Cựa ngựa (Spurs) là dụng cụ kim loại gắn vào gót giày của người cưỡi, dùng để ra hiệu lệnh chính xác và tinh tế hơn cho ngựa, không phải để trừng phạt.

Cựa ngựa (Spurs) là gì?

Cựa ngựa (Spurs) là một dụng cụ hỗ trợ bằng kim loại được gắn vào phần gót của giày cưỡi ngựa. Cấu tạo của nó bao gồm ba phần chính:

Mục đích chính của cựa ngựa là để tinh chỉnh và làm rõ các hiệu lệnh từ chân người cưỡi. Nó hoạt động như một công cụ giao tiếp tinh tế, không phải là một phương tiện để thúc ép hay làm đau con vật. Khi được sử dụng đúng cách, cựa ngựa giúp người cưỡi đưa ra các yêu cầu phức tạp mà không cần dùng lực mạnh, giữ cho ngựa phản ứng nhạy bén với những tín hiệu nhỏ nhất.

Vai trò của Cựa ngựa (Spurs) trong cưỡi ngựa và săn bắn

Trong các môn thể thao ngoài trời chuyên sâu, cựa ngựa đóng một vai trò quan trọng, đặc biệt là trong cưỡi ngựa biểu diễn và săn bắn thể thao trên lưng ngựa.

Trong cưỡi ngựa thể thao

Đối với các bộ môn đòi hỏi kỹ thuật cao như nhảy rào (Show Jumping) hay biểu diễn nghệ thuật (Dressage), cựa ngựa giúp người cưỡi đạt được sự chính xác tuyệt đối. Thay vì phải thúc gót chân mạnh, một cú chạm nhẹ từ cựa ngựa đủ để yêu cầu ngựa thực hiện các động tác phức tạp như chuyển hướng đột ngột, tăng tốc tức thời hoặc di chuyển ngang. Điều này giúp duy trì sự cân bằng và bình tĩnh cho cả người và ngựa, yếu tố quyết định đến thành tích thi đấu.

Ví dụ, tại các câu lạc bộ cưỡi ngựa ở Hà Nội hay Thành phố Hồ Chí Minh, các vận động viên chuyên nghiệp sử dụng cựa ngựa để "nói chuyện" với ngựa một cách hiệu quả, giúp con vật tập trung và thực hiện bài biểu diễn một cách mượt mà.

Trong săn bắn thể thao

Khi săn bắn trên lưng ngựa, người thợ săn cần hai tay tự do để điều khiển các thiết bị khác như ống nhòm hoặc súng. Việc dùng tay để ghì cương liên tục là không thực tế. Cựa ngựa cho phép họ điều khiển ngựa bằng những tín hiệu tối thiểu từ chân. Một cú chạm nhẹ có thể ra hiệu cho ngựa đi chậm lại, dừng hoặc di chuyển sang bên để có góc bắn tốt hơn. Điều này giúp người săn giữ im lặng, tránh làm con mồi hoảng sợ và duy trì sự ổn định cần thiết. Ngựa được huấn luyện tốt sẽ hiểu những tín hiệu này, trở thành một đối tác tin cậy trong chuyến đi săn.

Các loại Cựa ngựa (Spurs) phổ biến

Việc lựa chọn loại cựa ngựa phụ thuộc vào trình độ người cưỡi, độ nhạy của ngựa và mục đích sử dụng. Dưới đây là một số loại thông dụng:

Kỹ thuật sử dụng Cựa ngựa (Spurs) an toàn

Sử dụng cựa ngựa đòi hỏi kỹ năng và sự tinh tế. An toàn cho ngựa phải luôn là ưu tiên hàng đầu.

Đầu tiên, bạn phải duy trì tư thế cưỡi ngựa chuẩn, đặc biệt là vị trí gót chân luôn thấp hơn mũi chân (heels down). Cựa ngựa chỉ tiếp xúc với hông ngựa khi bạn chủ động xoay nhẹ gót chân vào trong. Nó không bao giờ được chạm vào ngựa một cách vô tình.

Thứ hai, cựa ngựa là một công cụ hỗ trợ thứ cấp. Bạn luôn phải ra hiệu lệnh bằng bắp chân trước. Chỉ khi ngựa không phản ứng với tín hiệu chính, bạn mới dùng một cú chạm nhẹ của cựa để nhấn mạnh yêu cầu. Áp lực phải nhẹ nhàng, giống như một cái lướt qua hoặc lăn nhẹ, tuyệt đối không phải là một cú đâm hay đá.

Cuối cùng, không bao giờ dùng cựa ngựa để trừng phạt. Hành động này sẽ khiến ngựa sợ hãi, mất tin tưởng và có thể gây ra những phản ứng nguy hiểm. Sau mỗi lần cưỡi, hãy kiểm tra hai bên hông ngựa để đảm bảo không có vết trầy xước hay sưng tấy nào.

Lựa chọn Cựa ngựa (Spurs) phù hợp

Việc chọn đúng loại cựa ngựa rất quan trọng. Nếu bạn là người mới, hãy bắt đầu mà không có cựa ngựa để học cách sử dụng hiệu lệnh từ chân một cách thuần thục. Khi đã có kinh nghiệm và được huấn luyện viên hướng dẫn, bạn có thể bắt đầu với loại cựa đầu tròn nhẹ nhàng.

Hãy quan sát phản ứng của con ngựa. Một con ngựa nhạy cảm có thể chỉ cần loại cựa nhẹ nhất, trong khi một con ngựa ít phản ứng hơn có thể cần một tín hiệu rõ ràng hơn một chút. Môi trường hoạt động cũng là một yếu tố. Khi đi địa hình, một đôi cựa đơn giản, ít có khả năng vướng vào cây cối sẽ là lựa chọn phù hợp. Tại các trung tâm huấn luyện ngựa ở Đà Lạt hay Ba Vì, các huấn luyện viên chuyên nghiệp sẽ tư vấn cho bạn loại cựa phù hợp nhất với trình độ và con ngựa bạn đang cưỡi.

Câu hỏi thường gặp

Sử dụng cựa ngựa có làm ngựa bị đau không?

Nếu sử dụng đúng kỹ thuật, cựa ngựa không làm ngựa đau mà chỉ tạo ra một áp lực nhẹ để ra hiệu lệnh.

Người mới bắt đầu có nên dùng cựa ngựa không?

Người mới bắt đầu không nên dùng cựa ngựa cho đến khi thành thạo các kỹ năng cơ bản và có sự hướng dẫn của huấn luyện viên.

Loại cựa ngựa nào phù hợp cho người có kinh nghiệm?

Người có kinh nghiệm có thể chọn cựa bánh xe hoặc cựa cổ thiên nga tùy thuộc vào bộ môn và độ nhạy của ngựa.

Xem các sản phẩm cưỡi ngựa và dã ngoại tại WeTrek.vn.