Nguyên nhân gây ra Nhiễu phơi dài (Long-Exposure Noise)

Nhiễu phơi dài xảy ra khi cảm biến máy ảnh của bạn hoạt động liên tục trong một khoảng thời gian dài, thường là vài giây hoặc lâu hơn. Quá trình này tạo ra nhiệt. Nhiệt làm cho một số điểm ảnh (pixels) trên cảm biến hoạt động không chính xác. Chúng tạo ra tín hiệu giả, hiển thị dưới dạng các chấm màu sắc ngẫu nhiên trên bức ảnh cuối cùng.

Hiện tượng này thường xảy ra khi bạn tác nghiệp trong các bối cảnh outdoor sau:

• Chụp dải ngân hà, sao băng hoặc vệt sao (star trail).
• Phơi sáng thác nước, dòng sông để tạo hiệu ứng dòng chảy mượt mà.
• Chụp cảnh thành phố về đêm từ trên đỉnh núi.
• Vẽ ánh sáng (light painting) trong các hang động hoặc khu rừng tối.

Nhận biết Nhiễu phơi dài trong ảnh outdoor

Bạn có thể dễ dàng nhận ra Nhiễu phơi dài qua các dấu hiệu sau trên ảnh của mình. Các dấu hiệu này đặc biệt rõ nét ở những vùng tối hoặc vùng có màu đồng nhất.

• Điểm ảnh nóng (Hot Pixels): Đây là các chấm nhỏ, sáng, có màu sắc cố định như đỏ, xanh dương hoặc xanh lá. Chúng xuất hiện ở cùng một vị trí trong mọi bức ảnh nếu bạn chụp nhiều tấm liên tiếp.
• Nhiễu màu ngẫu nhiên: Các chấm màu li ti xuất hiện rải rác khắp bức ảnh, không có quy luật.
• Nhiễu sọc (Banding Noise): Trong một số trường hợp, nhiễu có thể xuất hiện dưới dạng các dải hoặc đường sọc mờ ở các vùng tối của ảnh.

Ví dụ thực tế: Bạn cắm trại và chụp dải ngân hà tại Mũi Đôi, Khánh Hòa. Bạn cài đặt máy ảnh phơi sáng 25 giây. Khi xem lại ảnh trên màn hình, bạn thấy nhiều chấm đỏ và xanh dương nhỏ xuất hiện trên bầu trời đêm, dù thực tế không có các ngôi sao đó.

Kỹ thuật giảm Nhiễu phơi dài khi tác nghiệp ngoài trời

Kiểm soát Nhiễu phơi dài giúp bạn có những bức ảnh phong cảnh đêm trong trẻo và chi tiết. Bạn có thể áp dụng các kỹ thuật sau ngay tại địa điểm chụp.

• Kích hoạt Giảm nhiễu phơi sáng dài (Long Exposure Noise Reduction - LENR): Hầu hết máy ảnh đều có tính năng này. Khi bật, máy sẽ tự động chụp một bức ảnh tối (dark frame) ngay sau khi bạn chụp xong tấm ảnh phơi sáng. Bức ảnh tối này có cùng thời gian phơi sáng nhưng không mở màn trập. Máy ảnh dùng nó để xác định vị trí các điểm ảnh nóng và loại bỏ chúng khỏi ảnh gốc. Lưu ý, việc này sẽ làm tăng gấp đôi thời gian chụp của bạn.
• Giữ nhiệt độ cảm biến thấp: Cảm biến càng mát, ảnh càng ít nhiễu. Bạn nên tắt máy ảnh giữa các lần chụp. Tránh để máy ảnh dưới ánh nắng mặt trời quá lâu trước khi chụp đêm. Hạn chế dùng chế độ xem trực tiếp (Live View) liên tục vì nó làm cảm biến nóng lên.
• Sử dụng ISO hợp lý: Dù Nhiễu phơi dài không phải là nhiễu ISO, việc đặt ISO quá cao vẫn làm tăng nhiễu tổng thể. Hãy tìm mức ISO tối ưu cho máy ảnh của bạn để cân bằng giữa độ sáng và độ nhiễu.
• Xử lý hậu kỳ: Các phần mềm như Adobe Lightroom và Photoshop có công cụ khử nhiễu hiệu quả. Bạn có thể giảm nhiễu màu (Color Noise) và nhiễu sáng (Luminance Noise) trong quá trình chỉnh sửa file RAW.

Bảo quản thiết bị và an toàn khi săn ảnh đêm

Hành trình săn ảnh ngoài trời đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về thiết bị và an toàn, đặc biệt là các chuyến đi phơi sáng đêm.

• Bảo quản thiết bị: Việt Nam có khí hậu nóng ẩm. Bạn cần bảo vệ máy ảnh, ống kính và flycam trong túi chống sốc, chống ẩm. Khi di chuyển từ môi trường lạnh (phòng có điều hòa) ra ngoài trời nóng, hãy để thiết bị trong túi một lúc để thích nghi, tránh ngưng tụ hơi nước. Luôn mang theo pin dự phòng đã sạc đầy.
• An toàn tác nghiệp: Luôn đi theo nhóm khi chụp ảnh ở những nơi hoang vắng như rừng sâu hoặc núi cao. Thông báo lịch trình của bạn cho người thân. Mang theo đèn pin đội đầu, bộ sơ cứu y tế, và thiết bị định vị GPS. Trước khi bay flycam, hãy kiểm tra các quy định tại địa phương, đặc biệt là ở các khu vực gần sân bay, khu quân sự hoặc vườn quốc gia.
• Tôn trọng thiên nhiên: Giữ gìn vệ sinh tại điểm cắm trại và chụp ảnh. Không làm phiền động vật hoang dã. Tuân thủ các quy định của khu bảo tồn hoặc vườn quốc gia bạn đến.

Câu hỏi thường gặp

Hỏi: Nhiễu phơi dài có giống nhiễu ISO cao không?

Đáp: Không, nhiễu phơi dài phát sinh do cảm biến nóng lên, còn nhiễu ISO cao xuất hiện do khuếch đại tín hiệu ánh sáng yếu.

Hỏi: Chụp phơi sáng bao lâu thì bắt đầu xuất hiện nhiễu?

Đáp: Nhiễu thường xuất hiện ở các bức ảnh phơi sáng từ vài giây trở lên, đặc biệt trong điều kiện môi trường có nhiệt độ cao.

Xem các mẫu Tripod máy ảnh chuyên dụng cho chụp ảnh outdoor tại WeTrek.vn.