Trong các hoạt động ngoài trời, thuật ngữ Đối tác hiện trường (Field Partner) không chỉ một cá nhân hay tổ chức. Nó đại diện cho một bộ quy tắc và tư duy hành động. Bạn xem thiên nhiên là một đối tác bình đẳng. Bạn có trách nhiệm bảo vệ và tôn trọng môi trường trong suốt chuyến đi của mình. Tư duy này biến mỗi người tham gia hoạt động ngoài trời thành một người bảo vệ tích cực cho những nơi họ đến.

Trở thành một Đối tác hiện trường nghĩa là bạn cam kết giảm thiểu dấu chân sinh thái của mình. Bạn chủ động thực hiện các hành động bảo tồn, từ việc nhỏ nhất như nhặt rác đến việc lớn hơn như tuân thủ nghiêm ngặt quy định của vườn quốc gia. Đây là sự hợp tác giữa bạn và môi trường tự nhiên, đảm bảo rằng vẻ đẹp hoang dã còn tồn tại cho các thế hệ tương lai.

Để hành động như một Đối tác hiện trường, bạn cần nắm vững các nguyên tắc cơ bản. Những nguyên tắc này định hướng mọi quyết định và hành vi của bạn khi ở ngoài trời, giúp bảo vệ các hệ sinh thái mỏng manh.

Bảo vệ hệ sinh thái và cảnh quan

Mỗi bước chân của bạn đều có tác động. Việc bảo vệ hệ sinh thái bắt đầu bằng việc tuân thủ các quy tắc cơ bản.

• Đi đúng đường mòn wy định. Việc đi tắt hoặc tạo lối đi mới gây xói mòn đất và phá hủy thảm thực vật. Tại các cung trekking ở Vườn Quốc gia Bidoup Núi Bà, việc đi theo lối mòn giúp bảo vệ hệ thực vật đặc hữu.
• Chọn điểm cắm trại bền vững. Dựng trại trên các bề mặt cứng như đất nện, cỏ khô hoặc sỏi đá, cách xa nguồn nước ít nhất 60 mét để tránh gây ô nhiễm.
• Không thay đổi môi trường. Bạn không bẻ cành cây, đào hào quanh lều, hay di chuyển đá để phục vụ sự tiện lợi nhất thời.

Quản lý rác thải đúng cách

Nguyên tắc "mang vào thứ gì, mang ra thứ đó" (Pack It In, Pack It Out) là kim chỉ nam. Mọi loại rác, từ vỏ kẹo, chai nhựa đến rác hữu cơ như vỏ trái cây, đều cần được mang về. Rác hữu cơ cần thời gian rất lâu để phân hủy trong môi trường tự nhiên và làm thay đổi hệ sinh thái địa phương. Nhiều khu vực du lịch nổi tiếng ở Hà Giang hay Tà Xùa đang đối mặt với vấn đề rác thải do du khách để lại.

Tôn trọng động vật hoang dã

Quan sát từ xa là cách tốt nhất để tôn trọng đời sống hoang dã. Bạn không cho động vật ăn vì điều này làm thay đổi hành vi tự nhiên của chúng và khiến chúng phụ thuộc vào con người. Giữ khoảng cách an toàn, không gây tiếng ồn lớn, và bảo quản thực phẩm cẩn thận để tránh thu hút các loài vật đến khu cắm trại của bạn. Tại Vườn Quốc gia Cúc Phương, việc giữ im lặng giúp tăng cơ hội quan sát các loài linh trưởng hay chim quý hiếm.

Bảo vệ nguồn nước

Nguồn nước sạch là tài nguyên quý giá trong tự nhiên. Mọi hoạt động vệ sinh cá nhân hay rửa chén bát phải được thực hiện cách xa sông, suối, hồ ít nhất 60 mét. Bạn sử dụng các loại xà phòng, chất tẩy rửa có khả năng phân hủy sinh học và đổ nước thải vào đất để lọc tự nhiên thay vì đổ trực tiếp xuống nguồn nước.

Lý thuyết cần đi đôi với thực hành. Dưới đây là những hành động cụ thể bạn áp dụng trong mỗi chuyến đi để thực sự trở thành một Đối tác hiện trường.

Lên kế hoạch và chuẩn bị

Một chuyến đi có trách nhiệm bắt đầu từ khâu chuẩn bị. Bạn tìm hiểu kỹ về quy định của nơi sắp đến, đặc biệt là các khu bảo tồn thiên nhiên hay vườn quốc gia. Bạn đóng gói thực phẩm trong các hộp đựng tái sử dụng để giảm thiểu rác thải nilon. Bạn luôn mang theo túi để đựng rác của mình và cả rác mà bạn có thể nhặt được trên đường đi.

Lựa chọn phương tiện và nơi ở bền vững

Khi có thể, bạn ưu tiên các phương tiện công cộng hoặc đi chung xe để giảm lượng khí thải carbon. Khi lựa chọn nơi lưu trú, bạn tìm đến các mô hình thân thiện với môi trường như eco-lodge, homestay của người dân địa phương. Các lựa chọn này không chỉ giảm tác động môi trường mà còn hỗ trợ kinh tế cho cộng đồng bản địa.

Tuân thủ quy định và tôn trọng văn hóa

Mỗi khu vực tự nhiên đều có những quy định riêng để bảo vệ nó. Bạn tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về việc đốt lửa, cắm trại, và tiếp cận các khu vực hạn chế. Bên cạnh đó, bạn thể hiện sự tôn trọng với văn hóa địa phương qua trang phục, giao tiếp và hành vi. Điều này đặc biệt quan trọng khi bạn khám phá các vùng đất của cộng đồng dân tộc thiểu số.

Làm sao để xử lý rác hữu cơ khi đi trekking dài ngày?

Bạn nên mang tất cả rác hữu cơ về cùng các loại rác khác để không làm ảnh hưởng đến hệ sinh thái và các loài động vật địa phương.

Có nên đốt lửa trại khi đi cắm trại không?

Bạn chỉ đốt lửa trại ở những khu vực được cho phép và sử dụng bếp lửa có sẵn để hạn chế nguy cơ cháy rừng và tác động lên mặt đất.

Tôi cần làm gì khi gặp động vật hoang dã trên đường đi?

Bạn giữ khoảng cách an toàn, không tiếp cận hay cho chúng ăn, và lặng lẽ di chuyển qua để tránh làm phiền chúng.