Điểm phát xạ trong nhiếp ảnh outdoor là nguồn sáng tự nhiên (mặt trời, mặt trăng) hoặc tâm điểm thị giác, quyết định bố cục và cảm xúc của bức ảnh.

Trong nhiếp ảnh ngoài trời, Điểm phát xạ (Radiant Point) không chỉ là một thuật ngữ thiên văn. Nó là khái niệm chỉ nguồn sáng chính hoặc tâm điểm của bức ảnh. Điểm phát xạ quyết định hướng ánh sáng, bóng đổ, và chi phối cảm xúc của toàn bộ khung hình. Với người chụp ảnh phong cảnh, điểm phát xạ có thể là mặt trời lúc bình minh, mặt trăng trong đêm, hoặc một đỉnh núi hùng vĩ thu hút mọi ánh nhìn.

Hiểu và xác định được điểm phát xạ giúp bạn chủ động trong việc lên kế hoạch. Bạn sẽ biết khi nào cần có mặt tại địa điểm, nên đứng ở đâu, và làm thế nào để sắp xếp bố cục hiệu quả nhất. Nó là chìa khóa để chuyển từ một bức ảnh du lịch thông thường thành một tác phẩm nhiếp ảnh có chiều sâu.

Một chuyến đi nhiếp ảnh thành công bắt đầu từ khâu chuẩn bị. Việc xác định trước điểm phát xạ giúp bạn tối ưu hóa thời gian và công sức tại thực địa.

1. Nguồn Sáng Tự Nhiên Là Điểm Phát Xạ

Mặt trời và mặt trăng là hai điểm phát xạ tự nhiên quan trọng nhất. Ánh sáng từ chúng thay đổi liên tục theo thời gian trong ngày và theo mùa.

• Giờ vàng (Golden Hour): Khoảng một giờ sau khi mặt trời mọc và một giờ trước khi mặt trời lặn. Ánh sáng lúc này mềm, ấm, tạo bóng đổ dài, lý tưởng để chụp ảnh núi rừng hoặc thảo nguyên. Ví dụ, chụp ruộng bậc thang Mù Cang Chải vào giờ vàng mùa lúa chín sẽ cho ra những bức ảnh với màu vàng rực rỡ.
• Giờ xanh (Blue Hour): Thời điểm ngay trước khi mặt trời mọc hoặc ngay sau khi mặt trời lặn. Bầu trời có màu xanh đậm, phù hợp để chụp ảnh phong cảnh thành phố từ trên cao hoặc cảnh biển tĩnh lặng.
• Chụp đêm: Mặt trăng hoặc dải Ngân Hà trở thành điểm phát xạ. Bạn cần nghiên cứu lịch trăng và điều kiện thời tiết không mây để lên kế hoạch. Các địa điểm như Tà Năng - Phan Dũng hoặc cao nguyên đá Đồng Văn là lựa chọn tốt để săn ảnh sao.

2. Tâm Điểm Địa Lý và Bố Cục

Đôi khi, điểm phát xạ không phải nguồn sáng mà là một đối tượng nổi bật trong khung cảnh. Đó có thể là một ngọn núi, một cây cô đơn, một thác nước, hoặc một hang động. Mọi yếu tố khác trong ảnh sẽ hướng về hoặc xoay quanh tâm điểm này.

• Ví dụ 1: Đỉnh Fansipan vào một ngày trời trong. Ngọn núi là điểm phát xạ của sự hùng vĩ. Bạn cần tìm một vị trí đặt máy ảnh mà các lớp mây, sườn núi khác đều dẫn mắt người xem về phía đỉnh.
• Ví dụ 2: Cây thông cô đơn ở Đà Lạt. Bản thân cái cây là điểm phát xạ cảm xúc. Bố cục ảnh sẽ tập trung vào nó, với hồ nước và đồi núi làm nền.

Khi đã xác định được điểm phát xạ, bạn cần lên một kế hoạch chi tiết cho chuyến đi. Điều này đặc biệt quan trọng khi tác nghiệp ở những vùng thiên nhiên hoang dã Việt Nam.

• Nghiên cứu tuyến đường và địa hình: Sử dụng bản đồ và các ứng dụng theo dõi địa hình để biết trước đường đi. Chuyến săn ảnh bình minh trên đỉnh Lảo Thẩn (Lào Cai) đòi hỏi bạn phải trekking từ đêm hôm trước.
• Lựa chọn phương tiện: Xe máy hoặc xe bán tải là phương tiện phù hợp cho các cung đường núi phía Bắc. Chúng giúp bạn linh hoạt và mang theo được nhiều thiết bị.
• Hình thức lưu trú: Chọn nơi ở gần điểm chụp để tiết kiệm thời gian di chuyển. Homestay của người dân địa phương, các trạm kiểm lâm, hoặc cắm trại là những lựa chọn phổ biến. Ví dụ, ở tại một homestay người H'Mông ở Mèo Vạc giúp bạn dễ dàng tiếp cận đèo Mã Pí Lèng vào sáng sớm.
• Bảo quản thiết bị:
  • Mang theo túi chống sốc và hộp chống ẩm cho máy ảnh, ống kính.
  • Pin dự phòng là bắt buộc, vì nhiệt độ thấp ở vùng núi cao làm pin nhanh hết.
  • Khi bay flycam gần biển, lau sạch thiết bị ngay sau khi sử dụng để tránh hơi muối ăn mòn.
• Tuân thủ quy định: Nhiều khu vực vườn quốc gia hoặc khu bảo tồn thiên nhiên có quy định nghiêm ngặt về việc bay drone. Luôn hỏi ban quản lý hoặc kiểm lâm trước khi tác nghiệp để tránh phiền phức.
• An toàn và tôn trọng văn hóa: Luôn đi cùng người dẫn đường địa phương nếu bạn chưa quen địa hình. Khi chụp ảnh chân dung người dân, hãy giao tiếp và xin phép trước. Giữ gìn vệ sinh môi trường, không để lại bất cứ thứ gì ngoài dấu chân.

1. Thời điểm nào tốt nhất để chụp ảnh với điểm phát xạ là mặt trời?

Giờ vàng, lúc bình minh và hoàng hôn, cung cấp ánh sáng mềm và màu sắc ấm áp cho bức ảnh.

2. Làm sao để bảo vệ thiết bị khi chụp ảnh gần biển hoặc thác nước?

Sử dụng túi hoặc vỏ bọc chống nước, lau sạch máy ảnh và ống kính ngay sau khi chụp xong.

3. Có cần xin phép khi bay flycam ở các điểm du lịch tự nhiên không?

Bạn nên kiểm tra quy định của ban quản lý tại các vườn quốc gia hay khu bảo tồn trước khi bay.

Để chuẩn bị tốt nhất cho hành trình nhiếp ảnh của mình, bạn có thể tìm thấy các thiết bị bảo quản máy ảnh và phụ kiện dã ngoại chuyên dụng tại WeTrek.vn.