Nén mặt đường (Tread Compaction) là hiện tượng đất bị nén chặt do tác động của bước chân, gây hại rễ cây, xói mòn và phá hủy hệ sinh thái.

Nén mặt đường (Tread Compaction) là quá trình đất bị nén chặt và cứng lại do áp lực lặp đi lặp lại. Trong các hoạt động ngoài trời, nguyên nhân chính là bước chân của người đi bộ, bánh xe đạp, hoặc xe cộ di chuyển trên cùng một lối đi. Khi đất bị nén, các túi khí và khoảng trống giữ nước trong đất biến mất. Điều này làm thay đổi cấu trúc tự nhiên của đất, ảnh hưởng trực tiếp đến hệ sinh thái xung quanh.

Hiện tượng này thường xảy ra trên các đường mòn trekking, khu vực cắm trại, và lối đi tự phát trong rừng. Ban đầu, tác động có thể không rõ ràng. Theo thời gian, nó tạo ra những hậu quả lâu dài cho môi trường tự nhiên, đặc biệt tại các vườn quốc gia và khu bảo tồn ở Việt Nam.

Nén mặt đường gây ra nhiều vấn đề nghiêm trọng cho sức khỏe của hệ sinh thái. Các tác động này không chỉ giới hạn ở con đường bạn đi mà còn lan rộng ra khu vực xung quanh.

Đất bị nén chặt ngăn cản rễ cây phát triển. Rễ không thể đâm sâu để tìm nước và chất dinh dưỡng. Kết quả là cây cối, cỏ và các loài thực vật nhỏ dọc theo đường mòn yếu đi và chết dần. Khi thảm thực vật biến mất, mặt đất trở nên trơ trụi, mất đi lớp bảo vệ tự nhiên. Ví dụ, trên cung đường Tà Năng - Phan Dũng, những lối mòn chính có ít thảm thực vật hơn hẳn so với khu vực xung quanh.

Mặt đất cứng do bị nén mất khả năng thấm nước. Khi mưa xuống, nước không ngấm vào lòng đất mà chảy tràn trên bề mặt. Dòng chảy này cuốn trôi lớp đất mặt màu mỡ, gây ra hiện tượng xói mòn. Theo thời gian, đường mòn bị khoét sâu hơn, tạo thành các rãnh nước. Đất và cặn bẩn bị cuốn trôi xuống các con suối và sông gần đó, làm ô nhiễm nguồn nước và ảnh hưởng đến đời sống thủy sinh.

Thảm thực vật là nguồn thức ăn và nơi trú ẩn cho nhiều loài động vật nhỏ, côn trùng và vi sinh vật. Khi cây cối biến mất, chúng cũng mất đi môi trường sống. Đất bị nén chặt cũng làm giảm số lượng giun đất và các sinh vật khác có vai trò làm tơi xốp đất, khiến hệ sinh thái mất đi sự cân bằng vốn có.

Mỗi người tham gia hoạt động ngoài trời đều có trách nhiệm bảo vệ thiên nhiên. Bạn có thể góp phần giảm thiểu tác động của Nén mặt đường bằng các hành động đơn giản và tuân thủ nguyên tắc Leave No Trace (Không để lại dấu vết).

Nén mặt đường có thể phục hồi tự nhiên không?
Quá trình phục hồi đất bị nén diễn ra rất chậm, cần nhiều năm hoặc thậm chí nhiều thập kỷ để tự nhiên trở lại trạng thái ban đầu.

Tại sao không nên đi đường tắt khi leo núi?
Đi đường tắt lên dốc sẽ gây xói mòn nghiêm trọng vì bạn đang tạo ra một rãnh nước thẳng đứng cho dòng chảy khi trời mưa.

Loại giày dép nào ít gây nén mặt đường hơn?
Sử dụng giày có đế mềm hơn và trọng lượng nhẹ giúp giảm áp lực lên mặt đất so với các loại ủng cứng và nặng.

Hành động có trách nhiệm của mỗi cá nhân góp phần bảo vệ vẻ đẹp hoang sơ của thiên nhiên cho thế hệ tương lai. Xem các sản phẩm dã ngoại tại WeTrek.vn để chuẩn bị cho chuyến đi tiếp theo của bạn.