Ngăn vượt điểm (Overshoot Prevention) là một nguyên tắc và kỹ thuật trong các hoạt động ngoài trời. Nó bao gồm hai khía cạnh chính. Một là không di chuyển vượt quá một điểm đến hoặc cột mốc đã định trước trong quá trình điều hướng. Hai là không vượt qua giới hạn chịu đựng của môi trường tự nhiên, tránh gây tác động tiêu cực lên hệ sinh thái.

Trong các môn thể thao dưới nước như chèo thuyền kayak, SUP hay packrafting, nguyên tắc này giúp bạn vừa đảm bảo an toàn cho bản thân, vừa thể hiện trách nhiệm với môi trường. Bạn không chỉ đến đúng nơi mình muốn mà còn để lại nơi đó nguyên vẹn cho những người đến sau.

Áp dụng nguyên tắc Ngăn vượt điểm mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho các chuyến đi của bạn.

• An toàn cá nhân: Việc chèo thuyền vượt quá điểm lên bờ an toàn trên sông có thể đưa bạn vào các khu vực nguy hiểm như thác ghềnh. Trên biển, việc bỏ lỡ một điểm trú ẩn trước khi thời tiết xấu đi là một rủi ro lớn.
• Tiết kiệm năng lượng: Chèo thuyền qua điểm đến dự kiến buộc bạn phải quay lại. Việc này làm bạn tốn sức, đặc biệt khi phải di chuyển ngược dòng nước hoặc ngược gió.
• Bảo vệ hệ sinh thái mỏng manh: Nhiều khu vực ven biển Việt Nam như Vịnh Lan Hạ, Côn Đảo hay Phú Quốc có các rạn san hô và thảm cỏ biển dễ bị tổn thương. Việc quá nhiều thuyền bè tiếp cận quá gần hoặc neo đậu sai cách sẽ phá hủy chúng. Ngăn vượt điểm nghĩa là giữ một khoảng cách an toàn và có ý thức.
• Tôn trọng động vật hoang dã: Khi bạn chèo thuyền quá gần các khu vực chim làm tổ ven bờ hoặc các loài sinh vật biển, bạn gây ra căng thẳng và làm xáo trộn hành vi tự nhiên của chúng. Nguyên tắc này khuyến khích việc quan sát từ xa.

Bạn có thể thực hành nguyên tắc này thông qua việc lập kế hoạch cẩn thận và hành động có trách nhiệm.

Trong điều hướng và lập kế hoạch

• Nghiên cứu kỹ lưỡng bản đồ và hải đồ trước chuyến đi. Xác định các điểm xuất phát, điểm dừng chân và điểm kết thúc.
• Sử dụng các thiết bị định vị GPS hoặc ứng dụng trên điện thoại để theo dõi vị trí của bạn trong thời gian thực.
• Chọn các điểm mốc dễ nhận biết trên bờ như một hòn đảo nhỏ, một mũi đá đặc biệt hoặc một cửa sông để làm dấu hiệu.

Trong bảo vệ môi trường

• Tìm hiểu và tuân thủ các quy định của địa phương, đặc biệt tại các vườn quốc gia và khu bảo tồn biển như Cát Bà, Bái Tử Long.
• Luôn giữ khoảng cách an toàn với các rạn san hô, không bơi hoặc chèo thuyền trực tiếp phía trên chúng ở vùng nước nông.
• Hạn chế di chuyển theo các nhóm quá lớn. Nếu đi đông, hãy chia thành các nhóm nhỏ và giữ khoảng cách giữa các nhóm để giảm áp lực lên một khu vực.
• Thực hành nghiêm ngặt nguyên tắc Không để lại dấu vết (Leave No Trace). Mọi rác thải bạn mang vào đều phải được mang ra.

Một ví dụ điển hình là hoạt động chèo thuyền kayak khám phá các hang động ở Vịnh Lan Hạ. Các đơn vị tổ chức tour chuyên nghiệp luôn yêu cầu du khách giữ khoảng cách với nhũ đá và không chạm vào chúng. Họ cũng quy định số lượng thuyền tối đa được vào một hang nhỏ cùng lúc. Đây chính là cách áp dụng Ngăn vượt điểm để bảo tồn vẻ đẹp tự nhiên và đảm bảo an toàn.

Ngược lại, tình trạng một số khu vực rạn san hô nông ven bờ ở Phú Quốc bị hư hại do du khách đi SUP, bơi lội đứng hoặc va chạm vào san hô là một ví dụ về việc vi phạm nguyên tắc này. Việc vượt qua giới hạn chịu đựng của hệ sinh thái đã gây ra hậu quả lâu dài.