp cho việc săn các loài thú lớn như hươu, nai, lợn rừng (sử dụng đạn slug hoặc buckshot) và các loài chim nước lớn như vịt trời, ngỗng. Độ giật của nó khá mạnh, đòi hỏi người bắn phải có thể trạng và kỹ thuật tốt.

20-Gauge

20-gauge là lựa chọn tuyệt vời cho những người muốn một khẩu súng nhẹ hơn với độ giật dễ kiểm soát hơn. Nó rất hiệu quả khi săn các loài chim vùng cao như gà gô, chim cút hoặc các loài thú nhỏ. Nhiều thợ săn có kinh nghiệm cũng ưa chuộng 20-gauge vì trọng lượng nhẹ, giúp họ dễ dàng di chuyển trong các chuyến đi săn kéo dài nhiều ngày.

16-Gauge

Từng rất phổ biến, 16-gauge hiện nay ít thông dụng hơn. Nó được xem là điểm trung gian hoàn hảo giữa 12-gauge và 20-gauge, cung cấp sức mạnh gần bằng 12-gauge nhưng với độ giật nhẹ hơn. Tuy nhiên, việc tìm kiếm đạn cho 16-gauge có thể khó khăn và đắt đỏ hơn so với hai loại trên.

28-Gauge và .410 Bore

Hai loại này có độ giật rất thấp, phù hợp cho việc huấn luyện, bắn súng giải trí hoặc săn các loài vật rất nhỏ ở cự ly gần. Chúng đòi hỏi kỹ năng bắn chính xác cao do lượng đạn trong mỗi phát bắn ít hơn. Một số người dùng chúng trong các cuộc thi bắn đĩa sét (skeet shooting) hoặc săn sóc, thỏ.

Chọn Cỡ shotgun (Gauge) phù hợp cho hoạt động ngoài trời

Việc lựa chọn gauge phụ thuộc hoàn toàn vào mục tiêu của bạn. Không có một cỡ súng nào là tốt nhất cho mọi tình huống.

Đối với săn bắn thể thao (Hunting)

Săn bắn thể thao tại Việt Nam là một hoạt động có quy định nghiêm ngặt và giới hạn. Kiến thức này chủ yếu phục vụ cho các hoạt động được cấp phép hoặc các chuyến đi săn ở nước ngoài. Bạn cần xem xét kỹ con mồi mục tiêu:

• Săn chim và thú nhỏ: 20-gauge là lựa chọn cân bằng. Nó đủ sức hạ gục con mồi mà không phá hủy quá nhiều, đồng thời trọng lượng súng nhẹ giúp bạn đi bộ lâu hơn.

• Săn thú lớn: 12-gauge là tiêu chuẩn. Khi sử dụng đạn slug, nó có khả năng ngăn chặn các loài thú lớn một cách hiệu quả ở cự ly an toàn.

Đối với cưỡi ngựa bắn súng (Mounted Shooting)

Cưỡi ngựa bắn súng là một môn thể thao đòi hỏi sự phối hợp giữa người và ngựa. Trong các nội dung sử dụng shotgun, người tham gia thường dùng đạn không đầu (blank rounds) để bắn các mục tiêu bóng bay. Yếu tố quan trọng là kiểm soát súng và giữ bình tĩnh cho ngựa.

• 12-gauge hoặc 20-gauge đều được sử dụng. Một số người thích 20-gauge vì độ giật và tiếng nổ nhỏ hơn, giúp ngựa ít hoảng sợ. Kỹ năng quản lý độ giật bằng một tay trong khi tay kia điều khiển ngựa là yếu tố quyết định.

An toàn và kỹ thuật liên quan đến Cỡ shotgun (Gauge)

Hiểu rõ về gauge là một phần quan trọng của an toàn vũ khí. Luôn tuân thủ các quy tắc an toàn cơ bản.

Đầu tiên, luôn đảm bảo bạn sử dụng đúng loại đạn cho súng của mình. Nạp đạn 20-gauge vào súng 12-gauge là một sai lầm chết người. Viên đạn 20-gauge sẽ lọt sâu vào nòng súng 12-gauge. Nếu bạn không nhận ra và nạp thêm một viên 12-gauge phía sau, súng sẽ phát nổ khi bóp cò.

Thứ hai, nhận thức về độ giật (recoil). Một người mới bắn hoặc có thể trạng nhỏ nên bắt đầu với 20-gauge để làm quen. Độ giật mạnh của 12-gauge có thể gây ra thói quen xấu như giật cò hoặc nhắm mắt khi bắn nếu không được huấn luyện đúng cách.

Câu hỏi thường gặp

Cỡ shotgun (gauge) nhỏ hơn có phải luôn yếu hơn không?

Đúng, gauge nhỏ hơn (số lớn hơn như 20, 28) thường có lượng thuốc súng ít hơn, tạo ra ít năng lượng và độ giật hơn.

Tôi có thể dùng đạn 20-gauge cho súng 12-gauge không?

Tuyệt đối không, hành động này cực kỳ nguy hiểm và có thể làm súng phát nổ, gây thương tích nghiêm trọng.

Cỡ shotgun nào tốt nhất cho người mới bắt đầu?

20-gauge thường được khuyên dùng cho người mới vì nó cân bằng giữa sức mạnh và độ giật dễ kiểm soát.

Xem các loại ống nhòm săn bắn và phụ kiện dã ngoại tại WeTrek.vn.