DNA môi trường (eDNA) là dấu vết di truyền từ da, lông, chất thải mà sinh vật để lại. Với người đi outdoor, nó là “dấu chân” ta để lại cho thiên nhiên.

DNA môi trường (Environmental DNA (eDNA)) là vật chất di truyền mà các sinh vật thải ra môi trường xung quanh. Các nhà khoa học thu thập mẫu đất, nước hoặc không khí để phân tích các dấu vết DNA này. Việc này giúp họ xác định sự hiện diện của các loài sinh vật trong một khu vực mà không cần trực tiếp nhìn thấy hay bắt giữ chúng. Ví dụ, các nhà khoa học tại Vườn quốc gia Cúc Phương có thể lấy mẫu nước suối để tìm DNA của các loài cá quý hiếm.

Đối với cộng đồng outdoor, khái niệm "DNA môi trường" mang một ý nghĩa khác. Nó đại diện cho mọi dấu vết và tác động bạn để lại trong tự nhiên sau mỗi chuyến đi. Đó có thể là một mẩu rác, một lối mòn tự tạo, hoặc một nguồn nước bị ảnh hưởng. Mục tiêu của du lịch có trách nhiệm là để lại "dấu chân" nhỏ nhất, gần như vô hình, và góp phần bảo vệ sự nguyên vẹn của hệ sinh thái.

Bảo vệ hệ sinh thái là nền tảng của mọi hoạt động ngoài trời bền vững. Các khu vực tự nhiên như rừng, biển, vườn quốc gia, và khu bảo tồn là những ngôi nhà chung của vô số loài động thực vật. Mỗi hành động của bạn, dù nhỏ, đều ảnh hưởng trực tiếp đến sự cân bằng mong manh này. Khi đi trekking ở Tà Năng Phan Dũng hay lặn biển ở Côn Đảo, bạn đang là một vị khách trong ngôi nhà của thiên nhiên. Hãy hành động với sự tôn trọng.

Các nguyên tắc chính bao gồm:

Lên kế hoạch và chuẩn bị kỹ lưỡng. Tìm hiểu các quy định của khu vực bạn sắp đến. Chuẩn bị đủ dụng cụ để chứa rác và xử lý chất thải cá nhân.

Di chuyển và cắm trại trên các bề mặt bền vững. Đi trên các lối mòn có sẵn, cắm trại tại các khu vực được chỉ định để tránh làm tổn hại thảm thực vật.

Tôn trọng động vật hoang dã. Quan sát từ xa, không cho chúng ăn và không làm phiền môi trường sống của chúng.

Để lại những gì bạn thấy. Không lấy hoa, đá, hoặc bất kỳ vật thể tự nhiên nào về làm kỷ niệm.

Lý thuyết cần đi đôi với thực hành. Áp dụng các hành động cụ thể sẽ giúp bạn giảm thiểu tác động tiêu cực lên môi trường.

Khi bạn gặp động vật hoang dã, hãy giữ khoảng cách an toàn. Việc cho chúng ăn làm thay đổi hành vi kiếm ăn tự nhiên và có thể gây hại cho sức khỏe của chúng. Tại Vườn quốc gia Cát Bà, nhiều du khách được khuyến cáo không cho voọc ăn để bảo vệ tập tính hoang dã của chúng. Tương tự, không hái hoa dại hay bẻ cành cây. Chúng là một phần quan trọng của hệ sinh thái.

Nguyên tắc “mang gì vào, mang thứ đó ra” (pack it in, pack it out) là bắt buộc. Mọi loại rác, từ vỏ kẹo đến lõi táo, đều phải được thu gom và mang về nơi xử lý đúng quy định. Rác hữu cơ cũng cần được mang về vì chúng mất rất nhiều thời gian để phân hủy trong môi trường tự nhiên và thu hút động vật. Khi vệ sinh cá nhân hoặc rửa dụng cụ, hãy làm điều đó cách xa nguồn nước ít nhất 60 mét và sử dụng các sản phẩm xà phòng, dầu gội phân hủy sinh học.

Mỗi vườn quốc gia hay khu bảo tồn đều có những quy định riêng để bảo vệ tài nguyên. Luôn tuân thủ các chỉ dẫn của kiểm lâm hoặc ban quản lý. Đi đúng trên những con đường mòn được wy hoạch sẵn. Việc đi tắt hoặc tạo lối mòn mới gây xói mòn đất và phá hủy thảm thực vật. Ví dụ, khi leo núi Lảo Thẩn, việc đi theo lối mòn giúp bảo vệ hệ thực vật núi cao độc đáo.

Lựa chọn phương tiện và nơi ở cũng góp phần quan trọng vào việc bảo vệ môi trường.

Ưu tiên các phương thức di chuyển ít tác động như đi bộ, chèo thuyền kayak thay vì các phương tiện cơ giới. Khi lái xe, hãy đi chậm và cẩn thận, đặc biệt vào ban đêm để tránh va chạm với động vật hoang dã. Hạn chế sử dụng lửa trại. Nếu cần thiết, chỉ đốt lửa ở những nơi cho phép và sử dụng củi khô đã rơi rụng, không chặt cây tươi. Luôn dập tắt lửa hoàn toàn trước khi rời đi.

Chọn các cơ sở lưu trú có cam kết bảo vệ môi trường như eco-lodge, homestay của người dân địa phương, hoặc các trạm nghỉ sinh thái. Những nơi này thường sử dụng năng lượng tái tạo, quản lý rác thải hiệu quả và hỗ trợ cộng đồng. Ở tại một homestay ở Hà Giang không chỉ giúp bạn trải nghiệm văn hóa mà còn đóng góp trực tiếp vào kinh tế địa phương, giảm áp lực lên tài nguyên thiên nhiên.

Bảo tồn thiên nhiên luôn gắn liền với việc tôn trọng văn hóa bản địa. Cộng đồng địa phương là những người bảo vệ môi trường sống của họ. Hãy tìm hiểu về phong tục, tập quán của nơi bạn đến. Ăn mặc lịch sự, xin phép trước khi chụp ảnh, và ủng hộ các sản phẩm, dịch vụ của người dân địa phương. Điều này tạo ra một mối quan hệ tích cực và khuyến khích họ tiếp tục gìn giữ di sản thiên nhiên và văn hóa.

Làm thế nào để xử lý rác thải đúng cách khi cắm trại?

Bạn cần mang theo túi rác và thu gom toàn bộ rác, bao gồm cả rác hữu cơ, để mang về xử lý tại nơi quy định.

Tại sao không nên cho động vật hoang dã ăn?

Việc này làm thay đổi hành vi tự nhiên, gây hại cho sức khỏe và khiến chúng phụ thuộc vào con người, mất khả năng tự sinh tồn.

Mỗi chuyến đi là một cơ hội để bạn kết nối với thiên nhiên và góp phần bảo vệ nó. Để chuẩn bị cho một hành trình có trách nhiệm, bạn hãy trang bị những dụng cụ phù hợp và bền vững. Xem các sản phẩm outdoor tại WeTrek.vn.