Mầm bệnh trong nước là vi sinh vật gây bệnh khi uống phải; bạn cần đun sôi, lọc hoặc khử trùng nước trước khi sử dụng trong các chuyến đi.

Mầm bệnh trong nước là các vi sinh vật nhỏ bé, mắt thường không nhìn thấy, tồn tại trong các nguồn nước tự nhiên. Chúng bao gồm vi khuẩn (bacteria), vi rút (viruses), và động vật nguyên sinh (protozoa). Khi bạn uống phải nước chứa các mầm bệnh này, chúng xâm nhập vào cơ thể và gây ra các bệnh lý, thường là về đường tiêu hóa.

Trong bối cảnh sinh tồn ngoài trời, nhiễm bệnh từ nguồn nước là một trong những mối nguy hiểm nghiêm trọng. Nó không chỉ gây ra sự khó chịu mà còn dẫn đến tình trạng mất nước, kiệt sức, suy giảm khả năng phán đoán và di chuyển. Điều này khiến bạn không đủ sức lực để thực hiện các kỹ năng sinh tồn khác như tìm kiếm thức ăn, dựng lều trại hay tự vệ.

Môi trường tự nhiên ở Việt Nam, đặc biệt là các khu rừng nhiệt đới, có nhiều nguồn nước chứa mầm bệnh. Các dòng suối trông có vẻ sạch và trong vắt vẫn có thể ẩn chứa nguy cơ.

- Vi khuẩn (Bacteria): E. coli và Salmonella thường có trong nước bị nhiễm phân động vật, gây tiêu chảy cấp và sốt. Leptospira gây bệnh xoắn khuẩn vàng da, lây truyền khi bạn tiếp xúc với nước hoặc đất ẩm nhiễm nước tiểu của động vật gặm nhấm.

- Động vật nguyên sinh (Protozoa): Giardia và Cryptosporidium là hai loại phổ biến, gây ra các triệu chứng tiêu chảy kéo dài, đau bụng và đầy hơi. Chúng có lớp vỏ cứng, chống chịu tốt với một số hóa chất khử trùng.

- Vi rút (Viruses): Hepatitis A và Norovirus có thể tồn tại trong nước, gây viêm gan và các bệnh về đường ruột.

Kỹ năng quan trọng nhất trong sinh tồn là đảm bảo nguồn nước uống an toàn. Bạn phải luôn xử lý nước trước khi uống, dù nguồn nước trông sạch đến đâu.

- Nguồn nước tốt: Ưu tiên các nguồn nước chảy như suối đầu nguồn, nước mưa hứng trực tiếp, hoặc sương đọng trên lá cây sạch. Nước chảy có xu hướng ít mầm bệnh hơn nước tù.

- Nguồn nước cần tránh: Tránh lấy nước từ ao tù, vũng nước đọng, hoặc các dòng sông, suối gần khu dân cư, khu chăn nuôi gia súc. Nước có màu lạ, mùi hôi, hoặc có nhiều xác động vật là dấu hiệu nguy hiểm.

- Đun sôi (Boiling): Đây là phương pháp hiệu quả nhất, tiêu diệt gần như toàn bộ vi sinh vật gây bệnh. Bạn chỉ cần đun nước sôi bùng liên tục trong ít nhất một phút. Ở những vùng núi cao trên 2.000 mét, bạn cần đun sôi trong ba phút.

- Lọc nước (Filtering): Sử dụng các bộ lọc nước chuyên dụng giúp loại bỏ vi khuẩn và động vật nguyên sinh. Trong tình huống sinh tồn, bạn có thể tự tạo một bộ lọc đa tầng bằng chai nhựa, sỏi, cát, than củi và vải sạch. Phương pháp này loại bỏ cặn bẩn và một số mầm bệnh nhưng không loại bỏ được vi rút.

- Khử trùng hóa học (Chemical Purification): Các viên nén Iodine hoặc Chlorine là lựa chọn gọn nhẹ. Bạn hòa viên nén vào nước và đợi khoảng 30 phút theo hướng dẫn để hóa chất tiêu diệt mầm bệnh. Nước sau xử lý có thể có mùi lạ.

- Khử trùng bằng tia UV (UV Purification): Các thiết bị dùng tia cực tím (UV) như bút khử trùng là công nghệ hiện đại, diệt sạch vi khuẩn, vi rút và động vật nguyên sinh trong thời gian ngắn. Phương pháp này yêu cầu nước phải trong để tia UV hoạt động hiệu quả.

Phòng ngừa luôn là ưu tiên hàng đầu. Luôn xử lý nước trước khi uống, nấu ăn hoặc vệ sinh cá nhân. Giữ vệ sinh tay sạch sẽ bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.

Nếu bạn có triệu chứng ngộ độc nước như đau bụng, tiêu chảy, buồn nôn, việc quan trọng nhất là bù nước và điện giải. Uống từng ngụm nước đã được xử lý hoặc dung dịch bù điện giải (Oresol). Hãy tìm cách rời khỏi khu vực hoang dã và đến cơ sở y tế gần nhất càng sớm càng tốt.

Kỹ năng sinh tồn luôn đi đôi với trách nhiệm bảo vệ thiên nhiên. Khi hoạt động ngoài trời, bạn cần tuân thủ các nguyên tắc sau để bảo vệ nguồn nước:

- Đặt khu vực vệ sinh cá nhân và chất thải cách xa nguồn nước ít nhất 60 mét.

- Khi rửa chén bát hoặc giặt giũ, bạn lấy nước và di chuyển ra xa bờ suối để thực hiện.

- Tránh sử dụng xà phòng và hóa chất trực tiếp trong sông, suối, hồ.

- Tôn trọng môi trường sống của các loài động thực vật dưới nước, không làm xáo trộn hệ sinh thái.

Bạn cần đun nước sôi bùng liên tục trong ít nhất một phút để tiêu diệt phần lớn mầm bệnh.

Không, nước suối trong vẫn có thể chứa các vi sinh vật gây hại mà mắt thường không thấy được.

Các dấu hiệu nhận biết bao gồm nước có màu đục, mùi lạ, váng dầu, hoặc xác động vật chết gần đó.

Xem các sản phẩm lọc và khử trùng nước tại WeTrek.vn.