Điểm đau quá tải (Overuse Hotspot) là một địa điểm hoặc một tuyến đường ngoài trời bị tổn hại do lượng người tham gia hoạt động đạp xe và du lịch quá đông. Áp lực liên tục từ bánh xe, chân người và các hoạt động khác gây ra xói mòn đất, phá hủy thảm thực vật và làm ảnh hưởng đến hệ sinh thái tự nhiên. Điều này làm giảm trải nghiệm khám phá và đe dọa sự bền vững của điểm đến.

Khi đạp xe qua các cung đường, bạn có thể nhận biết một điểm đến đang bị quá tải qua các dấu hiệu cụ thể. Việc nhận ra sớm giúp bạn điều chỉnh hành vi của mình để giảm tác động tiêu cực.

Các dấu hiệu chính bao gồm:

• Đường mòn bị xói mòn: Bề mặt đường mòn trở nên rộng hơn bình thường, sâu hơn và đầy rãnh nước. Bùn đất xuất hiện ngay cả khi trời không mưa.

• Nhiều lối đi phụ: Xuất hiện các lối mòn song song với lối đi chính. Người đạp xe thường tạo ra chúng để tránh các đoạn đường lầy lội hoặc khó đi, làm gia tăng diện tích bị tác động.

• Rác thải: Vỏ chai nước, bao bì thực phẩm và các mảnh vỡ từ phụ kiện xe đạp xuất hiện dọc đường đi hoặc tại các điểm dừng chân.

• Thảm thực vật bị tổn hại: Cây cỏ ven đường mòn bị dập nát, trơ trụi gốc rễ. Các khu vực cắm trại tự phát làm cây cối xung quanh bị hư hại.

• Quá đông đúc: Số lượng người đạp xe và khách du lịch trên cùng một đoạn đường quá lớn, làm mất đi sự yên tĩnh và trải nghiệm kết nối với thiên nhiên.

Ví dụ thực tế tại Việt Nam, một số đoạn đường mòn ở khu vực quanh Đà Lạt hoặc đường lên đỉnh Lảo Thẩn (Lào Cai) vào mùa cao điểm có những dấu hiệu này. Đường mòn bị mở rộng và nhiều rác thải xuất hiện do lượng người đi bộ và đạp xe tăng đột biến.

Các điểm đau quá tải không tự nhiên hình thành. Chúng là kết quả của nhiều yếu tố cộng hưởng, đặc biệt trong hoạt động đạp xe mạo hiểm.

Sự phổ biến trên mạng xã hội

Một tuyến đường đẹp được chia sẻ rộng rãi trên các nền tảng mạng xã hội sẽ thu hút một lượng lớn người đến khám phá trong thời gian ngắn. Áp lực đột ngột này khiến hệ sinh thái không kịp thích nghi và phục hồi.

Thiếu kiến thức về du lịch bền vững

Nhiều người tham gia đạp xe chưa được trang bị kiến thức về các nguyên tắc Không để lại dấu vết (Leave No Trace). Các hành động như đi ra ngoài đường mòn, bẻ cành cây, xả rác bừa bãi đều góp phần tạo ra điểm đau quá tải.

Cơ sở hạ tầng không đáp ứng

Các tuyến đường mòn tự phát hoặc không được thiết kế để chịu tải lượng giao thông lớn sẽ nhanh chóng xuống cấp. Việc thiếu các biển báo, quy định và khu vực nghỉ chân được quy hoạch cũng làm vấn đề trở nên nghiêm trọng hơn.

Mỗi người đạp xe đều có thể góp phần bảo vệ các điểm đến tự nhiên bằng cách áp dụng các phương pháp bền vững. Những hành động nhỏ tạo ra thay đổi lớn.

Lựa chọn tuyến đường và thời gian hợp lý

• Tìm kiếm các cung đường ít người biết đến hơn thay vì chỉ tập trung vào những địa điểm nổi tiếng.

• Tránh đạp xe vào các dịp lễ hoặc cuối tuần cao điểm nếu có thể.

• Kiểm tra dự báo thời tiết. Hạn chế đạp xe trên các đường mòn đất ngay sau những trận mưa lớn để tránh làm đường mòn bị phá hủy nặng hơn.

Tuân thủ nguyên tắc Không để lại dấu vết (Leave No Trace)

• Luôn đi trên đường mòn có sẵn. Đừng cắt ngang hay tạo ra lối đi mới, ngay cả khi đường mòn chính bị lầy lội.

• Mang về tất cả rác của bạn, bao gồm cả vỏ kẹo, vỏ chuối và các mẩu rác nhỏ.

• Tôn trọng động vật hoang dã. Giữ khoảng cách và không cho chúng ăn.

• Lựa chọn các khu cắm trại, homestay hoặc eco-lodge được quy hoạch để giảm tác động lên môi trường xung quanh.

Sử dụng và bảo dưỡng thiết bị đúng cách

• Chọn loại lốp xe phù hợp với địa hình để giảm thiểu tác động lên bề mặt đường mòn.

• Bảo dưỡng xe đạp thường xuyên để tránh rò rỉ dầu mỡ ra môi trường.

• Ưu tiên các sản phẩm, dụng cụ có thể tái sử dụng như bình nước, hộp đựng thức ăn để giảm rác thải nhựa.

Ví dụ, khi đạp xe khám phá cung đường ven biển Phan Rang, thay vì cắm trại tự phát trên các đồi cát, bạn có thể chọn ở tại các homestay của người dân địa phương. Điều này vừa giúp bảo vệ hệ sinh thái ven biển, vừa hỗ trợ kinh tế địa phương.

Làm sao để tìm các tuyến đường đạp xe ít người lui tới?

Bạn hãy nghiên cứu các bản đồ địa hình, tham gia các diễn đàn chuyên sâu về xe đạp và hỏi kinh nghiệm từ những người đi trước tại địa phương.

Có nên đi vào một lối mòn mới nếu đường chính quá khó đi không?

Không, bạn nên ở lại trên đường mòn chính để tránh gây xói mòn và mở rộng khu vực bị tác động.

Nguyên tắc quan trọng nhất khi đạp xe ngoài trời là gì?

Nguyên tắc quan trọng nhất là mang về tất cả những gì bạn mang theo, không để lại bất cứ thứ gì trong tự nhiên.

Để có một chuyến đi an toàn và bền vững, bạn cần chuẩn bị đầy đủ trang bị phù hợp. Xem các sản phẩm xe đạp và phụ kiện chuyên dụng tại WeTrek.vn.