Cưỡi không yên (Bareback Riding) là kỹ thuật cưỡi ngựa trực tiếp trên lưng ngựa mà không cần yên cương, giúp tăng cường sự cân bằng và kết nối.
Cưỡi không yên (Bareback Riding) là hình thức cưỡi ngựa nguyên bản nhất. Bạn ngồi trực tiếp trên lưng ngựa mà không có sự hỗ trợ của yên cương và bàn đạp. Kỹ thuật này đòi hỏi người cưỡi phải dựa hoàn toàn vào sự thăng bằng, sức mạnh cơ lõi và khả năng cảm nhận chuyển động của con vật. Đây là một thử thách kỹ năng, đồng thời cũng là cách để xây dựng mối liên kết tin tưởng sâu sắc giữa người và ngựa.
Khác với cưỡi có yên cung cấp một nền tảng vững chắc, cưỡi không yên buộc bạn phải hòa làm một với nhịp điệu của ngựa. Mọi chuyển động của cơ bắp, sự thay đổi trọng tâm của ngựa đều được bạn cảm nhận một cách trực tiếp. Điều này tạo ra một trải nghiệm cưỡi ngựa chân thực và gần gũi.
Hoạt động này mang lại nhiều lợi ích cho người cưỡi nhưng cũng đi kèm những yêu cầu kỹ năng khắt khe.
Cải thiện thăng bằng vượt trội. Bạn học cách điều chỉnh trọng tâm cơ thể theo từng bước di chuyển của ngựa một cách tự nhiên.
Tăng cường sức mạnh cơ lõi. Để giữ vững vị trí, bạn phải liên tục sử dụng cơ bụng, lưng và hông.
Phát triển sự kết nối. Bạn cảm nhận rõ ràng hơn về tâm trạng và ý định của ngựa qua các chuyển động của nó.
Tăng sự tự tin. Việc thành thạo kỹ năng khó này mang lại cho bạn sự tự tin lớn khi điều khiển ngựa.
Yêu cầu kỹ năng cao. Người mới bắt đầu sẽ gặp khó khăn trong việc giữ thăng bằng và điều khiển.
Nguy cơ chấn thương cao hơn. Việc ngã ngựa dễ xảy ra hơn nếu bạn chưa có kinh nghiệm.
Ít thoải mái. Di chuyển trên quãng đường dài hoặc ở tốc độ cao sẽ gây mỏi và không thoải mái.
Khó thực hiện các động tác phức tạp. Các kỹ thuật như nhảy vượt rào hoặc quay gấp sẽ khó hơn nhiều so với khi có yên.
Để bắt đầu, bạn cần nắm vững một số kỹ thuật nền tảng trong một môi trường được kiểm soát an toàn như sân tập.
Lên ngựa. Bạn cần một bục đứng hoặc sự trợ giúp để lên ngựa một cách nhẹ nhàng, tránh làm ngựa giật mình.
Tìm vị trí ngồi. Vị trí lý tưởng là ngồi ngay sau phần u vai của ngựa, nơi lưng ngựa vững chãi nhất. Giữ lưng thẳng, thả lỏng hông và để chân buông tự nhiên dọc theo sườn ngựa.
Sử dụng chân và trọng tâm. Đôi chân của bạn đóng vai trò như mỏ neo, ép nhẹ vào hai bên sườn ngựa để giữ ổn định. Sử dụng sự di chuyển của hông và trọng tâm để ra hiệu cho ngựa đi, dừng hoặc chuyển hướng.
Bắt đầu chậm. Luôn bắt đầu bằng việc đi bộ (walk), sau đó mới chuyển sang chạy nước kiệu (trot) khi đã hoàn toàn tự tin với khả năng giữ thăng bằng.
An toàn là ưu tiên hàng đầu. Dù không dùng yên, bạn vẫn cần các trang bị bảo hộ cơ bản.
Mũ bảo hiểm cưỡi ngựa. Đây là trang bị bắt buộc để bảo vệ đầu bạn khỏi các chấn thương nghiêm trọng khi ngã.
Giày hoặc ủng có gót. Gót giày giúp ngăn chân bạn trượt quá sâu vào bàn đạp (nếu có dùng dây hỗ trợ) và bảo vệ mắt cá chân.
Quần dài co giãn. Quần jean hoặc quần chuyên dụng cho cưỡi ngựa giúp tránh trầy xước da do cọ xát với lông ngựa.
Tấm lót không yên (Bareback Pad). Đây là một phụ kiện hữu ích. Nó là một tấm đệm mỏng được cố định trên lưng ngựa, giúp bạn có thêm độ bám và sự êm ái mà vẫn giữ được cảm giác tiếp xúc trực tiếp.
Luôn đội mũ bảo hiểm.
Bắt đầu với một con ngựa hiền lành, đã được huấn luyện tốt.
Thực hành trong khu vực an toàn, có rào chắn như sân tập hoặc đồng cỏ quen thuộc.
Luôn có người hướng dẫn hoặc bạn đồng hành giám sát, đặc biệt trong những lần đầu tiên.
Trong hoạt động săn bắn thể thao, cưỡi không yên là một kỹ năng nâng cao được một số thợ săn kinh nghiệm áp dụng. Kỹ thuật này cho phép họ di chuyển tĩnh lặng hơn, giảm tiếng ồn từ yên cương. Sự kết nối trực tiếp giúp thợ săn cảm nhận được những phản ứng nhỏ nhất của ngựa khi nó phát hiện con mồi hoặc nguy hiểm gần đó. Tuy nhiên, việc giữ thăng bằng để nhắm bắn từ trên lưng ngựa mà không có yên là một thử thách rất lớn, đòi hỏi sự khổ luyện lâu dài.
Tại Việt Nam, bạn có thể học và trải nghiệm cưỡi ngựa tại các câu lạc bộ và trang trại ở những khu vực như Ba Vì (Hà Nội), Đà Lạt hoặc các vùng lân cận TP.HCM. Hãy bắt đầu với các khóa học cơ bản có yên cương dưới sự hướng dẫn của huấn luyện viên chuyên nghiệp. Khi đã có đủ kỹ năng và sự tự tin, bạn có thể đề nghị huấn luyện viên hướng dẫn kỹ thuật cưỡi không yên trong một môi trường an toàn. Các vùng cao nguyên như Bắc Hà (Lào Cai) hay Hà Giang, nơi ngựa là một phần của đời sống, cũng mang đến cơ hội quan sát kỹ thuật này trong bối cảnh tự nhiên.
Cưỡi không yên có khó hơn cưỡi có yên không?
Cưỡi không yên đòi hỏi kỹ năng thăng bằng và sự tự tin cao hơn so với cưỡi ngựa có yên cương.
Trang bị nào là quan trọng nhất khi cưỡi không yên?
Mũ bảo hiểm là trang bị bắt buộc và quan trọng nhất để đảm bảo an toàn cho bạn trong mọi tình huống.
Người mới bắt đầu có nên thử cưỡi không yên không?
Người mới bắt đầu nên thành thạo các kỹ năng cưỡi ngựa cơ bản với yên cương trước khi thử kỹ thuật này.
Xem các sản phẩm hỗ trợ hoạt động ngoài trời và cưỡi ngựa tại WeTrek.vn.