Lều Lean-To là một dạng lều trú ẩn sinh tồn đơn giản, có một mặt mở và mái dốc, được dựng từ vật liệu tự nhiên để bảo vệ bạn khỏi mưa nắng.

Lều Lean-To là một cấu trúc trú ẩn cơ bản trong kỹ năng sinh tồn (Bushcraft). Nó có một bức tường duy nhất và một mái dốc. Tên gọi "lean-to" xuất phát từ việc nó thường được dựng dựa vào một cấu trúc có sẵn như vách đá, một thân cây đổ hoặc một bức tường nhân tạo.

Trong môi trường hoang dã, bạn sẽ tự tạo ra khung đỡ cho lều. Cấu trúc này có một mặt mở, thường hướng về phía bếp lửa để sưởi ấm và phản xạ nhiệt vào bên trong. Đây là một trong những kỹ năng dựng lều trú ẩn đầu tiên và quan trọng nhất bạn cần nắm vững khi bắt đầu với bộ môn sinh tồn.

Dựng lều Lean-To không chỉ là việc tạo ra một chỗ trú. Nó rèn luyện cho bạn những kỹ năng cốt lõi để sống sót trong tự nhiên.

• Sử dụng tài nguyên tại chỗ: Kỹ năng này dạy bạn cách quan sát và tận dụng những gì thiên nhiên cung cấp, như cành cây, lá cây, và địa hình xung quanh. Bạn học cách sống hòa hợp thay vì đối đầu với tự nhiên.
• Hiệu quả và nhanh chóng: So với các loại lều phức tạp khác, lều Lean-To tốn ít thời gian và năng lượng để xây dựng. Trong tình huống khẩn cấp, tốc độ là yếu tố quyết định sự an toàn.
• Tối ưu hóa nhiệt lượng: Thiết kế mở về một phía cho phép bạn tận dụng tối đa nhiệt từ lửa trại. Bức tường phía sau và mái dốc sẽ phản xạ nhiệt, giữ ấm cho bạn suốt đêm.
• Kết nối với môi trường: Việc dựng và ở trong một chiếc lều tự tạo mang lại một trải nghiệm gần gũi với thiên nhiên. Bạn học được cách đọc vị trí mặt trời, hướng gió và các đặc điểm của khu rừng.

Môi trường tự nhiên Việt Nam đa dạng, từ rừng rậm nhiệt đới đến núi cao. Việc lựa chọn vật liệu và vị trí phù hợp là rất quan trọng.

An toàn là ưu tiên hàng đầu. Bạn cần một địa điểm đáp ứng các tiêu chí sau:

• Gần tài nguyên: Chọn nơi gần nguồn nước sạch và có nhiều vật liệu xây dựng như cành cây khô, lá cây.
• Cao ráo, bằng phẳng: Tránh dựng lều ở vùng trũng, lòng suối cạn, đặc biệt vào mùa mưa ở các vùng như Tây Nguyên hay vùng núi phía Bắc. Nước lũ có thể dâng lên bất ngờ.
• An toàn: Tránh các cây khô, mục có nguy cơ gãy đổ. Kiểm tra khu vực xung quanh để phát hiện dấu vết của động vật hoang dã hoặc côn trùng nguy hiểm.
• Chắn gió: Lưng lều nên quay về hướng gió chính để tránh gió lùa vào bên trong.

Khung sườn là bộ xương của lều. Bạn cần tìm một thanh xà ngang (ridgepole) dài và chắc chắn. Đặt thanh xà này gác lên hai cành cây hình chữ Y hoặc buộc chặt vào thân hai cái cây cách nhau một khoảng phù hợp.

Ví dụ, trong các khu rừng tre nứa ở Hòa Bình hay Thanh Hóa, bạn có thể dùng thân tre, nứa thẳng và nhẹ để làm xà ngang. Ở những nơi như Vườn Quốc gia Cúc Phương, hãy tìm những cành cây khô đã gãy rụng.

Tiếp theo, gác các thanh nhỏ hơn (rafters) xiên từ xà ngang xuống mặt đất. Các thanh này nên cách nhau khoảng 20-30 cm để tạo thành một mái dốc vững chãi.

Mái lều giúp bạn che mưa, che nắng. Hãy lợp mái từ dưới lên trên theo kiểu lợp ngói để nước mưa chảy xuống dễ dàng. Bạn có thể dùng nhiều loại vật liệu tự nhiên:

• Lá cây lớn: Lá cọ, lá chuối rừng là lựa chọn lý tưởng vì bản to và không thấm nước tốt.
• Cành lá nhỏ: Các cành thông, dương xỉ có thể được đan xen vào nhau tạo thành một lớp mái dày.
• Vỏ cây: Vỏ cây bạch đàn hoặc các loại cây thân gỗ khác có thể được dùng để lợp mái. Lưu ý chỉ sử dụng vỏ từ cây đã chết.

Để tăng sự thoải mái và khả năng giữ nhiệt, hãy trải một lớp lá cây khô hoặc cỏ dày bên trong lều để làm lớp đệm cách nhiệt với mặt đất. Bạn cũng có thể dựng thêm hai bức tường nhỏ ở hai bên để che gió tốt hơn.

Phía trước cửa lều, bạn có thể dựng một bức tường phản nhiệt (fire reflector) bằng cách xếp các khúc gỗ tươi song song với cửa. Bức tường này sẽ phản xạ nhiệt từ lửa trại vào trong lều, giúp không gian ấm hơn đáng kể.

Kỹ năng sinh tồn luôn đi đôi với trách nhiệm bảo vệ môi trường. Nguyên tắc "Không để lại dấu vết" (Leave No Trace) là kim chỉ nam cho mọi hoạt động.

• Sử dụng tài nguyên một cách có ý thức: Luôn ưu tiên sử dụng cành cây, gỗ đã chết và gãy rụng. Tuyệt đối không chặt hạ cây xanh đang sống để dựng lều hay đốt lửa.
• Giảm thiểu tác động: Chọn địa điểm cắm trại trên bề mặt bền vững như đất khô, cỏ thay vì các thảm thực vật non mềm.
• Dọn dẹp hiện trường: Trước khi rời đi, hãy tháo dỡ toàn bộ cấu trúc lều của bạn. Hãy trả lại các vật liệu về nơi bạn đã thu thập chúng. Mục tiêu là làm cho khu vực trông như thể bạn chưa từng đến đó.

Lều Lean-To có chống nước không?

Mái lều làm từ lá cây dày có thể chống được mưa nhỏ, nhưng không hoàn toàn chống thấm trong mưa lớn.

Dựng một chiếc lều Lean-To mất bao lâu?

Thời gian dựng lều phụ thuộc vào kinh nghiệm và vật liệu sẵn có, thường từ 1 đến 3 giờ.

Tôi có cần dụng cụ chuyên dụng không?

Một con dao sinh tồn tốt và một chiếc rìu hoặc cưa gấp là đủ để dựng một lều Lean-To cơ bản.

Việc nắm vững kỹ năng dựng lều Lean-To giúp bạn tự tin hơn trong các chuyến đi vào thiên nhiên. Để chuẩn bị cho hành trình của mình, việc trang bị những công cụ phù hợp là rất quan trọng.

Xem các mẫu dao sinh tồn, rìu và cưa gấp chất lượng tại WeTrek.vn.