Lối đi động vật (Game Trail) là con đường mòn tự nhiên do động vật hoang dã tạo ra khi di chuyển lặp lại giữa nơi kiếm ăn, nguồn nước và chỗ ở.

Lối đi động vật (Game Trail) là gì?

Lối đi động vật (Game Trail) là những con đường hình thành trong tự nhiên. Động vật hoang dã tạo ra chúng bằng cách di chuyển lặp đi lặp lại trên cùng một tuyến đường. Các lối đi này kết nối những khu vực quan trọng cho sự sinh tồn của chúng, ví dụ như nguồn thức ăn, nơi uống nước và khu vực trú ẩn an toàn. Đây không phải là đường do con người tạo ra. Chúng là một phần của hệ sinh thái, thể hiện tập tính di chuyển của các loài trong khu vực.

Sự hình thành của lối đi này là một quá trình tự nhiên. Khi động vật liên tục đi qua một khu vực, bàn chân của chúng nén chặt đất, làm mòn lớp thảm thực vật. Cành cây, lá cây ở tầm thấp cũng bị gạt sang một bên hoặc gãy rụng, tạo ra một hành lang nhỏ và rõ ràng xuyên qua những khu rừng rậm rạp. Độ rộng và rõ nét của lối đi cho biết tần suất và kích thước của các loài động vật sử dụng nó.

Tầm quan trọng của Lối đi động vật với người đi rừng

Hiểu về lối đi động vật mang lại nhiều lợi ích cho các hoạt động trekking và khám phá thiên nhiên. Chúng cung cấp thông tin giá trị về môi trường xung quanh.

• Hỗ trợ định hướng: Các lối đi này thường dẫn đến các địa điểm quan trọng trong tự nhiên như sông, suối, hoặc các bãi đất trống. Người đi rừng có kinh nghiệm sử dụng chúng như một chỉ dẫn phụ trợ, bên cạnh bản đồ và la bàn, để xác định hướng di chuyển.
• Cơ hội quan sát động vật hoang dã: Đây là nơi lý tưởng để tìm kiếm dấu vết của động vật. Bạn có thể phát hiện dấu chân, phân, lông hoặc vết cào trên cây. Việc di chuyển yên lặng dọc theo các lối đi này vào sáng sớm hoặc chiều muộn làm tăng cơ hội bắt gặp động vật hoang dã trong môi trường sống của chúng.
• Di chuyển dễ dàng hơn: Trong những khu rừng rậm, việc đi theo một lối đi động vật giúp bạn tiết kiệm sức lực. Con đường đã được dọn quang một phần, giúp bạn di chuyển nhanh hơn và ít phải phát quang bụi rậm.

Cách nhận biết Lối đi động vật ở Việt Nam

Việc xác định lối đi động vật đòi hỏi sự quan sát tỉ mỉ. Tại các vườn quốc gia và khu bảo tồn của Việt Nam, bạn có thể tìm kiếm các dấu hiệu đặc trưng.

Dấu hiệu trực quan

Lối đi động vật thường hẹp và thấp hơn lối mòn của người. Hãy tìm kiếm một đường hằn rõ trên mặt đất, xuyên qua các lớp lá cây mục. Cành cây hai bên lối đi thường có dấu hiệu bị gãy hoặc bị tước vỏ ở độ cao ngang tầm thân của động vật, không phải tầm vai của người. Lối đi có thể đột ngột biến mất hoặc rẽ vào một bụi cây rậm, khác với đường mòn của người thường có hướng đi logic.

Dấu vết động vật (Animal Signs)

Dấu vết là bằng chứng xác thực nhất. Hãy tìm kiếm:

• Dấu chân: Tìm các dấu chân trên nền đất ẩm hoặc bùn. Dấu chân của hươu, nai, hoẵng có hình hai móng guốc chụm lại. Dấu chân lợn rừng to và tròn hơn.
• Phân động vật (Scat): Hình dạng và kích thước của phân cho biết loài động vật nào đã đi qua. Phân mới, còn ẩm cho thấy chúng ở gần đây.
• Các dấu hiệu khác: Lông rụng vướng trên cành cây, vết cào trên thân cây của gấu hoặc các loài mèo lớn, hoặc những bãi đất bị cày xới do lợn rừng tìm kiếm thức ăn.

Ví dụ thực tế

Tại Vườn quốc gia Cúc Phương, bạn có thể tìm thấy các lối đi nhỏ của cầy, chồn hoặc hươu sao. Ở Vườn quốc gia Cát Tiên, các lối đi lớn và rõ nét hơn có thể là của bò tót, nai hoặc lợn rừng. Trong Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông, việc đi dọc theo các con suối giúp bạn dễ dàng phát hiện các lối mòn dẫn lên sườn đồi do các loài gặm nhấm và hoẵng tạo ra.

Sử dụng Lối đi động vật an toàn và có trách nhiệm

Khi sử dụng lối đi động vật, bạn phải ưu tiên sự an toàn của bản thân và tôn trọng môi trường sống của các loài.

Nguyên tắc an toàn

Bạn không nên phụ thuộc hoàn toàn vào lối đi động vật để định hướng. Chúng được tạo ra theo bản năng của động vật, không dẫn đến các điểm an toàn cho con người như trạm kiểm lâm hay làng bản. Luôn mang theo bản đồ, la bàn hoặc thiết bị GPS. Hãy nhận thức rằng bạn đang ở trong lãnh thổ của động vật. Giữ im lặng, di chuyển cẩn trọng và luôn quan sát xung quanh để tránh đối đầu bất ngờ.

Du lịch có trách nhiệm

Tuân thủ nguyên tắc Không để lại dấu vết (Leave No Trace). Không để lại rác thải hoặc thức ăn trên đường đi. Giữ khoảng cách an toàn và không làm phiền nếu bạn gặp động vật hoang dã. Việc của bạn là quan sát, không phải can thiệp. Việc bảo vệ sự nguyên vẹn của các lối đi này giúp duy trì tập tính tự nhiên và sự cân bằng của hệ sinh thái.

Câu hỏi thường gặp

Lối đi động vật có dẫn đến nguồn nước không?

Thường thì có, vì nước là nhu cầu thiết yếu hàng ngày của động vật hoang dã.

Làm sao để phân biệt lối đi động vật và lối mòn của người?

Lối đi động vật hẹp, có chiều cao thông thủy thấp và nhiều dấu vết tự nhiên hơn.

Đi theo lối đi động vật có an toàn tuyệt đối không?

Không, bạn phải luôn cẩn trọng và kết hợp sử dụng các thiết bị định vị chuyên dụng.

Chuẩn bị kỹ lưỡng các thiết bị định vị là điều kiện tiên quyết cho một chuyến đi khám phá thiên nhiên an toàn. Xem các mẫu la bàn và thiết bị GPS tại WeTrek.vn.