Dây chống thấm (Dry-Treated Rope) là gì?

Dây chống thấm (Dry-Treated Rope) là một loại dây leo núi động lực (dynamic rope) được xử lý bằng một lớp phủ hóa học để chống lại sự hấp thụ nước. Lớp phủ này tạo ra một rào cản ngăn các phân tử nước thấm vào sợi dây. Điều này giúp dây duy trì hiệu suất và đặc tính an toàn trong môi trường ẩm ướt.

Dây leo núi tiêu chuẩn không qua xử lý sẽ hút nước nhanh chóng. Khi bị ướt, một sợi dây trở nên nặng hơn đáng kể, giảm độ bền và khó thao tác hơn với các dụng cụ hãm. Trong điều kiện lạnh, nước bị hấp thụ có thể đóng băng, làm cho dây trở nên cứng và gần như không thể sử dụng.

Lớp phủ chống thấm hoạt động như thế nào?

Công nghệ xử lý chống thấm áp dụng một lớp polymer gốc fluorocarbon lên các sợi của dây. Quá trình này có thể được thực hiện theo hai cách chính, tạo ra các mức độ chống thấm khác nhau:

• Xử lý lớp vỏ (Sheath Treatment): Chỉ có lớp vỏ bện bên ngoài của dây được phủ lớp chống thấm. Đây là mức độ xử lý cơ bản, giúp dây chống lại mưa nhẹ và độ ẩm. Nó cũng giúp tăng khả năng chống mài mòn và bụi bẩn.

• Xử lý cả vỏ và lõi (Sheath and Core Treatment): Cả sợi lõi chịu lực và lớp vỏ bên ngoài đều được xử lý chống thấm riêng biệt trước khi bện lại với nhau. Đây là mức độ bảo vệ cao nhất. Loại dây này đáp ứng tiêu chuẩn "Chống thấm nước UIAA" (UIAA Water Repellent), đảm bảo dây hấp thụ một lượng nước tối thiểu.

Tiêu chuẩn Chống thấm nước UIAA yêu cầu một sợi dây không được hấp thụ lượng nước quá 5% trọng lượng của nó sau khi ngâm trong các điều kiện thử nghiệm cụ thể. Dây không đạt tiêu chuẩn có thể hấp thụ tới 50% trọng lượng của nó là nước.

Lợi ích của dây chống thấm trong leo núi

Sử dụng Dây chống thấm (Dry-Treated Rope) mang lại nhiều lợi ích thiết thực, đặc biệt trong các điều kiện leo núi không lý tưởng.

An toàn cao hơn

Một sợi dây ướt có thể mất tới 30% độ bền động của nó. Điều này làm giảm khả năng hấp thụ năng lượng của dây khi một người leo núi bị ngã. Dây chống thấm duy trì được độ bền gần như ban đầu ngay cả khi tiếp xúc với độ ẩm. Trong thời tiết lạnh, việc chống thấm ngăn dây bị đóng băng, tránh tình trạng dây cứng lại và không thể uốn cong qua các carabiner hoặc dụng cụ hãm.

Tăng độ bền và tuổi thọ

Lớp phủ chống thấm không chỉ chống nước. Nó còn bảo vệ các sợi dây khỏi các hạt bụi bẩn và cát nhỏ. Những hạt này có thể xâm nhập vào lõi dây và hoạt động như những lưỡi dao nhỏ, mài mòn các sợi từ bên trong mỗi khi dây bị uốn cong hoặc chịu tải. Bằng cách ngăn chặn sự xâm nhập này, dây chống thấm thường có tuổi thọ cao hơn so với dây không được xử lý.

Trọng lượng nhẹ và dễ thao tác

Một sợi dây ướt trở nên rất nặng. Điều này làm tăng thêm gánh nặng cho người leo núi, cả khi mang nó trong ba lô và khi kéo dây lên để cài vào điểm bảo vệ. Dây chống thấm giữ được trọng lượng nhẹ, giúp bạn di chuyển nhanh hơn và tiết kiệm sức lực. Dây khô cũng lướt qua các dụng cụ hãm và carabiner mượt mà hơn, giúp việc hãm và kéo dây dễ dàng hơn.

Khi nào bạn cần dây chống thấm tại Việt Nam?

Địa hình và khí hậu Việt Nam có những đặc điểm riêng biệt khiến Dây chống thấm (Dry-Treated Rope) trở thành một lựa chọn hợp lý trong nhiều tình huống.

• Leo núi mùa mưa: Các khu vực leo núi đá vôi ở miền Bắc như Hữu Lũng (Lạng Sơn) hay Cát Bà (Hải Phòng) thường xuyên có mưa hoặc độ ẩm cao. Dây chống thấm đảm bảo hiệu suất không đổi ngay cả khi vách đá còn ẩm hoặc trời có mưa phùn.

• Leo băng (Ice Climbing): Dù ít phổ biến, các hoạt động leo núi mùa đông ở những nơi có độ cao lớn như đỉnh Fansipan có thể gặp điều kiện băng tuyết. Trong trường hợp này, dây chống thấm là yêu cầu bắt buộc để đảm bảo an toàn.

• Các tuyến leo gần thác nước: Một số khu vực ở Tây Nguyên hoặc các vùng núi đá có thác nước tạo ra môi trường ẩm ướt liên tục. Dây sẽ bị ướt do hơi nước hoặc tia nước bắn vào. Dây chống thấm giúp bạn giữ an toàn và thao tác dễ dàng.

Các câu hỏi thường gặp

Dây chống thấm có đắt hơn dây thường không?

Có, dây chống thấm thường có giá cao hơn do công nghệ xử lý và vật liệu bổ sung.

Lớp chống thấm có bị mòn theo thời gian không?

Có, lớp phủ chống thấm sẽ giảm hiệu quả dần qua quá trình sử dụng và ma sát.

Tôi có cần dây chống thấm để leo trong nhà không?

Không, dây chống thấm không cần thiết cho môi trường khô ráo của phòng tập leo núi trong nhà.