Hệ treo võng (Hammock Suspension) là gì?

Hệ treo võng là một bộ dụng cụ chuyên dụng được thiết kế để giăng một chiếc võng dã ngoại một cách an toàn, nhanh chóng và có thể điều chỉnh linh hoạt. Nó thay thế cho các loại dây thừng thông thường. Một hệ treo tiêu chuẩn bao gồm dây đai thân cây, dây treo chính và các phụ kiện kết nối như móc carabiner hoặc khóa kim loại. Mục đích của hệ treo là phân bổ trọng lượng của bạn lên thân cây một cách hiệu quả, bảo vệ vỏ cây và cho phép bạn tùy chỉnh độ cao, độ căng của võng dễ dàng mà không cần phải biết các nút thắt phức tạp.

Trong các chuyến đi cắm trại, bushcraft tại Việt Nam, đặc biệt ở các khu rừng như Nam Cát Tiên hay Cúc Phương, địa hình thường không bằng phẳng. Việc sử dụng võng giúp bạn có một nơi nghỉ ngơi khô ráo, tránh côn trùng và mặt đất ẩm ướt. Một hệ treo võng tốt đảm bảo giấc ngủ của bạn an toàn và thoải mái suốt đêm, giúp bạn phục hồi năng lượng cho ngày hôm sau.

Các thành phần chính của một hệ treo võng

Một hệ treo võng hoàn chỉnh thường có ba bộ phận chính. Mỗi bộ phận đóng một vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an toàn và tính tiện dụng khi bạn giăng võng.

Dây đai thân cây (Tree Straps)

Đây là những sợi dây dẹt, rộng bản, thường làm từ vật liệu polyester hoặc nylon. Chúng được quấn quanh thân cây. Thiết kế bản rộng giúp phân tán lực ép lên một diện tích lớn hơn, tránh làm tổn thương vỏ cây. Đây là một nguyên tắc quan trọng của triết lý Leave No Trace (Không để lại dấu vết). Dây đai thường có các vòng lặp may sẵn để bạn dễ dàng kết nối với dây treo chính.

Dây treo (Suspension Line)

Dây treo là phần kết nối giữa dây đai thân cây và võng của bạn. Chúng cho phép bạn điều chỉnh khoảng cách và độ chùng của võng. Có hai loại dây treo phổ biến:

• Daisy Chain: Là một dải dây có nhiều vòng lặp được may nối tiếp nhau. Bạn chỉ cần móc carabiner của võng vào vòng lặp phù hợp để đạt được độ cao mong muốn. Loại này rất dễ sử dụng nhưng thường nặng và cồng kềnh hơn.
• Whoopie Sling: Là một hệ thống dây thừng có thể điều chỉnh độ dài vô cấp bằng cách sử dụng một cấu trúc thòng lọng đặc biệt. Whoopie sling cực kỳ nhẹ và gọn, là lựa chọn ưa thích của những người theo chủ nghĩa xê dịch tối giản. Tuy nhiên, bạn cần một chút thời gian để làm quen với cách sử dụng.

Phụ kiện kết nối (Hardware)

Phụ kiện kết nối dùng để liên kết các bộ phận của hệ treo với nhau và với võng. Các phụ kiện phổ biến bao gồm:

• Carabiner: Móc khóa kim loại nhẹ, thường làm từ hợp kim nhôm, dùng để kết nối nhanh võng với dây treo. Bạn cần chọn loại carabiner chuyên dụng cho dã ngoại, có khả năng chịu tải trọng lớn.
• Toggle: Những thanh kim loại hoặc nhựa nhỏ, nhẹ, dùng để luồn qua các vòng lặp của dây đai, tạo ra một điểm kết nối đơn giản và an toàn mà không cần carabiner.

Tại sao nên dùng hệ treo chuyên dụng thay vì dây thừng?

Nhiều người mới bắt đầu thường dùng dây thừng thông thường để treo võng. Tuy nhiên, hệ treo chuyên dụng mang lại nhiều lợi ích vượt trội, đặc biệt trong môi trường dã ngoại.

• An toàn và đáng tin cậy: Hệ treo được thiết kế và kiểm tra để chịu được tải trọng cụ thể, thường từ 150kg đến 250kg. Các đường may và vật liệu được gia cố chắc chắn, giảm rủi ro đứt dây hoặc tuột nút thắt khi bạn đang ngủ.
• Thiết lập nhanh chóng: Với hệ treo chuyên dụng, bạn chỉ mất vài phút để giăng võng. Việc điều chỉnh độ cao và độ căng cũng rất đơn giản, không đòi hỏi kỹ năng thắt nút phức tạp. Điều này đặc biệt hữu ích khi bạn dựng trại lúc trời tối hoặc thời tiết xấu.
• Bảo vệ môi trường: Dây thừng nhỏ và cứng khi siết chặt có thể cắt sâu vào vỏ cây, gây tổn thương lâu dài cho cây. Dây đai bản rộng của hệ treo phân bổ lực đều hơn, bảo vệ cây và thể hiện trách nhiệm của bạn với thiên nhiên.
• Linh hoạt: Chiều dài của dây đai và khả năng điều chỉnh của dây treo cho phép bạn giăng võng ở nhiều địa điểm khác nhau, ngay cả khi hai cây ở khoảng cách xa hoặc có đường kính lớn.

Ví dụ, khi bạn đi trekking ở Tà Năng - Phan Dũng, địa hình thay đổi liên tục. Có những điểm cắm trại lý tưởng nhưng khoảng cách giữa các cây thông không đồng đều. Một hệ treo võng linh hoạt sẽ giúp bạn dễ dàng tìm được chỗ ngủ hoàn hảo.

Cách chọn hệ treo võng phù hợp

Lựa chọn hệ treo võng phụ thuộc vào nhu cầu, ngân sách và phong cách chuyến đi của bạn. Hãy xem xét các yếu tố sau:

• Khả năng chịu tải: Luôn chọn hệ treo có khả năng chịu tải cao hơn trọng lượng cơ thể bạn ít nhất 30%. Điều này đảm bảo hệ số an toàn khi bạn di chuyển hoặc thay đổi tư thế trong võng.
• Trọng lượng và độ nhỏ gọn: Nếu bạn thường xuyên đi trekking hoặc leo núi, nơi mỗi gram trọng lượng đều quan trọng, hãy ưu tiên các hệ treo nhẹ như Whoopie Sling làm từ sợi Dyneema. Nếu bạn di chuyển bằng xe máy hoặc ô tô, một hệ treo Daisy Chain nặng hơn một chút nhưng dễ sử dụng sẽ là một lựa chọn tốt.
• Chiều dài: Chiều dài tiêu chuẩn của dây đai thường khoảng 2-3 mét. Trong các khu rừng già ở Việt Nam với nhiều cây cổ thụ, bạn nên chọn dây đai dài hơn để có thêm sự linh hoạt khi chọn điểm neo.
• Vật liệu: Polyester là vật liệu phổ biến cho dây đai vì nó ít co giãn khi bị ướt, giúp võng không bị chùng xuống sau một đêm mưa. Sợi Dyneema (hay UHMWPE) cực kỳ bền và nhẹ, thường được dùng cho các hệ treo cao cấp.

Câu hỏi thường gặp

Treo võng cách mặt đất bao nhiêu là an toàn?

An toàn nhất là ở độ cao bạn có thể ngồi xuống võng như ngồi ghế.

Dùng dây thừng thông thường thay hệ treo chuyên dụng được không?

Không nên vì dây thừng thường làm hỏng vỏ cây và khó điều chỉnh độ căng một cách chính xác.

Khoảng cách lý tưởng giữa hai cây để treo võng là bao nhiêu?

Khoảng cách lý tưởng là từ 3.5 đến 4.5 mét để võng có độ chùng phù hợp.