Đặc điểm sông (River Feature) là những hình thái tự nhiên của dòng chảy được tạo ra do tương tác giữa nước, lòng sông và các chướng ngại vật. Việc nhận biết các đặc điểm này là kỹ năng cơ bản cho người tham gia các môn thể thao dưới nước như chèo thuyền kayak, SUP hay packrafting. Nó giúp bạn định hướng, tìm luồng đi an toàn và tận dụng sức nước hiệu quả.

Lưỡi nước (Tongue) là một vùng nước phẳng, chảy nhanh, thường có hình chữ V xuôi theo dòng chảy. Đỉnh của chữ V chỉ về hướng hạ lưu. Đây là dấu hiệu của luồng nước sâu nhất và ít chướng ngại vật nhất. Đối với người chèo thuyền, lưỡi nước chính là con đường an toàn và tối ưu để đi qua các đoạn ghềnh hoặc khu vực có nhiều đá ngầm.

Sóng (Wave) trên sông được hình thành khi dòng nước chảy qua một vật cản nằm dưới mặt nước, ví dụ như một tảng đá lớn. Khác với sóng biển, nhiều loại sóng trên sông có thể đứng yên tại một vị trí, gọi là sóng đứng (standing wave). Kích thước và hình dạng của sóng cung cấp thông tin về vật cản bên dưới. Sóng lớn, vỡ tung tóe thường báo hiệu vật cản lớn và nông, có thể nguy hiểm.

Hiểu và đọc được các đặc điểm của sông mang lại nhiều lợi ích trực tiếp, giúp chuyến đi của bạn an toàn và thú vị hơn.

• An toàn là ưu tiên hàng đầu. Nhận biết các đặc điểm nguy hiểm như sóng lớn, xoáy nước hay các vật cản ngầm giúp bạn chủ động né tránh. Ngược lại, xác định được lưỡi nước giúp bạn đi theo luồng an toàn.
• Chèo thuyền hiệu quả hơn. Bằng cách đi theo lưỡi nước, bạn tận dụng được dòng chảy nhanh nhất, giúp tiết kiệm sức lực và di chuyển nhanh hơn.
• Tăng trải nghiệm và kỹ năng. Thử thách bản thân với việc lướt qua những con sóng nhỏ hoặc sử dụng các vùng nước lặng (eddy) để nghỉ ngơi là một phần thú vị của các môn thể thao chèo thuyền.

Khi chèo thuyền trên các con sông ở Việt Nam như sông Nho Quế (Hà Giang) hay sông Đà, bạn sẽ thường xuyên gặp các đặc điểm này.

Bạn hãy tìm kiếm một bề mặt nước phẳng mịn hình chữ V giữa các vùng nước trông hỗn loạn hơn. Đó là con đường của bạn. Hãy giữ mũi thuyền kayak hoặc SUP hướng thẳng vào trung tâm của lưỡi nước để đi qua một cách ổn định và nhanh chóng.

Đây là những ngọn sóng cố định tại một điểm. Nếu sóng nhỏ và đều, bạn có thể chèo thẳng qua chúng để tăng thêm phần thử thách. Với những con sóng lớn và vỡ bất thường, người mới bắt đầu nên chèo vòng để tránh. Luôn giữ thăng bằng và sẵn sàng dùng mái chèo để trụ vững.

Đây là khu vực nước lặng hoặc chảy ngược dòng, nằm ngay sau một chướng ngại vật lớn như tảng đá hoặc khúc cua của bờ sông. Vùng nước này là điểm dừng an toàn để nghỉ ngơi, quan sát đoạn sông phía trước hoặc chờ đợi các thành viên khác trong nhóm. Để vào một eddy, bạn cần chèo thuyền qua đường phân cách (eddy line) một cách dứt khoát.

Việc trải nghiệm thiên nhiên luôn đi đôi với trách nhiệm bảo vệ nó. Kỹ năng chèo thuyền tốt giúp bạn an toàn và đồng thời giảm tác động tiêu cực đến môi trường nước.

• Luôn mặc áo phao và đội mũ bảo hiểm, đặc biệt khi đi vào các khu vực có dòng chảy xiết hoặc nhiều đá.
• Không xả rác xuống sông. Mang tất cả rác của bạn về đất liền để xử lý đúng cách.
• Hạn chế khuấy động bùn đất ở các vùng nước nông ven bờ, nơi các loài thủy sinh cư trú và sinh sản.
• Giữ khoảng cách an toàn và không làm phiền các loài động vật hoang dã bạn gặp trên hành trình.
• Tuân thủ mọi quy định của địa phương, đặc biệt là khi chèo thuyền trong các khu bảo tồn thiên nhiên hoặc vườn quốc gia.

Luồng nước an toàn nhất thường nằm ở lưỡi nước (tongue), nơi có bề mặt phẳng và dòng chảy sâu không có chướng ngại vật.

Sóng đứng có thể gây lật thuyền cho người mới bắt đầu, bạn cần kỹ thuật tốt hoặc nên chủ động chèo vòng để tránh nó.

Hiểu rõ các đặc điểm sông là một phần quan trọng của an toàn. Trang bị đầy đủ dụng cụ bảo hộ cũng quan trọng không kém. Xem các thiết bị chèo thuyền chuyên dụng tại WeTrek.vn.