Khoảng cách cây (Tree Distance) là khoảng cách đo được giữa hai thân cây. Trong các hoạt động ngoài trời như cắm trại, đi bộ đường dài hay bushcraft, đây là một thông số quan trọng. Nó quyết định việc bạn có thể dựng lều, võng, hay các cấu trúc trú ẩn khác một cách hiệu quả và an toàn hay không. Việc hiểu và ước lượng đúng khoảng cách này giúp bạn chọn được điểm hạ trại tối ưu, tiết kiệm thời gian và công sức.

Đánh giá khoảng cách cây ảnh hưởng trực tiếp đến sự thoải mái, an toàn và thành công của chuyến đi. Mỗi loại hình lưu trú ngoài trời đòi hỏi một khoảng cách cây khác nhau.

Dựng võng (Hammock)

Đây là ứng dụng phổ biến nhất. Khoảng cách lý tưởng để treo võng là từ 3.5 đến 5.5 mét.

• Nếu khoảng cách quá gần, võng sẽ bị chùng xuống, lưng bạn sẽ cong như một quả chuối, gây khó chịu.
• Nếu khoảng cách quá xa, võng sẽ bị căng cứng, làm giảm sự thoải mái và tăng áp lực lên dây treo và thân cây.

Góc treo võng tối ưu so với phương ngang là khoảng 30 độ. Khoảng cách 3.5 - 5.5 mét giúp bạn dễ dàng đạt được góc treo này.

Giăng tăng, bạt che (Tarp/Shelter)

Khi dựng lều bạt theo kiểu chữ A hoặc các cấu trúc che mưa nắng, bạn cần một đường dây căng chính (ridgeline) giữa hai cây. Khoảng cách cây cần lớn hơn chiều dài của tấm bạt để có đủ không gian căng dây và điều chỉnh. Ví dụ, một tấm bạt 3x3 mét thường yêu cầu khoảng cách cây từ 4 đến 6 mét để dựng một cách vững chắc.

An toàn và lựa chọn điểm trại

Việc tìm kiếm khoảng cách cây phù hợp buộc bạn phải quan sát kỹ môi trường xung quanh. Bạn sẽ phải kiểm tra sức khỏe của cây, tránh những cây khô mục, chết đứng hoặc có cành lớn có nguy cơ gãy. Yếu tố này giúp bạn chủ động loại bỏ các mối nguy hiểm tiềm tàng, đặc biệt khi cắm trại trong rừng hoặc dưới điều kiện thời tiết xấu.

Việc đo lường chính xác không đòi hỏi các thiết bị phức tạp. Bạn hoàn toàn có thể sử dụng các phương pháp đơn giản và hiệu quả.

Đo bằng bước chân

Đây là kỹ năng cơ bản và nhanh chóng. Trước chuyến đi, bạn hãy tập đo sải chân của mình. Một người trưởng thành cao 1m70 thường có một bước chân tự nhiên dài khoảng 70-75 cm. Bằng cách đếm số bước chân giữa hai cây, bạn có thể ước tính khoảng cách một cách tương đối. Ví dụ, 6-7 bước chân tương đương với khoảng 4.2 - 5.2 mét, một khoảng cách tốt để mắc võng.

Sử dụng dây hoặc dụng cụ

Bạn có thể dùng chính sợi dây dù (paracord) hoặc dây chằng (ridgeline) của mình để đo. Căng một đoạn dây bạn đã biết trước chiều dài, ví dụ 3 mét, và ướm thử giữa hai cây. Đây là cách làm cho kết quả chính xác hơn, đặc biệt khi bạn cần sự chắc chắn để dựng các hệ thống phức tạp.

Quan sát và ước lượng

Sau nhiều chuyến đi, bạn sẽ phát triển được khả năng ước lượng bằng mắt. Kỹ năng này đòi hỏi kinh nghiệm thực tế. Bạn có thể luyện tập bằng cách ước lượng trước rồi dùng dây đo lại để kiểm tra độ chính xác của mình.

Địa hình và hệ thực vật đa dạng của Việt Nam mang đến nhiều cơ hội nhưng cũng đi kèm những lưu ý riêng.

• Kiểm tra sức khỏe cây: Luôn nhìn lên tán cây để phát hiện các cành khô, mục, hay còn gọi là "widowmaker". Tránh các cây có dấu hiệu mục rỗng, bị sâu bệnh hoặc nghiêng bất thường. An toàn luôn là ưu tiên hàng đầu.

• Bảo vệ thân cây: Sử dụng dây đai bản rộng (tree-hugger straps) thay vì dùng dây dù siết trực tiếp vào vỏ cây. Điều này tuân thủ nguyên tắc Leave No Trace, giúp bảo vệ cây và hệ sinh thái. Vỏ cây bị tổn thương sẽ khiến cây dễ bị nhiễm bệnh.

• Địa hình xung quanh: Khoảng cách cây lý tưởng trở nên vô nghĩa nếu mặt đất bên dưới dốc, gập ghềnh hoặc có tổ côn trùng. Hãy chọn nơi bằng phẳng, khô ráo và kiểm tra kỹ mặt đất trước khi quyết định hạ trại.

• Ví dụ thực tế: Tại các khu rừng quốc gia như Cúc Phương hay Bidoup Núi Bà, việc tìm hai cây phù hợp để mắc võng khá dễ dàng. Nhưng ở những khu vực đồi trọc xen kẽ rừng thưa như cung Tà Năng - Phan Dũng, bạn cần lên kế hoạch điểm nghỉ từ trước hoặc chuẩn bị phương án dự phòng như lều tự đứng.

Khoảng cách tối ưu để mắc võng là bao nhiêu? Khoảng cách lý tưởng để mắc võng là từ 3.5 đến 5.5 mét.

Làm sao để bảo vệ cây khi cắm trại? Luôn sử dụng dây đai bản rộng (tree-hugger straps) để không làm hỏng vỏ cây.

Nếu không tìm được hai cây có khoảng cách phù hợp thì sao? Bạn cần chuẩn bị phương án dự phòng như lều tự đứng hoặc tìm một điểm cắm trại khác.