Nút autoblock (Autoblock) là gì?

Nút autoblock là một nút thắt ma sát dùng trong leo núi, giúp hãm dây phụ trợ khi bạn cần đu dây xuống hoặc làm hệ thống cứu hộ dự phòng an toàn.

Công dụng và cơ chế hoạt động của nút autoblock (Autoblock)

Nút autoblock (Autoblock) là một nút thắt ma sát, thuộc nhóm các nút thắt tương tự như nút Prusik. Chức năng chính của nó là tạo ra một điểm hãm phụ trợ trên dây leo chính. Bạn dùng nó chủ yếu như một biện pháp bảo hiểm dự phòng khi thực hiện kỹ thuật đu dây xuống (rappelling).

Khi không chịu tải, nút thắt này lỏng và bạn có thể dễ dàng trượt nó dọc theo dây leo. Khi có một lực đột ngột tác động, ví dụ như bạn buông tay khỏi dây, các vòng quấn của nút autoblock (Autoblock) sẽ siết chặt vào dây leo chính, tạo ra ma sát và hãm bạn lại. Cơ chế này hoạt động như một "bàn tay thứ ba", giúp bạn kiểm soát tốc độ và dừng lại an toàn trong tình huống khẩn cấp.

So sánh nút autoblock (Autoblock) với các nút thắt ma sát khác

Trong leo núi, bạn sẽ gặp một số nút thắt ma sát khác. Nút autoblock (Autoblock) có những đặc điểm riêng biệt.

Khác với nút Prusik, loại nút hãm tốt theo cả hai chiều, nút autoblock (Autoblock) được thiết kế để hãm hiệu quả theo một chiều. Điều này làm cho nó trở thành lựa chọn ưu tiên cho việc đu dây xuống. Nút thắt này ít bị siết chặt quá mức sau khi chịu tải, giúp bạn dễ dàng nới lỏng và tiếp tục di chuyển. Nút Prusik có thể bị kẹt rất chặt, gây khó khăn khi bạn cần tháo gỡ.

So với nút Klemheist, nút autoblock (Autoblock) dễ thắt hơn bằng dây thừng phụ trợ tròn. Nó cũng hoạt động ổn định trên các loại dây bị ướt hoặc đóng băng, một yếu tố quan trọng khi leo núi trong điều kiện thời tiết không thuận lợi.

Hướng dẫn cách thắt nút autoblock (Autoblock)

Để thắt nút autoblock (Autoblock), bạn cần một đoạn dây phụ trợ (cordelette) có đường kính nhỏ hơn dây leo chính, thường từ 5 đến 7 mm. Đoạn dây này cần được nối thành một vòng tròn khép kín bằng nút fisheman kép.

1. Cầm vòng dây phụ trợ của bạn và quấn nó quanh dây leo chính.

2. Quấn đều từ 3 đến 5 vòng, tùy thuộc vào độ trơn của dây. Các vòng quấn phải nằm sát nhau, không chồng chéo.

3. Sau khi quấn đủ số vòng, bạn lấy phần vòng dây còn lại ở một đầu và kẹp carabiner vào cả hai vòng ở hai đầu nút thắt.

4. Móc carabiner này vào đai an toàn (harness) của bạn.

5. Trước khi sử dụng, bạn kéo mạnh để kiểm tra xem nút thắt có bám chắc vào dây không. Nút thắt phải trượt mượt khi không chịu tải và khóa chặt ngay lập tức khi chịu tải.

Ứng dụng thực tế tại các địa điểm leo núi Việt Nam

Tại Việt Nam, kỹ năng đu dây xuống là bắt buộc ở nhiều địa điểm leo núi thể thao. Nút autoblock (Autoblock) phát huy tối đa công dụng tại những nơi này.

Ví dụ, khi bạn kết thúc một đường leo tại các vách đá ở Hữu Lũng, Lạng Sơn và cần đu dây xuống mặt đất, nút autoblock (Autoblock) sẽ là người bạn đồng hành tin cậy. Nó đảm bảo an toàn nếu bạn bị phân tâm hoặc gặp sự cố với thiết bị hãm chính. Tương tự, tại các khu vực leo núi ở Cát Bà, nơi có nhiều đường leo đa chặng (multi-pitch), việc đu dây qua nhiều trạm là phổ biến. Sử dụng nút autoblock (Autoblock) giúp quá trình chuyển tiếp giữa các trạm an toàn và hiệu quả hơn.

Những lưu ý an toàn quan trọng

An toàn là ưu tiên hàng đầu. Khi sử dụng nút autoblock (Autoblock), bạn cần tuân thủ các nguyên tắc sau:

• Luôn dùng dây phụ trợ có đường kính nhỏ hơn dây leo chính. Chênh lệch đường kính tạo ra ma sát cần thiết.

• Kiểm tra kỹ nút thắt trước mỗi lần sử dụng. Đảm bảo các vòng quấn gọn gàng và nút khóa chặt khi chịu tải.

• Giữ khoảng cách hợp lý giữa nút autoblock (Autoblock) và thiết bị hãm chính của bạn. Nếu nút thắt trượt quá gần và chạm vào thiết bị hãm, nó có thể mất tác dụng.

• Thực hành thắt và sử dụng nút ở một nơi an toàn, gần mặt đất trước khi áp dụng trên vách đá cao.

Câu hỏi thường gặp

Nút autoblock (Autoblock) có an toàn không?

Có, nút autoblock (Autoblock) rất an toàn khi được thắt đúng cách và sử dụng đúng mục đích làm nút hãm dự phòng.

Dây phụ trợ để thắt nút autoblock (Autoblock) cần đường kính bao nhiêu?

Dây phụ trợ nên có đường kính khoảng 5-7mm, nhỏ hơn đáng kể so với dây leo chính của bạn.

Tôi có thể dùng nút autoblock (Autoblock) để leo lên dây không?

Không, nút autoblock (Autoblock) chỉ hãm một chiều và không phù hợp cho việc leo lên dây, bạn nên dùng nút Prusik cho mục đích đó.

Trang bị kiến thức và kỹ năng đúng giúp bạn tận hưởng mỗi chuyến leo núi một cách trọn vẹn. Xem các loại dây leo núi và phụ kiện an toàn tại WeTrek.vn.