Khai báo hải quan (Customs Declaration) là gì?

Khai báo hải quan là việc bạn cung cấp thông tin chi tiết về hành lý và hàng hóa mang theo cho cơ quan hải quan khi đi qua biên giới một quốc gia. Đây là một thủ tục pháp lý bắt buộc. Mục đích của việc này là để cơ quan chức năng kiểm soát các mặt hàng ra vào lãnh thổ, đảm bảo an ninh quốc gia, bảo vệ sức khỏe cộng đồng, môi trường và thực thi chính sách thuế của nhà nước. Đối với người đi du lịch, việc này đảm bảo bạn không mang theo các vật phẩm bị cấm hoặc hàng hóa vượt quá giới hạn miễn thuế mà không thông báo.

Quy trình này áp dụng cho cả chiều nhập cảnh (vào một quốc gia) và xuất cảnh (rời khỏi một quốc gia). Thông tin khai báo thường được điền trên một biểu mẫu gọi là Tờ khai hải quan (Customs Declaration Form). Việc khai báo trung thực và chính xác giúp bạn tránh được các rắc rối pháp lý không đáng có và giúp quá trình nhập cảnh diễn ra suôn sẻ hơn.

Tại sao người đi du lịch cần quan tâm đến khai báo hải quan?

Hiểu rõ về khai báo hải quan mang lại nhiều lợi ích trực tiếp cho chuyến đi của bạn. Nó không chỉ là một quy định mà còn là một kỹ năng quan trọng giúp bạn du lịch an toàn và văn minh.

• Tránh rủi ro pháp lý: Không khai báo hoặc khai báo sai sự thật về hàng hóa có thể khiến bạn bị phạt tiền, tịch thu hàng hóa, thậm chí bị truy tố hình sự. Ví dụ, việc mang quá số tiền mặt quy định mà không khai báo tại sân bay Nội Bài hoặc Tân Sơn Nhất sẽ dẫn đến việc bị lập biên bản và xử phạt.

• Tiết kiệm thời gian và công sức: Khi bạn chuẩn bị sẵn các thông tin và thực hiện khai báo đúng cách, bạn sẽ đi qua cửa kiểm soát hải quan nhanh chóng. Ngược lại, nếu có nghi ngờ, hành lý của bạn sẽ bị kiểm tra kỹ lưỡng, gây mất thời gian và có thể ảnh hưởng đến lịch trình tiếp theo.

• Bảo vệ sức khỏe và môi trường: Nhiều quốc gia có quy định nghiêm ngặt về việc mang các sản phẩm từ động, thực vật để ngăn chặn dịch bệnh và bảo vệ hệ sinh thái bản địa. Việc bạn tuân thủ quy định này cho thấy bạn là một du khách có trách nhiệm.

• Tuân thủ quy định về thuế: Mỗi quốc gia đều có quy định về định mức miễn thuế đối với một số mặt hàng như rượu, thuốc lá, nước hoa. Khai báo giúp bạn thực hiện đúng nghĩa vụ thuế nếu mang hàng hóa vượt quá định mức cho phép.

Các loại hàng hóa cần khai báo khi du lịch

Không phải tất cả hành lý của bạn đều cần khai báo. Bạn chỉ cần chú ý đến các nhóm hàng hóa đặc biệt theo quy định của Việt Nam và quốc gia bạn đến.

Tiền tệ (Currency)

Khi xuất cảnh hoặc nhập cảnh Việt Nam, bạn phải khai báo hải quan nếu mang theo số tiền vượt quá các mức sau:

• 5.000 đô la Mỹ (USD) hoặc các loại ngoại tệ khác có giá trị tương đương.

• 15.000.000 đồng Việt Nam (VND).

Hàng hóa chịu thuế (Taxable goods)

Đây là những mặt hàng phổ biến mà du khách thường mua làm quà. Bạn cần khai báo nếu mang vượt định mức miễn thuế. Tại Việt Nam, định mức cho người nhập cảnh gồm:

• Rượu: 1.5 lít đối với rượu từ 20 độ cồn trở lên, hoặc 2 lít đối với rượu dưới 20 độ cồn, hoặc 3 lít đối với đồ uống có cồn, bia.

• Thuốc lá: 200 điếu thuốc lá, hoặc 20 điếu xì gà, hoặc 250 gam thuốc lá sợi.

• Các vật phẩm khác có tổng trị giá hải quan không quá 10.000.000 VND.

Hàng hóa bị hạn chế hoặc cấm (Restricted or prohibited items)

Đây là nhóm hàng hóa tuyệt đối không được mang theo nếu không có giấy phép đặc biệt. Mỗi quốc gia có danh sách riêng, nhưng nhìn chung bao gồm:

• Vũ khí, chất nổ, vật liệu gây cháy.

• Chất ma túy, các chất gây nghiện.

• Sản phẩm văn hóa đồi trụy.

• Động vật, thực vật hoang dã nguy cấp, quý hiếm.

• Một số loại thực phẩm tươi sống, hạt giống cây trồng có nguy cơ mang mầm bệnh.

Hàng hóa tạm nhập tái xuất (Temporary import for re-export)

Nếu bạn mang theo các thiết bị chuyên dụng đắt tiền để phục vụ chuyến đi như máy ảnh, flycam, thiết bị thể thao, bạn có thể cần khai báo để tạm nhập. Việc này giúp bạn không bị đánh thuế và đảm bảo bạn sẽ mang chúng trở ra khi kết thúc chuyến đi.

Quy trình khai báo hải quan tại sân bay Việt Nam

Quy trình khai báo tại các sân bay quốc tế ở Việt Nam khá đơn giản và được hướng dẫn rõ ràng. Bạn chỉ cần làm theo các bước sau:

1. Lấy và điền tờ khai: Bạn có thể nhận Tờ khai hải quan (màu vàng) từ tiếp viên trên máy bay hoặc tại các quầy ở khu vực làm thủ tục nhập cảnh. Điền đầy đủ, trung thực các thông tin được yêu cầu.

2. Chọn luồng di chuyển: Sau khi lấy hành lý ký gửi, bạn sẽ đến khu vực kiểm tra hải quan với hai luồng lựa chọn.

   • Luồng xanh (Green Channel): Dành cho hành khách không có hàng hóa cần khai báo. Nếu bạn đi vào luồng này, bạn xác nhận rằng mình tuân thủ mọi quy định.

   • Luồng đỏ (Red Channel): Dành cho hành khách có hàng hóa phải khai báo (vượt định mức miễn thuế, hàng hóa tạm nhập tái xuất, tiền tệ...).

3. Làm thủ tục tại luồng đỏ: Nếu đi vào luồng đỏ, bạn cần xuất trình tờ khai, hộ chiếu và hàng hóa cho cán bộ hải quan. Họ sẽ kiểm tra, tính thuế (nếu có) và hoàn tất thủ tục cho bạn.

Lưu ý rằng ngay cả khi bạn đi vào luồng xanh, cơ quan hải quan vẫn có quyền kiểm tra ngẫu nhiên hành lý của bạn nếu có nghi ngờ.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Tôi có cần khai báo laptop và máy ảnh cá nhân không?

Thông thường bạn không cần khai báo thiết bị cá nhân phục vụ chuyến đi, trừ khi đó là hàng hóa giá trị rất cao hoặc bạn mang số lượng lớn mang tính thương mại.

Điều gì xảy ra nếu tôi quên khai báo hoặc khai báo sai?

Bạn có thể bị phạt hành chính, tịch thu hàng hóa, hoặc thậm chí bị truy cứu trách nhiệm pháp lý tùy theo mức độ vi phạm.

Tôi có thể tìm thông tin về quy định hải quan của nước khác ở đâu?

Bạn nên kiểm tra trên trang web chính thức của đại sứ quán hoặc cơ quan hải quan của quốc gia bạn sắp đến để có thông tin chính xác nhất.