Ghi nhận eBird (eBird Log) là danh sách các loài chim bạn quan sát được tại một địa điểm, vào một thời gian cụ thể, gửi lên cơ sở dữ liệu khoa học toàn cầu.
Ghi nhận eBird (eBird Log), hay còn gọi là danh sách kiểm tra (checklist), là một bản ghi chép chi tiết về chuyến đi quan sát chim của bạn. Đây không chỉ là nhật ký cá nhân. Mỗi ghi nhận bạn gửi lên eBird sẽ trở thành một điểm dữ liệu giá trị cho các nhà khoa học, nhà bảo tồn và những người yêu chim trên toàn thế giới. Dữ liệu này giúp theo dõi sự phân bố, số lượng và xu hướng di cư của các loài chim.
Khi bạn thực hiện một chuyến trekking trong Vườn quốc gia Cúc Phương và ghi lại những loài chim mình thấy, bạn đang tạo ra một Ghi nhận eBird. Ghi nhận này chứa thông tin về địa điểm, thời gian, quãng đường di chuyển và danh sách các loài chim kèm theo số lượng quan sát được.
Việc tạo các ghi nhận eBird biến mỗi chuyến đi của bạn thành một hành động đóng góp cho khoa học công dân (citizen science). Dữ liệu bạn cung cấp có ý nghĩa thực tiễn lớn.
Hỗ trợ công tác bảo tồn: Dữ liệu từ hàng triệu người dùng giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về tình trạng của các loài chim. Ví dụ, sự suy giảm số lượng một loài chim được ghi nhận tại Vườn quốc gia Tràm Chim có thể là một cảnh báo sớm về các vấn đề môi trường tại đây.
Công cụ lập kế hoạch du lịch sinh thái: Bạn có thể dùng dữ liệu eBird để lên kế hoạch cho chuyến đi tiếp theo. Bằng cách xem các ghi nhận gần đây, bạn biết được nên đến đâu, vào thời điểm nào để có cơ hội thấy được loài chim mình mong muốn. Ví dụ, bạn muốn tìm loài Khướu mỏ dài, bạn có thể tìm kiếm các điểm nóng (hotspot) có ghi nhận loài này tại Vườn quốc gia Bidoup Núi Bà.
Lưu trữ kỷ niệm và theo dõi kỹ năng: eBird giúp bạn lưu lại tất cả những loài chim bạn đã từng thấy. Theo thời gian, bạn có thể nhìn lại hành trình của mình và thấy được kỹ năng nhận dạng chim của bạn đã tiến bộ như thế nào.
Một Ghi nhận eBird hoàn chỉnh bao gồm các thông tin cốt lõi sau đây. Việc cung cấp thông tin chính xác làm tăng giá trị khoa học cho dữ liệu của bạn.
Địa điểm (Location): Vị trí chính xác nơi bạn quan sát chim. Bạn có thể chọn một điểm nóng có sẵn như hồ Ba Bể, hoặc tạo một địa điểm mới cho riêng mình.
Ngày và Giờ bắt đầu (Date and Start Time): Thời điểm bạn bắt đầu quan sát. Thông tin này quan trọng vì hoạt động của các loài chim thay đổi trong ngày.
Loại hình quan sát (Observation Type): Bạn di chuyển (traveling) khi trekking, đứng yên một chỗ (stationary), hay chỉ là ghi nhận tình cờ (incidental)?
Thời gian quan sát (Duration): Tổng thời gian bạn dành cho việc quan sát. Ví dụ, 2 giờ đi bộ dọc theo một con suối trong Vườn quốc gia Bạch Mã.
Quãng đường (Distance): Quãng đường bạn đã di chuyển, nếu có.
Danh sách các loài chim (Species List): Liệt kê tất cả các loài bạn đã thấy và nghe thấy. Với mỗi loài, bạn cần cung cấp số lượng cá thể đếm được. Ví dụ: Chìa vôi trắng - 3, Bạc má bụng vàng - 5.
Bình luận (Comments): Bạn có thể thêm các ghi chú về hành vi của chim, điều kiện thời tiết, hoặc các chi tiết thú vị khác.
Tạo một ghi nhận rất đơn giản, đặc biệt với ứng dụng eBird trên điện thoại thông minh. Bạn chỉ cần thực hiện theo các bước sau trong chuyến đi trekking, cắm trại hay chèo thuyền kayak.
Bước 1: Bắt đầu một danh sách mới. Trước khi bắt đầu hành trình, hãy mở ứng dụng eBird và chọn "Start Checklist". Ứng dụng sẽ tự động ghi lại lộ trình và thời gian của bạn bằng GPS.
Bước 2: Ghi lại các loài chim. Mỗi khi bạn nhìn thấy hoặc nghe thấy một loài chim, hãy tìm tên nó trong danh sách và nhập số lượng. Ứng dụng sẽ hiển thị các loài phổ biến tại khu vực của bạn để bạn tìm kiếm nhanh hơn.
Bước 3: Dừng và kiểm tra lại. Khi kết thúc chuyến đi, bạn chọn "Stop" để dừng việc theo dõi lộ trình. Hãy kiểm tra lại danh sách các loài và số lượng một lần nữa để đảm bảo tính chính xác.
Bước 4: Gửi ghi nhận. Sau khi xác nhận mọi thông tin đều đúng, bạn gửi danh sách lên hệ thống. Ghi nhận của bạn sẽ ngay lập tức được thêm vào cơ sở dữ liệu toàn cầu.
Tôi có cần là chuyên gia để tạo Ghi nhận eBird không?
Không, bất kỳ ai có hứng thú với chim đều có thể tham gia đóng góp dữ liệu.
Dữ liệu của tôi có tác dụng gì?
Dữ liệu của bạn giúp các nhà khoa học và nhà bảo tồn theo dõi sức khỏe của các quần thể chim.
Tôi có thể sửa ghi nhận sau khi đã gửi không?
Có, bạn có thể chỉnh sửa các ghi nhận của mình bất cứ lúc nào trên trang web của eBird.
Mỗi chuyến đi vào thiên nhiên là một cơ hội để khám phá và đóng góp. Việc ghi lại những quan sát của bạn qua eBird giúp bảo vệ chính những hệ sinh thái mà bạn yêu mến.
Xem các mẫu ống nhòm chuyên dụng tại WeTrek.vn.