Lườn tàu (gunwale) là mép trên cùng của thành thuyền kayak hoặc canoe, có vai trò gia cố cấu trúc, giữ thăng bằng và là điểm tựa cho các kỹ thuật chèo.

Lườn tàu (gunwale) (Gunnel (Gunwale)) là gì?

Lườn tàu (gunwale), hay còn được viết là gunnel, là phần mép trên cùng của thành thuyền, chạy dọc từ mũi đến đuôi. Bộ phận này gia cố cấu trúc của thuyền, giúp thuyền cứng cáp hơn và chịu được lực tác động từ bên ngoài. Nó cũng hoạt động như một rào cản, hạn chế nước bắn vào bên trong khoang thuyền khi bạn di chuyển trên mặt nước.

Trên các loại thuyền kayak và canoe hiện đại, lườn tàu thường được làm từ nhựa cứng, nhôm hoặc vật liệu composite để tăng độ bền và giảm trọng lượng. Trong các thiết kế thuyền truyền thống, bộ phận này thường được làm bằng gỗ.

Tầm quan trọng của Lườn tàu trong thể thao chèo thuyền

Lườn tàu không chỉ là một bộ phận cấu trúc. Nó đóng vai trò trực tiếp trong việc điều khiển thuyền và đảm bảo an toàn cho người chèo. Mỗi loại thuyền khác nhau sẽ có thiết kế lườn tàu phù hợp với mục đích hoạt động.

Đối với Kayak và Canoe

Lườn tàu là điểm tiếp xúc quan trọng trong nhiều kỹ thuật chèo thuyền. Nó cung cấp một điểm tựa vững chắc để bạn thực hiện các động tác phức tạp.

• Cung cấp sự ổn định: Khi thuyền nghiêng, lườn tàu giúp bạn cảm nhận giới hạn và lấy lại thăng bằng.
• Điểm tựa cho mái chèo: Nhiều kỹ thuật chèo nâng cao, như động tác xoay thuyền hoặc tựa mái chèo (bracing), đều cần đến lườn tàu làm điểm đòn bẩy.
• Gắn kết phụ kiện: Bạn có thể gắn váy chống nước (spray skirt) vào vành của khoang lái, vốn là một phần của cấu trúc lườn tàu, để ngăn nước tràn vào. Các phụ kiện khác như dây buộc mái chèo hay giá đỡ cần câu cũng thường được lắp đặt dọc theo lườn tàu.

Ví dụ, khi chèo thuyền kayak trên dòng sông Nho Quế ở Hà Giang, bạn sẽ dùng lườn tàu làm điểm tựa để thực hiện các cú bẻ lái nhanh, tránh các chướng ngại vật hoặc điều hướng qua các đoạn nước chảy xiết.

Đối với SUP và Packraft

Trên ván chèo đứng (SUP) và thuyền phao (packraft), khái niệm lườn tàu có một chút khác biệt. Đối với SUP, phần mép hoặc cạnh của ván (rail) có chức năng tương tự lườn tàu, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng rẽ nước và độ ổn định. Với packraft, lườn tàu chính là phần đỉnh của ống phao. Đây là bộ phận quyết định hình dáng và độ cứng của thuyền, đồng thời là điểm bám khi bạn cần lên lại thuyền từ dưới nước.

Khi bạn tham gia một chuyến packrafting khám phá các hang động ở Vịnh Lan Hạ, việc nắm chắc vào lườn tàu giúp bạn dễ dàng lên xuống thuyền một cách an toàn tại các điểm dừng chân.

Lườn tàu và các kỹ thuật điều khiển thuyền

Hiểu rõ chức năng của lườn tàu giúp bạn cải thiện kỹ năng điều khiển thuyền một cách hiệu quả. Đây là bộ phận không thể thiếu trong các kỹ thuật từ cơ bản đến nâng cao.

• Kỹ thuật tựa (Bracing): Khi gặp sóng lớn, bạn có thể tựa mặt sau của mái chèo lên mặt nước và dùng lườn tàu làm điểm tựa để giữ thuyền không bị lật.
• Kỹ thuật lật lại thuyền (Rolling): Trong chèo thuyền kayak biển, lườn tàu là một phần của chuỗi chuyển động giúp bạn lật thuyền lại đúng vị trí mà không cần thoát ra ngoài.
• Kỹ thuật cứu hộ (Rescue): Khi hỗ trợ một người bạn bị lật thuyền, bạn sẽ hướng dẫn họ bám vào lườn tàu của thuyền bạn để ổn định trước khi lật lại thuyền của họ.

Lườn tàu và trách nhiệm bảo vệ môi trường

Lườn tàu là ranh giới vật lý giữa bạn và môi trường nước. Ý thức được điều này giúp bạn tham gia các hoạt động ngoài trời một cách có trách nhiệm hơn. Khi chèo thuyền, hãy chú ý đến lườn tàu để tránh va chạm vào các hệ sinh thái nhạy cảm.

Khi bạn chèo thuyền kayak ở những vùng nước nông có rạn san hô như tại Phú Quốc hay Côn Đảo, hãy giữ khoảng cách an toàn. Một cú va chạm từ lườn tàu cũng đủ để làm gãy san hô, gây tổn hại đến hệ sinh thái cần hàng trăm năm để phục hồi. Tương tự, khi cập bờ, hãy chọn những bãi cát hoặc bến thuyền thay vì kéo thuyền qua các thảm thực vật ven sông, hồ.

Việc tuân thủ các quy tắc bảo vệ môi trường không chỉ giúp gìn giữ vẻ đẹp tự nhiên mà còn đảm bảo các thế hệ tương lai cũng có cơ hội trải nghiệm những vùng nước tuyệt vời của Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

Lườn tàu (gunwale) có trên mọi loại thuyền không?

Hầu hết các loại thuyền kayak, canoe và thuyền nhỏ đều có lườn tàu hoặc một bộ phận tương đương đóng vai trò cấu trúc và bảo vệ.

Tại sao lườn tàu (gunwale) thường được làm bằng vật liệu khác?

Lườn tàu được làm từ vật liệu bền như nhôm, nhựa hoặc gỗ để chịu va đập và tăng cường độ cứng cho thân thuyền.

Làm cách nào để bảo dưỡng lườn tàu (gunwale)?

Bạn nên kiểm tra lườn tàu thường xuyên để phát hiện các vết nứt hoặc hư hỏng và làm sạch sau mỗi chuyến đi để loại bỏ muối và cát.

Để chuẩn bị tốt nhất cho các chuyến đi dưới nước, bạn cần trang bị đầy đủ dụng cụ an toàn và một chiếc thuyền phù hợp. Xem các mẫu thuyền kayak và SUP chất lượng tại WeTrek.vn.