Dựng bạt (Tarp Pitch) là kỹ thuật dùng tấm bạt, dây và cọc để tạo nơi trú ẩn nhanh chóng, một kỹ năng sinh tồn cốt lõi trong môi trường tự nhiên.
Dựng bạt (Tarp Pitch) là gì?
Dựng bạt (Tarp Pitch) là kỹ thuật sử dụng một tấm bạt chống nước, dây, cọc ghim và các điểm neo tự nhiên để tạo ra một nơi trú ẩn. Đây là một kỹ năng nền tảng trong bushcraft và sinh tồn. Không giống như dựng lều có khung sẵn, dựng bạt đòi hỏi bạn phải hiểu về môi trường xung quanh, biết cách tận dụng cây cối, địa hình và sáng tạo với các vật dụng sẵn có. Kỹ năng này mang lại sự linh hoạt tối đa, giúp bạn tạo ra nhiều kiểu mái che phù hợp với các điều kiện thời tiết và mục đích sử dụng khác nhau.
Tại sao Dựng bạt là kỹ năng sinh tồn thiết yếu?
Trong các tình huống sinh tồn, việc có một nơi trú ẩn là ưu tiên hàng đầu, chỉ sau việc tìm kiếm nguồn nước an toàn. Một mái che tốt bảo vệ bạn khỏi các yếu tố thời tiết khắc nghiệt như mưa, gió, nắng gắt và tuyết. Việc này giúp duy trì thân nhiệt ổn định, ngăn ngừa tình trạng hạ thân nhiệt và say nắng.
- Siêu nhẹ và gọn gàng: Một tấm bạt và vài sợi dây nhẹ hơn nhiều so với một chiếc lều hoàn chỉnh. Điều này giúp bạn di chuyển nhanh và xa hơn, tiết kiệm năng lượng quý giá.
- Linh hoạt và đa dụng: Bạn có thể dựng bạt theo hàng chục kiểu khác nhau. Từ mái che đơn giản để nấu ăn dưới mưa đến một cấu trúc khép kín để ngủ qua đêm. Bạt còn dùng làm võng, cáng cứu thương, hoặc tấm thu gom nước mưa.
- Kết nối với thiên nhiên: Dựng bạt cho phép bạn quan sát và hòa mình vào môi trường xung quanh. Bạn học cách đọc địa hình, nhận biết hướng gió và tận dụng tài nguyên một cách thông minh.
- Yếu tố Bushcraft cốt lõi: Kỹ năng này đòi hỏi sự sáng tạo và khả năng ứng biến. Bạn học cách tạo nút thắt, làm cọc ghim từ cành cây, và chọn vị trí lý tưởng. Ví dụ, khi đi rừng ở Cúc Phương, bạn có thể tìm hai thân cây cách nhau vừa đủ để giăng dây và tạo một mái che chữ A vững chãi.
Các vật dụng cần thiết để Dựng bạt
Để bắt đầu, bạn cần một bộ dụng cụ tối giản nhưng hiệu quả. Trang bị tốt giúp quá trình dựng bạt nhanh chóng và an toàn hơn.
- Bạt (Tarp): Chọn bạt làm từ vật liệu nhẹ, bền và chống thấm tốt như Silnylon hoặc Silpoly. Kích thước phổ biến cho một người là 3m x 3m, đủ không gian cho bạn và đồ dùng cá nhân.
- Dây (Cordage): Dây Paracord 550 là lựa chọn phổ biến vì độ bền cao và có nhiều lõi nhỏ bên trong cho các mục đích khác. Bạn cần một đoạn dây chính (ridgeline) dài khoảng 5-7m và các đoạn dây ngắn hơn để buộc vào các góc bạt.
- Cọc ghim (Stakes/Pegs): Bạn có thể dùng cọc nhôm siêu nhẹ hoặc tự làm cọc từ cành cây khô, cứng. Kỹ năng vót cọc là một phần của bushcraft.
- Dụng cụ căng dây (Tensioners): Các loại khóa dây giúp bạn điều chỉnh độ căng của dây một cách dễ dàng mà không cần dùng các nút thắt phức tạp.
Các kiểu Dựng bạt phổ biến trong Bushcraft
Mỗi kiểu dựng bạt phục vụ một mục đích riêng và phù hợp với các điều kiện khác nhau. Nắm vững vài kiểu cơ bản sẽ giúp bạn ứng phó tốt trong nhiều tình huống.
Kiểu chữ A (A-Frame Pitch)
Đây là kiểu dựng kinh điển và ổn định nhất, lý tưởng để ngủ qua đêm. Bạn căng một sợi dây chính (ridgeline) giữa hai thân cây hoặc hai cây gậy chống. Sau đó, bạn vắt tấm bạt qua dây, tạo thành hình dạng giống mái nhà chữ A. Dùng cọc ghim cố định các góc bạt xuống đất. Cấu trúc này che mưa và chắn gió tốt từ hai phía. Kiểu dựng này rất phù hợp cho các chuyến đi trong rừng rậm nhiệt đới ở Việt Nam, nơi có mưa thường xuyên.
Kiểu mái che (Lean-To Pitch)
Kiểu Lean-To là lựa chọn nhanh nhất để tạo một mái che tạm thời. Bạn chỉ cần cố định một cạnh của tấm bạt vào dây căng giữa hai cây, sau đó kéo căng và cố định cạnh còn lại xuống đất. Mái che này giúp chắn gió từ một hướng và cho phép bạn ngồi bên cạnh một đống lửa. Hơi ấm từ lửa sẽ được mặt trong của bạt phản xạ lại, giúp giữ ấm hiệu quả. Đây là cách dựng tuyệt vời cho một buổi nghỉ trưa trong chuyến trekking ở Pù Luông.
Kiểu Kim cương (Diamond Pitch)
Kiểu dựng này tối ưu hóa không gian cho một người nằm võng hoặc nằm trên mặt đất. Bạn cố định một góc bạt vào cây ở độ cao mong muốn. Ba góc còn lại được kéo căng và cố định xuống đất, tạo thành một hình kim cương. Cấu trúc này cung cấp sự bảo vệ tốt khỏi mưa từ mọi hướng và có độ ổn định cao trước gió.
Nguyên tắc chọn vị trí dựng bạt an toàn và bền vững
Chọn đúng vị trí là yếu tố quyết định sự an toàn và thoải mái của bạn. Nó cũng thể hiện sự tôn trọng của bạn đối với tự nhiên, tuân thủ nguyên tắc Không để lại dấu vết (Leave No Trace).
- Tìm nơi bằng phẳng: Chọn một khu đất tương đối bằng phẳng và khô ráo để tránh nước đọng khi trời mưa.
- Tránh các mối nguy hiểm: Không dựng bạt ngay dưới các cành cây khô, mục (widowmakers) vì chúng có thể rơi xuống bất ngờ. Tránh xa các tổ côn trùng và đường đi của động vật hoang dã.
- Gần nguồn tài nguyên: Dựng trại gần nguồn nước nhưng cách bờ ít nhất 60 mét để tránh làm ô nhiễm nguồn nước và tránh lũ quét. Tìm nơi có sẵn củi khô nếu bạn dự định đốt lửa.
- Tận dụng địa hình: Tìm những nơi được che chắn tự nhiên như gần các tảng đá lớn hoặc lùm cây rậm rạp để giảm tác động của gió.
- Bảo vệ môi trường: Luôn chọn dựng trên các bề mặt bền vững như đất khô, cỏ hoặc lá cây khô. Tránh các thảm thực vật mỏng manh, rêu hoặc khu vực đang trong quá trình phục hồi sinh thái.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Dựng bạt có cần cọc ghim chuyên dụng không?
Bạn không bắt buộc phải có cọc chuyên dụng vì bạn có thể tự vót cọc từ những cành cây khô và cứng tìm thấy tại chỗ.
Làm sao để bạt căng và không bị đọng nước?
Bạn cần tạo một góc nghiêng đủ lớn cho mái che và luôn căng chặt dây chính cùng các dây neo ở góc.
Kích thước bạt bao nhiêu là phù hợp cho một người?
Một tấm bạt có kích thước khoảng 3m x 3m cung cấp đủ không gian che phủ cho một người cùng với ba lô và trang bị.
Nắm vững kỹ năng dựng bạt giúp bạn tự tin hơn trong các chuyến đi và sẵn sàng đối mặt với những thử thách của thiên nhiên. Xem các loại bạt dã ngoại tại WeTrek.vn.