Lên ngựa (Mounting) là kỹ thuật cơ bản để người cưỡi hoặc người đi săn ngồi lên lưng ngựa một cách an toàn và đúng tư thế, khởi đầu cho mọi hoạt động.
Lên ngựa (Mounting) là gì?
Lên ngựa (Mounting) là hành động và kỹ thuật đưa cơ thể từ mặt đất lên yên ngựa. Đây là kỹ năng nền tảng trong bộ môn cưỡi ngựa và săn bắn thể thao trên lưng ngựa. Kỹ thuật này không chỉ là việc ngồi lên lưng ngựa. Nó đòi hỏi sự chính xác, bình tĩnh và phối hợp nhịp nhàng để đảm bảo an toàn cho cả người và ngựa. Thực hiện đúng cách giúp bạn kiểm soát ngựa ngay từ đầu và tạo sự tin tưởng cho con vật.
Tầm quan trọng của kỹ thuật Lên ngựa (Mounting)
Việc Lên ngựa (Mounting) đúng kỹ thuật quyết định sự an toàn và chất lượng của toàn bộ chuyến đi. Một khởi đầu sai có thể khiến ngựa hoảng sợ, gây nguy hiểm. Đối với người cưỡi, một tư thế Lên ngựa (Mounting) chuẩn giúp vào đúng vị trí trung tâm của yên, tạo sự cân bằng tức thì. Trong hoạt động săn bắn, việc lên ngựa nhẹ nhàng và im lặng là yếu tố sống còn để không làm con mồi kinh động.
Trong Cưỡi ngựa (Horse Riding)
Trong cưỡi ngựa thể thao hoặc dã ngoại, Lên ngựa (Mounting) là bài học đầu tiên. Nó thể hiện sự tôn trọng và thấu hiểu của bạn đối với con vật. Một người Lên ngựa (Mounting) thành thạo sẽ không làm ngựa khó chịu hay giật mình. Kỹ thuật đúng cũng giúp bảo vệ lưng ngựa khỏi áp lực sai cách và duy trì tuổi thọ của yên ngựa.
Trong Săn bắn (Hunting)
Khi săn bắn trên lưng ngựa, kỹ thuật Lên ngựa (Mounting) càng phức tạp hơn. Bạn phải quản lý thêm các trang bị như súng, cung tên. Việc Lên ngựa (Mounting) cần diễn ra trong im lặng tuyệt đối. Mọi tiếng động từ trang bị va chạm hoặc hành động thô bạo đều có thể phá hỏng chuyến đi săn. Người đi săn phải thuần thục kỹ năng này để đảm bảo an toàn cho vũ khí và giữ bí mật vị trí.
Hướng dẫn kỹ thuật Lên ngựa (Mounting) cơ bản
Luôn thực hiện các bước một cách bình tĩnh và dứt khoát. Ngựa là loài vật nhạy cảm và chúng cảm nhận được sự do dự của bạn. Dưới đây là các bước cơ bản để Lên ngựa (Mounting) từ bên trái.
• Bước 1: Tiếp cận ngựa. Đứng ở phía bên trái của ngựa, ngang vai nó. Tay trái cầm dây cương, giữ cho đầu ngựa hướng thẳng.
• Bước 2: Chuẩn bị. Quay mặt về phía đuôi ngựa. Dùng tay trái nắm vào phần cao nhất của cổ yên (pommel). Tay phải giữ phần sau của yên (cantle).
• Bước 3: Đặt chân vào bàn đạp. Nhấc chân trái và đặt vào bàn đạp (stirrup). Mũi chân hướng xuống dưới. Đảm bảo bàn đạp ở đúng phần ức bàn chân.
• Bước 4: Dùng lực. Dồn trọng tâm vào chân trái trong bàn đạp. Dùng lực từ chân phải đang ở dưới đất để đẩy cơ thể lên. Đồng thời, tay kéo nhẹ vào yên để giữ thăng bằng.
• Bước 5: Vung chân qua lưng ngựa. Khi cơ thể đã được nâng lên, nhanh chóng vung chân phải qua lưng ngựa. Lưu ý không đá vào hông ngựa.
• Bước 6: Ngồi xuống nhẹ nhàng. Từ từ hạ người ngồi xuống yên. Tránh ngồi xuống quá mạnh vì sẽ làm ngựa đau và giật mình. Đặt chân phải vào bàn đạp bên phải và chỉnh lại tư thế cho cân bằng.
An toàn và trang bị cần thiết
An toàn là ưu tiên hàng đầu. Trước khi Lên ngựa (Mounting), bạn phải kiểm tra toàn bộ trang bị. Đai yên (girth) phải được siết đủ chặt để yên không bị xoay. Chiều dài dây bàn đạp (stirrup leathers) cần phù hợp với chiều cao của bạn.
Trang bị cho người
• Mũ bảo hiểm: Bắt buộc trong mọi hoạt động cưỡi ngựa để bảo vệ đầu.
• Giày hoặc ủng cưỡi ngựa: Có gót cao khoảng 2.5cm để chân không bị trượt khỏi bàn đạp.
• Quần dài: Giúp bảo vệ chân khỏi bị trầy xước do cọ xát với yên ngựa.
Trang bị cho ngựa
• Yên ngựa: Phải vừa vặn với lưng ngựa và phù hợp với mục đích sử dụng, dù là đi dạo hay đi săn.
• Dây cương và bộ hàm thiếc: Giúp bạn điều khiển ngựa một cách hiệu quả.
Ví dụ thực tế tại Việt Nam
Tại các vùng cao nguyên như Hà Giang hoặc các trang trại ngựa ở Đà Lạt, Lâm Đồng, kỹ năng Lên ngựa (Mounting) rất hữu ích. Khi tham gia các tour khám phá bằng ngựa, việc bạn tự Lên ngựa (Mounting) một cách chuyên nghiệp sẽ tạo ấn tượng tốt. Nó cũng giúp bạn tự tin hơn trong suốt hành trình. Đối với người đi săn ở các khu vực được cấp phép, việc Lên ngựa (Mounting) với đầy đủ trang bị một cách tĩnh lặng thể hiện trình độ và sự chuẩn bị kỹ lưỡng.
Những câu hỏi thường gặp
Lên ngựa từ bên nào là đúng?
Theo truyền thống, bạn luôn Lên ngựa (Mounting) từ phía bên trái của con vật.
Cần kiểm tra gì trước khi Lên ngựa?
Bạn cần kiểm tra độ chặt của đai yên và chiều dài của dây đai bàn đạp.
Làm sao để không làm ngựa giật mình khi Lên ngựa?
Tiếp cận ngựa một cách bình tĩnh, nói chuyện nhẹ nhàng và thực hiện các động tác dứt khoát.