Mồi lửa cung xoay (Bow Drill) là một kỹ thuật tạo lửa nguyên thủy bằng ma sát, sử dụng một bộ dụng cụ gồm cung, con quay và bàn ma sát để tạo than hồng.
Mồi lửa cung xoay là một trong những kỹ năng sinh tồn nền tảng nhất. Kỹ thuật này không dựa vào diêm, bật lửa hay bất kỳ công cụ hiện đại nào. Nó dạy bạn sự kiên nhẫn, thấu hiểu vật liệu tự nhiên và sự tự tin để tồn tại trong môi trường hoang dã. Việc tạo ra lửa từ những cành cây khô là một trải nghiệm kết nối sâu sắc với thiên nhiên. Kỹ năng này chứng tỏ khả năng ứng phó và sự độc lập của bạn khi đối mặt với các tình huống thử thách.
Một bộ cung xoay hoàn chỉnh gồm năm bộ phận chính. Mỗi bộ phận đều có vai trò riêng và cần được lựa chọn, chế tác cẩn thận từ các vật liệu tự nhiên bạn tìm thấy.
• Tay cầm (Handhold hoặc Socket): Một miếng gỗ cứng hoặc đá có một lỗ nhỏ để giữ đầu trên của con quay. Nó tạo áp lực cần thiết để sinh ra ma sát. Bạn có thể dùng một miếng gỗ cứng, vỏ sò hoặc đá cuội lõm.
• Con quay (Spindle): Một thanh gỗ thẳng, tròn, dài khoảng 20-30 cm, đường kính 1.5-2 cm. Một đầu nhọn để đặt vào tay cầm, đầu còn lại tù hơn để tiếp xúc với bàn ma sát. Đây là bộ phận tạo ra ma sát trực tiếp.
• Bàn ma sát (Fireboard hoặc Hearth): Một tấm ván gỗ mềm và phẳng. Bạn cần khoét một lỗ mớm trên mặt bàn để đặt đầu con quay. Từ lỗ này, bạn cắt một rãnh hình chữ V để hứng than mạt rơi xuống.
• Cung (Bow): Một cành cây cong, dẻo và chắc chắn. Dây cung có thể làm từ dây giày, dây dù hoặc sợi vỏ cây bền chắc. Cung là động cơ cung cấp chuyển động quay cho con quay.
• Mồi nhúm (Tinder Bundle): Vật liệu cực khô và bắt lửa tốt để đón lấy than hồng. Ví dụ như xơ dừa, vỏ cây tràm khô, cỏ khô vụn hoặc bùi nhùi từ sợi thực vật.
Thực hiện kỹ thuật này đòi hỏi sự phối hợp giữa áp lực, tốc độ và tư thế đúng. Bạn cần luyện tập để thành thạo các bước sau.
Tìm kiếm các loại gỗ phù hợp cho con quay và bàn ma sát. Ưu tiên các loại gỗ mềm, khô, không chứa nhựa. Chọn một cành cây cong, dẻo làm cung và chuẩn bị một búi mồi nhúm khô, tơi xốp.
Quấn dây cung một vòng quanh thân con quay. Đặt một chân lên bàn ma sát để giữ nó ổn định. Đặt đầu tù của con quay vào lỗ mớm trên bàn ma sát. Dùng tay cầm ấn lên đầu nhọn của con quay.
Giữ tư thế vững chắc. Một tay giữ chặt tay cầm để tạo áp lực đều đặn từ trên xuống. Tay còn lại kéo cung tới lui theo một đường thẳng, nhịp nhàng. Duy trì tốc độ ổn định cho đến khi bạn thấy khói bốc lên và một lớp bột gỗ đen (than mạt) hình thành trong rãnh chữ V.
Khi có đủ than mạt, bạn tăng tốc độ và áp lực để tạo ra một viên than hồng nhỏ. Cẩn thận gõ nhẹ vào bàn ma sát để viên than hồng rơi xuống một chiếc lá khô hoặc vỏ cây mỏng đã chuẩn bị sẵn. Nhẹ nhàng đặt viên than hồng vào giữa búi mồi nhúm.
Khum hai tay bao quanh mồi nhúm, chừa một khoảng trống nhỏ. Thổi nhẹ nhàng và đều đặn vào viên than hồng. Khi khói bốc lên nhiều hơn, bạn tăng dần cường độ hơi thở cho đến khi mồi nhúm bùng cháy thành ngọn lửa.
Việt Nam có hệ thực vật đa dạng, cung cấp nhiều lựa chọn tốt cho việc tạo lửa. Bạn không cần phải biết tên tất cả các loại cây. Bạn chỉ cần nhận biết được đặc tính của gỗ.
• Gỗ cho con quay và bàn ma sát: Các loại gỗ mềm, nhẹ và ít nhựa là lý tưởng nhất. Bạn có thể tìm các cây như cây Gòn, cây Sung, cây Vông. Tre khô cũng là một lựa chọn hiệu quả.
• Vật liệu làm mồi nhúm: Tìm các vật liệu khô, mịn và dễ bắt lửa. Xơ dừa, vỏ cây tràm khô, cỏ khô tơi, hoa lau hoặc ruột khô của một số thân cây là những lựa chọn tuyệt vời.
Luôn ưu tiên sử dụng cành cây khô đã rơi rụng. Tránh chặt cây xanh. Điều này không chỉ giúp bạn tạo lửa dễ dàng hơn mà còn thể hiện sự tôn trọng đối với tự nhiên.
Thực hành bushcraft không chỉ là sống sót. Nó còn là sống hòa hợp với thiên nhiên. Khi tạo lửa bằng cung xoay, bạn cần tuân thủ các nguyên tắc bền vững.
• Thu thập vật liệu có trách nhiệm: Chỉ lấy những gì bạn cần. Sử dụng cành cây khô, đã chết thay vì làm tổn hại cây sống.
• An toàn cháy rừng: Dọn sạch lá khô và vật liệu dễ cháy xung quanh khu vực nhóm lửa. Luôn kiểm soát ngọn lửa trong một phạm vi an toàn.
• Không để lại dấu vết (Leave No Trace): Trước khi rời đi, hãy đảm bảo ngọn lửa đã được dập tắt hoàn toàn. Dùng nước và tro để dập lửa, sau đó xóa mọi dấu vết về sự hiện diện của bạn.
Tạo lửa bằng cung xoay mất bao lâu?
Thời gian phụ thuộc vào kỹ năng, chất lượng gỗ và điều kiện thời tiết, thường từ vài phút đến hơn hai mươi phút cho người mới bắt đầu.
Tại sao tôi không tạo ra được than hồng?
Nguyên nhân phổ biến là do gỗ chưa đủ khô, áp lực không đủ mạnh hoặc tốc độ xoay không ổn định.
Xem các dụng cụ sinh tồn và dã ngoại khác tại WeTrek.vn.
Tại WETREK, chúng tôi tin rằng cuộc sống gần gũi với thiên nhiên luôn đáng sống. WETREK tiên phong khích lệ mọi người tích cực tham gia các hoạt động diễn ra ngoài trời, luôn cam kết trang bị và chăm sóc tốt nhất các Hoạt động Giải Trí Ngoài Trời này theo các tiêu chí An Toàn, Trách Nhiệm, Sướng.
Giải Trí Ngoài Trời (Outdoor Recreation) là những hoạt động thể thao, giải trí, thư giãn diễn ra ngoài trời, thường trong môi trường tự nhiên hoặc bán tự nhiên. Ví dụ như hoạt động du lịch (travelling), chạy bộ địa hình (trail-running), đi bộ đường dài (hiking - trekking), leo núi (mountaineering), cắm trại (camping), đạp xe (cycling), chèo thuyền - kayak - ván chèo đứng SUP (paddling), câu cá (fishing), trượt tuyết (skiing), lướt sóng (surfing) và nhiều hoạt động khác. Hoạt động giải trí ngoài trời cũng có thể là những trò chơi thể thao hay những buổi luyện tập thể thao theo nhóm được tổ chức ngoài trời.
Copyright © 2013-2025 WETREK.VN. All rights reserved.
Mua lẻ: 02873051988 | CSKH: [email protected] | NCC: [email protected] | Khách doanh nghiệp: [email protected]
Công ty TNHH WETREK RETAIL
Văn phòng: Số 235 Nguyễn Ngọc Nại, Phường Khương Mai, Quận Thanh Xuân, Hà Nội. Giấy ĐKKD: 0109655188, ngày cấp: 02/06/2021, nơi cấp: Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội.
Trang chủ
Mua sắm
Gothiar
Kinh nghiệm
Cộng đồng
Tour
Tài khoản
Zalo WeTrek
