Lựa chọn đường trên sông là kỹ năng chủ động chọn lộ trình an toàn và hiệu quả nhất khi chèo thuyền, dựa trên việc đọc dòng chảy và tránh chướng ngại vật.

Lựa chọn đường trên sông (Line Choice) là kỹ năng phân tích và quyết định lộ trình di chuyển tối ưu cho thuyền kayak, SUP hoặc packraft trên một đoạn sông. Đây không phải là phản ứng thụ động với dòng nước. Thay vào đó, bạn chủ động đọc các đặc điểm của mặt nước để vạch ra một con đường an toàn, hiệu quả và ít tốn sức nhất. Kỹ năng này kết hợp việc quan sát, kiến thức về thủy văn và khả năng điều khiển thuyền của bạn.

Việc lựa chọn đường đi ảnh hưởng trực tiếp đến sự an toàn và trải nghiệm của bạn. Một lựa chọn đúng đắn giúp bạn:

• Tránh nguy hiểm: Kỹ năng này giúp bạn nhận diện và tránh xa các chướng ngại vật nguy hiểm như đá ngầm, cây đổ hay các dòng chảy xiết có thể gây lật thuyền.

• Tiết kiệm năng lượng: Bằng cách tận dụng các dòng chảy thuận lợi và tránh các khu vực nước xoáy ngược, bạn sẽ di chuyển nhanh hơn và tốn ít sức lực hơn. Điều này đặc biệt quan trọng trong các chuyến đi dài.

• Tăng sự tự tin: Khi bạn hiểu cách dòng sông hoạt động, bạn sẽ cảm thấy tự tin hơn khi đối mặt với các điều kiện khác nhau, từ đó tận hưởng chuyến đi một cách trọn vẹn.

• Bảo vệ môi trường: Lựa chọn đường đi hợp lý giúp bạn tránh các khu vực sinh thái nhạy cảm như bãi đẻ của cá, thảm thực vật ven bờ dễ bị xói mòn, hay các khu vực chim làm tổ.

Để có một lựa chọn chính xác, bạn cần đánh giá nhiều yếu tố cùng lúc. Các yếu tố quan trọng nhất bao gồm đặc điểm dòng chảy, chướng ngại vật và điều kiện tự nhiên.

Bề mặt sông cung cấp nhiều thông tin về những gì đang diễn ra bên dưới. Bạn cần học cách nhận biết các đặc điểm sau:

• Dòng chảy chính (Main Current): Đây là nơi nước chảy nhanh và sâu nhất, thường là con đường di chuyển hiệu quả nhất. Dòng chảy này thường có bề mặt phẳng và di chuyển theo đường thẳng ở đoạn sông thẳng, và dịch chuyển ra phía ngoài ở các khúc cua.

• Xoáy nước (Eddies): Là những vùng nước chảy ngược hoặc đứng yên phía sau các chướng ngại vật như tảng đá lớn, bờ sông. Eddies là điểm dừng chân an toàn để nghỉ ngơi, quan sát hoặc chờ đợi đồng đội.

• Sóng đứng (Standing Waves): Sóng đứng tạo thành một hàng và không di chuyển xuôi dòng. Sóng nhỏ, đều đặn thường cho thấy một con đường an toàn và vui vẻ. Sóng lớn, hỗn loạn có thể che giấu đá ngầm hoặc một hố nước nguy hiểm.

• Đường V (V-Downstream/Upstream): Dòng nước chảy qua một vật cản chìm tạo thành hình chữ V xuôi dòng, với đỉnh chữ V chỉ vào vật cản. Đây là dấu hiệu bạn cần tránh. Ngược lại, một hình chữ V ngược dòng, với đỉnh chữ V chỉ về phía hạ lưu, thường chỉ ra một kênh nước sâu và an toàn giữa hai chướng ngại vật.

Chướng ngại vật là những mối nguy hiểm tiềm tàng bạn cần tránh.

• Cây đổ (Strainers/Sweepers): Cây cối hoặc cành cây nằm trong nước cho phép dòng chảy đi qua nhưng sẽ giữ lại thuyền và người chèo. Đây là một trong những mối nguy hiểm lớn nhất trên sông.

• Đá ngầm (Submerged Rocks): Những tảng đá nằm ngay dưới bề mặt nước có thể làm lật thuyền hoặc gây hư hỏng. Dấu hiệu nhận biết là các gợn sóng nhỏ hoặc vùng nước sôi nhẹ trên bề mặt.

• Đập thấp (Low-Head Dams): Các công trình nhân tạo này tạo ra một dòng chảy tuần hoàn cực kỳ nguy hiểm ở chân đập, có thể giữ chặt thuyền và người chèo dưới nước.

Sông Nho Quế, Hà Giang: Đoạn sông này có dòng chảy thay đổi, nhiều khúc cua hẹp và vách đá dựng đứng. Việc lựa chọn đường đi ở đây đòi hỏi bạn phải liên tục quan sát để đi theo dòng chảy chính, tránh các tảng đá lớn ven bờ và tận dụng các vùng xoáy nước (eddies) nhỏ để nghỉ ngơi. Việc đi quá sát vào vách đá ở khúc cua có thể khiến bạn bị ép vào bờ.

Vịnh Lan Hạ, Hải Phòng: Khi chèo SUP hoặc kayak ở đây, lựa chọn đường đi không chỉ là tránh va vào các núi đá karst mà còn là đọc dòng thủy triều và hướng gió. Bạn cần chọn lộ trình đi men theo các hòn đảo để tránh gió lớn và tận dụng dòng chảy của thủy triều để di chuyển nhẹ nhàng hơn. Kỹ năng này cũng giúp bạn tránh các khu vực nuôi trồng thủy sản hoặc các tuyến đường của tàu du lịch.

Kỹ năng lựa chọn đường đi gắn liền với trách nhiệm bảo vệ môi trường. Một người chèo thuyền có ý thức sẽ chọn lộ trình để giảm thiểu tác động đến tự nhiên.

• Tránh các hệ sinh thái nhạy cảm: Khi chèo ở vùng nước nông, hãy chọn đường đi qua đáy cát hoặc bùn thay vì đi trên các rạn san hô hoặc thảm cỏ biển.

• Giữ khoảng cách với động vật hoang dã: Nếu bạn thấy chim làm tổ trên vách đá hoặc động vật hoang dã ven sông, hãy chọn một con đường khác để đi vòng qua từ xa, tránh làm phiền chúng.

• Chọn điểm xuất phát và cập bờ phù hợp: Luôn sử dụng các bãi đáp hiện có hoặc các bề mặt bền vững như đá, sỏi để hạn chế xói mòn bờ sông.

Bạn nên bắt đầu trên một dòng sông chảy chậm, ít chướng ngại vật và đi cùng người có kinh nghiệm để quan sát và học hỏi trực tiếp.

Nước tạo thành hình chữ V xuôi dòng thường chỉ ra có đá ngầm hoặc vật cản chìm ngay sau đỉnh chữ V.

Có, bạn vẫn cần chọn đường đi để tránh các vùng nước quá nông, đá ngầm, hoặc để tận dụng hướng gió thuận lợi khi di chuyển.

Việc thành thạo kỹ năng Lựa chọn đường trên sông (Line Choice) sẽ giúp mọi chuyến đi của bạn an toàn và thú vị hơn. Để chuẩn bị cho chuyến đi tiếp theo, bạn có thể xem các thiết bị chèo thuyền cần thiết tại WeTrek.vn.