Giường than nóng là kỹ thuật sinh tồn dùng than hồng và đất để sưởi ấm mặt đất, giúp bạn giữ nhiệt cơ thể trong trường hợp khẩn cấp khi thiếu trang bị.

Giường than nóng (Emergency Fire Bed) là một kỹ năng sinh tồn, không phải một sản phẩm. Kỹ thuật này sử dụng nhiệt từ than của một đống lửa đã tàn để làm ấm một khoảng đất. Sau đó, bạn phủ một lớp đất và vật liệu cách nhiệt lên trên để tạo thành một mặt phẳng ngủ ấm áp. Phương pháp này giúp ngăn chặn mặt đất lạnh giá lấy đi thân nhiệt của bạn qua quá trình dẫn nhiệt, một trong những nguyên nhân chính gây hạ thân nhiệt trong môi trường hoang dã.

Trong các tình huống sinh tồn, việc giữ ấm là ưu tiên hàng đầu, chỉ sau việc tìm nước uống an toàn. Khi bạn không có đủ trang bị như lều, túi ngủ, hoặc tấm cách nhiệt, một chiếc Giường than nóng trở thành giải pháp cứu mạng. Nó đặc biệt hữu ích khi:

• Bạn bị lạc và phải qua đêm ngoài trời đột xuất.
• Trang bị của bạn bị ướt hoặc hư hỏng.
• Thời tiết đột ngột trở lạnh hơn dự kiến, ví dụ như một đợt không khí lạnh tràn về khi bạn đang trekking ở Tà Xùa hoặc Fansipan.

Kỹ năng này giúp bạn duy trì thân nhiệt ổn định, tránh được tình trạng hạ thân nhiệt nguy hiểm và có một giấc ngủ đủ để phục hồi sức lực.

Việc tạo một Giường than nóng đòi hỏi sự cẩn thận và tuân thủ các bước an toàn về phòng cháy. Luôn đảm bảo bạn được phép nhóm lửa tại khu vực cắm trại.

1. Chọn địa điểm an toàn

Chọn một khu đất trống, bằng phẳng, không có rễ cây lớn bên dưới. Dọn sạch toàn bộ lá khô, cành cây và vật liệu dễ cháy trong bán kính ít nhất 3 mét xung quanh vị trí dự kiến. Ví dụ, một khoảng đất trống trong rừng thông ở Đà Lạt là một lựa chọn tốt, nhưng cần dọn sạch thảm lá thông dày đặc xung quanh.

2. Đào hố

Đào một cái hố hình chữ nhật, nông, có kích thước lớn hơn cơ thể bạn một chút. Độ sâu lý tưởng là khoảng 15-25 cm. Giữ lại phần đất đã đào ở ngay bên cạnh để sử dụng sau này.

3. Nhóm lửa và tạo than

Nhóm một đống lửa lớn ngay trong lòng hố. Duy trì ngọn lửa cháy đều trong ít nhất 2-3 giờ. Mục tiêu là tạo ra một lớp than hồng dày đặc và làm nóng sâu lớp đất bên dưới. Sử dụng các loại củi gỗ cứng sẽ tạo ra than giữ nhiệt lâu hơn.

4. Xử lý than hồng

Đây là bước quan trọng nhất về an toàn. Dùng gậy hoặc xẻng cẩn thận gạt bỏ hết các khúc củi còn đang cháy ra khỏi hố. Gạt bớt phần lớn than hồng ra ngoài, chỉ để lại một lớp mỏng trải đều dưới đáy hố. Việc này giúp giảm nguy cơ ngộ độc khí CO và tránh nhiệt độ quá cao gây bỏng.

5. Lấp đất và tạo lớp cách nhiệt

Lấp một lớp đất dày khoảng 5-10 cm lên trên lớp than hồng còn lại. Nén nhẹ đất xuống. Dùng tay kiểm tra nhiệt độ bề mặt, nó chỉ nên ấm áp, không quá nóng. Cuối cùng, phủ lên trên một lớp vật liệu cách nhiệt tự nhiên dày như lá khô, cỏ, hoặc cành thông. Lớp này vừa giúp giữ ấm vừa tạo sự êm ái khi nằm.

• Nguy cơ ngộ độc Carbon Monoxide (CO): Tuyệt đối không bao giờ làm giường than nóng trong không gian kín như lều hoặc hang động. Kỹ thuật này chỉ an toàn khi thực hiện ngoài trời thông thoáng.
• Phòng chống cháy rừng: Luôn dọn dẹp sạch sẽ khu vực xung quanh. Trước khi rời đi, hãy đảm bảo toàn bộ khu vực lửa và than đã được dập tắt hoàn toàn bằng nước và đất theo nguyên tắc Leave No Trace.
• Tránh bị bỏng: Luôn kiểm tra nhiệt độ của lớp đất phủ trước khi nằm xuống. Nếu quá nóng, hãy thêm một lớp đất hoặc lá cây dày hơn.

Kỹ năng Giường than nóng đặc biệt hữu ích cho các chuyến đi ở những vùng có khí hậu lạnh và thay đổi thất thường tại Việt Nam.

• Miền Bắc: Các vùng núi cao như Hà Giang, Cao Bằng, Lào Cai trong mùa đông (từ tháng 11 đến tháng 2) thường có nhiệt độ xuống thấp, đôi khi dưới 5 độ C vào ban đêm.
• Tây Nguyên: Các khu vực như cao nguyên Langbiang (Lâm Đồng) vào mùa khô (từ tháng 12 đến tháng 3) có sự chênh lệch nhiệt độ ngày và đêm rất lớn.

Trước khi thực hiện, bạn cần kiểm tra quy định của các vườn quốc gia hoặc khu bảo tồn. Nhiều nơi như Vườn quốc gia Bidoup Núi Bà hay Cúc Phương có quy định nghiêm ngặt về việc đốt lửa. Kỹ thuật này nên được xem là giải pháp cho tình huống khẩn cấp, không phải một hoạt động cắm trại thông thường.

Không, bạn tuyệt đối không được làm giường than nóng bên trong lều vì nguy cơ cháy và ngộ độc khí CO gây tử vong.

Nhiệt độ có thể duy trì trong khoảng 6-8 giờ, tùy thuộc vào lượng than bạn tạo ra và chất lượng của lớp cách nhiệt.

Đây là một kỹ năng sinh tồn khẩn cấp, không phải là sự thay thế cho việc chuẩn bị đầy đủ trang bị giữ ấm chuyên dụng.

Chuẩn bị kỹ lưỡng luôn là yếu tố quan trọng nhất cho mọi chuyến đi. Xem các dụng cụ sinh tồn thiết yếu tại WeTrek.vn.