Đường đồng mức chính là đường dày hơn trên bản đồ địa hình, có ghi số độ cao. Nó giúp bạn nhanh chóng xác định hình dạng và độ dốc của đất liền ven sông, hồ.

Đường đồng mức chính (Index Contour) là một đường kẻ đậm, dày hơn trên bản đồ địa hình. Nó thể hiện một mốc độ cao nhất định so với mực nước biển. Không giống các đường đồng mức phụ mảnh hơn, đường đồng mức chính luôn được ghi kèm một con số chỉ độ cao cụ thể. Điều này giúp người xem bản đồ đọc độ cao và hình dung địa hình một cách nhanh chóng.

Các đặc điểm nhận biết đường đồng mức chính:

• Nét vẽ dày và đậm hơn các đường khác.
• Luôn có một con số chỉ độ cao được in ngay trên đường.
• Xuất hiện xen kẽ sau một số lượng đường đồng mức phụ nhất định, thường là 4 đường.

Với các môn thể thao dưới nước như chèo kayak, SUP hay packrafting, việc hiểu địa hình ven bờ là rất quan trọng để đảm bảo an toàn và lên kế hoạch hiệu quả. Đường đồng mức chính cung cấp thông tin cốt lõi về địa hình đất liền xung quanh khu vực mặt nước bạn hoạt động.

Xác định điểm hạ thủy và lên bờ (Put-in/Take-out Points)

Đường đồng mức chính giúp bạn tìm những nơi thuận lợi để bắt đầu và kết thúc hành trình. Khi các đường đồng mức chính và phụ nằm xa nhau, khu vực đó có độ dốc thoải, lý tưởng để đưa thuyền xuống nước. Ngược lại, các đường nằm sát nhau cho thấy một bờ dốc đứng, vách đá, gây khó khăn và nguy hiểm.

Ví dụ: Khi lên kế hoạch chèo SUP ở Hồ Tuyền Lâm (Đà Lạt), bạn có thể xem bản đồ để tìm khu vực có các đường đồng mức thưa thớt. Đây là những bãi đất thoải, dễ dàng để bạn mang ván và thiết bị xuống sát mép nước.

Đánh giá độ dốc và dòng chảy của sông

Đối với người chèo kayak hoặc packrafting trên sông, đường đồng mức chính cho biết tốc độ thay đổi độ cao của dòng sông. Nếu một con sông cắt qua nhiều đường đồng mức trong một khoảng cách ngắn, điều đó có nghĩa là sông có độ dốc lớn, dòng chảy xiết và có thể có ghềnh thác. Những đoạn sông chảy qua vùng đồng bằng phẳng sẽ có các đường đồng mức cắt qua rất thưa.

Ví dụ: Một người chèo thuyền có kinh nghiệm khi nhìn vào bản đồ khu vực sông Nho Quế (Hà Giang) sẽ thấy các đường đồng mức cắt ngang sông rất dày đặc ở thượng nguồn. Điều này báo hiệu các đoạn ghềnh nguy hiểm, đòi hỏi kỹ thuật cao.

Định vị và nhận biết địa hình ven bờ

Khi chèo thuyền trên một vùng nước rộng như Vịnh Hạ Long hoặc các hồ lớn, việc định vị dựa vào các đặc điểm trên bờ là cần thiết. Đường đồng mức chính giúp bạn nhận dạng các ngọn núi, quả đồi hoặc vách đá ven bờ. Bạn có thể đối chiếu hình dạng của chúng trên bản đồ với cảnh quan thực tế để xác định vị trí của mình.

Đọc đường đồng mức chính rất đơn giản nếu bạn làm theo các bước sau:

• Bước 1: Tìm các đường kẻ đậm trên bản đồ. Đó là các đường đồng mức chính.
• Bước 2: Đọc con số ghi trên đường đó. Con số này biểu thị độ cao so với mực nước biển (ví dụ: 100m, 200m).
• Bước 3: Quan sát khoảng cách giữa các đường đồng mức chính. Khoảng cách càng gần, địa hình càng dốc. Khoảng cách càng xa, địa hình càng thoải.
• Bước 4: Xác định khoảng cao đều (Contour Interval), là chênh lệch độ cao giữa hai đường đồng mức bất kỳ. Thông tin này thường được ghi ở chú giải bản đồ.

Việc đọc bản đồ địa hình không chỉ phục vụ cho chuyến đi mà còn giúp bạn bảo vệ môi trường. Bằng cách xác định các lối mòn hoặc bãi đáp có sẵn qua các vùng đất thoải, bạn tránh việc tạo ra các lối đi mới gây xói mòn bờ sông, bờ hồ. Hiểu biết về địa hình cũng giúp bạn chọn những điểm cắm trại trên nền đất vững chắc, tránh xa các hệ sinh thái ven bờ nhạy cảm, góp phần gìn giữ vẻ đẹp tự nhiên của các vùng nước.

Làm sao để biết một khu vực là vách đá trên bản đồ?

Các đường đồng mức chính và phụ chạy rất sát nhau hoặc chập vào làm một.

Khoảng cao đều là gì?

Khoảng cao đều là chênh lệch độ cao giữa hai đường đồng mức liên tiếp.

Đường đồng mức chính có cho biết độ sâu của nước không?

Không, đường đồng mức chính chỉ thể hiện độ cao của đất liền, không thể hiện độ sâu của nước.

Tìm hiểu các loại bản đồ địa hình và thiết bị định vị phù hợp cho chuyến đi dưới nước của bạn. Xem la bàn và GPS tại WeTrek.vn.