Mẹo quay người (Spin Trick), còn gọi là quay tại chỗ, là một kỹ năng điều khiển thuyền cơ bản trong các môn thể thao dưới nước. Kỹ thuật này cho phép bạn xoay thuyền kayak, ván chèo đứng (SUP), hoặc canoe một góc lớn, thường là 180 độ, mà không cần di chuyển nhiều về phía trước hoặc sau. Bạn thực hiện điều này bằng cách kết hợp các động tác chèo ngược và xuôi cùng với việc nghiêng người để tạo ra một trục xoay ngay tại tâm của thuyền.

Kỹ năng này khác biệt với các cú rẽ thông thường, vốn tạo ra một vòng cung rộng và làm thuyền tiến về phía trước. Mẹo quay người tập trung vào việc xoay chuyển hướng tức thì, giúp bạn phản ứng nhanh với các thay đổi của môi trường xung quanh.

Việc thành thạo Mẹo quay người mang lại nhiều lợi ích thiết thực, đặc biệt khi bạn chèo thuyền tại các vùng nước tự nhiên phức tạp của Việt Nam. Nó không chỉ là một kỹ thuật biểu diễn mà là một công cụ an toàn và hiệu quả.

Các lợi ích chính bao gồm:

• Tăng khả năng kiểm soát: Giúp bạn điều khiển thuyền chính xác trong không gian hẹp như các hang động nhỏ ở Vịnh Lan Hạ hoặc các con lạch trong rừng ngập mặn Cần Giờ.

• Phản ứng nhanh: Cho phép bạn xoay thuyền ngay lập tức để đối mặt với một con sóng bất ngờ hoặc tránh một chướng ngại vật như đá ngầm, cành cây.

• Tiết kiệm năng lượng: Việc xoay thuyền tại chỗ tiêu tốn ít sức lực hơn so với việc thực hiện một vòng cua rộng, giúp bạn giữ sức cho các chặng đường dài.

• An toàn: Trong trường hợp gặp dòng chảy mạnh hoặc cần hỗ trợ người khác, khả năng đổi hướng nhanh là yếu tố quyết định để giữ an toàn cho bản thân và đồng đội.

Kỹ thuật thực hiện sẽ có đôi chút khác biệt giữa kayak và SUP do cấu tạo và tư thế của người chèo. Dưới đây là các bước cơ bản cho từng loại hình.

Đối với Kayak

Người chèo ngồi thấp, giúp trọng tâm ổn định và dễ dàng dùng hông để nghiêng thuyền.

1. Tạo đà ban đầu: Chèo vài nhịp về phía trước để thuyền có một chút tốc độ.

2. Thực hiện cú chèo quét xuôi (Forward Sweep Stroke): Ở bên bạn muốn rẽ đi, đưa mái chèo ra xa về phía mũi thuyền. Quét một vòng cung rộng từ mũi đến đuôi thuyền. Giữ tay bên trong gần cơ thể và duỗi tay bên ngoài.

3. Nghiêng thuyền (Edging): Đồng thời với cú chèo quét, hãy nghiêng nhẹ thuyền về phía ngược lại với hướng rẽ. Ví dụ, nếu bạn quét mái chèo bên phải để rẽ trái, hãy nhấc đầu gối phải và dồn trọng lượng vào hông trái.

4. Thực hiện cú chèo quét ngược (Reverse Sweep Stroke): Ngay khi thuyền bắt đầu xoay, thực hiện một cú chèo quét ngược ở phía đối diện để tăng tốc độ xoay. Đưa mái chèo ra sau đuôi thuyền và quét một vòng cung rộng về phía mũi.

Đối với Ván chèo đứng (SUP)

Trên SUP, bạn cần giữ thăng bằng tốt hơn vì trọng tâm cơ thể cao hơn.

1. Ổn định tư thế: Đứng hai chân rộng bằng vai, đầu gối hơi chùng để giữ thăng bằng.

2. Thực hiện cú chèo quét rộng: Nếu muốn rẽ sang trái, hãy cắm mái chèo xuống nước ở phía bên phải, càng xa mũi ván càng tốt. Kéo mái chèo theo một vòng cung rộng hướng về phía đuôi ván.

3. Dồn trọng tâm: Trong khi chèo, hơi dồn trọng lượng cơ thể về phía đuôi ván và bên bạn đang thực hiện cú chèo. Điều này giúp mũi ván hơi nhấc lên và dễ xoay hơn.

4. Dùng cú chèo ngược để hãm: Khi ván đã xoay gần đến hướng mong muốn, thực hiện một vài cú chèo ngược ngắn ở phía đối diện để hãm đà xoay và ổn định ván.

Mẹo quay người đặc biệt hữu ích tại các địa điểm chèo thuyền nổi tiếng ở Việt Nam:

• Chèo thuyền ở hẻm Tu Sản, sông Nho Quế: Dòng sông hẹp và có những khúc cua gắt. Kỹ thuật quay người giúp bạn chuyển hướng nhanh chóng mà không va vào vách đá.

• Khám phá các hang động ở Vịnh Lan Hạ: Khi vào và ra khỏi các hang tối và hẹp, bạn cần quay đầu thuyền trong không gian hạn chế. Mẹo quay người là kỹ năng bắt buộc.

• Đi xuyên rừng tràm Trà Sư: Các con rạch nhỏ và chằng chịt đòi hỏi người chèo phải liên tục đổi hướng để đi đúng lộ trình. Kỹ thuật này giúp bạn luồn lách hiệu quả.

Việc điều khiển thuyền tốt không chỉ giúp bạn an toàn mà còn thể hiện trách nhiệm với môi trường. Khi bạn kiểm soát được thuyền của mình, bạn giảm thiểu tác động tiêu cực đến hệ sinh thái dưới nước.

Sử dụng Mẹo quay người một cách thành thạo giúp bạn:

• Tránh các rạn san hô và thảm cỏ biển: Tại các vùng nước nông như Phú Quốc hay Côn Đảo, một cú rẽ chính xác giúp bạn không va chạm và làm hư hại các hệ sinh thái nhạy cảm này.

• Không làm phiền động vật hoang dã: Khả năng đổi hướng nhẹ nhàng và nhanh chóng giúp bạn giữ khoảng cách an toàn với các loài chim nước hoặc sinh vật biển, tránh làm chúng hoảng sợ.

• Giảm xói mòn bờ sông: Thay vì tạo ra các vòng cua rộng làm sóng đánh vào bờ, việc xoay tại chỗ giúp hạn chế tác động đến bờ sông, bờ hồ, đặc biệt tại các khu vực đất mềm.

Luôn tuân thủ nguyên tắc Không để lại dấu vết (Leave No Trace) trong mọi chuyến đi, từ việc không xả rác đến việc chèo thuyền có trách nhiệm.

Kỹ thuật này có khó học không?

Kỹ thuật này đòi hỏi sự luyện tập để phối hợp các động tác nhưng là một kỹ năng nền tảng để kiểm soát thuyền tốt hơn.

Tôi cần trang bị gì đặc biệt để tập Mẹo quay người?

Bạn không cần thiết bị đặc biệt, chỉ cần bộ dụng cụ chèo thuyền kayak hoặc SUP tiêu chuẩn và một không gian mặt nước đủ rộng để tập luyện.

Khi nào tôi không nên sử dụng Mẹo quay người?

Bạn nên tránh thực hiện kỹ thuật này trong điều kiện gió quá to hoặc dòng chảy xiết cho đến khi bạn hoàn toàn làm chủ nó.