Cưỡi sức bền là một môn thể thao đòi hỏi người cưỡi và ngựa phải hoàn thành một quãng đường dài trong một khoảng thời gian xác định. Khác với đua ngựa tốc độ, mục tiêu của cưỡi sức bền không phải là về đích nhanh nhất bằng mọi giá. Trọng tâm của môn này là quản lý sức lực của ngựa, đảm bảo ngựa luôn trong tình trạng sức khỏe tốt nhất trong suốt hành trình. Các cuộc thi thường có các điểm kiểm tra thú y bắt buộc để đánh giá tình trạng thể chất của ngựa.

Hoạt động này có những đặc điểm riêng biệt so với các hình thức cưỡi ngựa khác.

• Quãng đường: Các cuộc thi chính thức có cự ly từ 40 km đến 160 km trong một ngày. Các chuyến đi trải nghiệm có thể ngắn hơn và kéo dài nhiều ngày.

• Địa hình: Các cung đường thường là địa hình tự nhiên như đường mòn trong rừng, đồi núi, thảo nguyên, hoặc sa mạc. Người tham gia phải đối mặt với nhiều thử thách từ thiên nhiên.

• Tốc độ: Người cưỡi phải duy trì một tốc độ ổn định, không quá nhanh để tránh làm ngựa kiệt sức. Kỹ năng điều phối nhịp độ là yếu tố then chốt.

• Kiểm tra thú y: Đây là phần quan trọng nhất. Ngựa phải vượt qua các bài kiểm tra về nhịp tim, hô hấp, và thể trạng tại các điểm dừng quy định để được tiếp tục hành trình.

Để tham gia cưỡi sức bền, cả người và ngựa đều cần được huấn luyện kỹ lưỡng.

Đối với người cưỡi

• Thể lực: Bạn cần có sức bền để ngồi trên lưng ngựa trong nhiều giờ liên tục. Việc duy trì tư thế đúng giúp giảm mệt mỏi cho cả bạn và ngựa.

• Kiến thức về ngựa: Bạn phải hiểu rõ các dấu hiệu mệt mỏi, mất nước hoặc chấn thương của ngựa. Kỹ năng chăm sóc cơ bản như cho ngựa ăn, uống, và kiểm tra móng là bắt buộc.

• Kỹ năng định vị: Bạn cần biết đọc bản đồ, sử dụng la bàn hoặc thiết bị GPS để di chuyển đúng lộ trình, đặc biệt ở những khu vực hoang dã.

Đối với ngựa

• Huấn luyện sức bền: Ngựa cần được rèn luyện thể lực một cách khoa học để có thể di chuyển trên quãng đường dài mà không bị quá tải.

• Sự dẻo dai: Ngựa phải có khả năng di chuyển linh hoạt và vững vàng trên nhiều loại địa hình khác nhau, từ đường đất mềm đến sườn dốc đá.

• Tâm lý ổn định: Một con ngựa bình tĩnh, không dễ hoảng sợ trước các yếu tố bất ngờ từ môi trường sẽ giúp hành trình an toàn hơn.

Trang bị phù hợp giúp đảm bảo an toàn và thoải mái cho cả hai.

• Yên ngựa sức bền: Loại yên này được thiết kế nhẹ, phân bổ trọng lượng đều và tạo sự thoải mái tối đa cho ngựa trong các chuyến đi dài.

• Trang phục cho người cưỡi: Bạn nên mặc quần áo nhẹ, thoáng khí. Mũ bảo hiểm là vật dụng bắt buộc. Giày cưỡi ngựa chuyên dụng giúp bảo vệ chân và tạo sự ổn định.

• Thiết bị định vị và liên lạc: GPS, bản đồ, và điện thoại vệ tinh là các công cụ quan trọng để đảm bảo an ninh khi đi vào các vùng sâu, vùng xa.

• Dụng cụ chăm sóc ngựa: Luôn mang theo bộ dụng cụ sơ cứu cho ngựa, nước, và thức ăn bổ sung năng lượng.

Kỹ năng cưỡi sức bền có mối liên hệ trực tiếp với hoạt động săn bắn thể thao trên lưng ngựa. Trong các cuộc săn kéo dài nhiều ngày ở những khu vực rộng lớn, ngựa là phương tiện di chuyển hiệu quả nhất. Người thợ săn cần một con ngựa bền bỉ, có khả năng đi qua địa hình phức tạp một cách yên lặng. Con ngựa không chỉ giúp họ tiếp cận con mồi mà còn giúp vận chuyển trang bị và chiến lợi phẩm. Sự phối hợp ăn ý và sức bền của cả người và ngựa quyết định sự thành công của chuyến đi săn.

Ví dụ, tại các vùng đồi núi ở Tây Bắc Việt Nam, việc sử dụng ngựa địa phương đã được huấn luyện sức bền giúp các thợ săn hoặc nhà nhiếp ảnh động vật hoang dã tiếp cận những khu vực mà phương tiện cơ giới không thể đến được.

Bạn cần chuẩn bị thể lực tốt, kỹ năng cưỡi ngựa cơ bản và các trang bị an toàn cần thiết cho cả người và ngựa.

Các giống ngựa có sức bền tốt, dẻo dai và tính khí điềm tĩnh như ngựa Ả Rập hoặc các giống ngựa lai địa phương đã được huấn luyện tốt là lựa chọn phù hợp.