Ống nhòm viễn vọng là một loại kính viễn vọng nhỏ, mạnh mẽ, dùng để quan sát chi tiết các vật thể ở rất xa trên mặt đất, lý tưởng cho birdwatching.

Ống nhòm viễn vọng (Spotting Scope) là một thiết bị quang học có độ phóng đại cao, được thiết kế để quan sát chi tiết các đối tượng ở khoảng cách xa. Về cơ bản, nó là một chiếc kính viễn vọng nhỏ gọn, được tối ưu hóa cho việc quan sát trên mặt đất. Không giống ống nhòm hai mắt (binoculars) dùng để quét một khu vực rộng, spotting scope tập trung vào việc phóng to một mục tiêu cụ thể để bạn xem xét kỹ lưỡng.

Một đặc điểm quan trọng của spotting scope là nó luôn cần một chân đế (tripod) để giữ ổn định. Do độ phóng đại rất lớn, bất kỳ rung động nhỏ nào từ tay cũng sẽ làm hình ảnh bị nhòe và không thể quan sát được.

Việt Nam sở hữu hệ sinh thái đa dạng với nhiều vườn quốc gia và khu bảo tồn thiên nhiên. Một chiếc ống nhòm viễn vọng sẽ nâng cao trải nghiệm của bạn, cho phép bạn tiếp cận thế giới hoang dã mà không làm phiền chúng.

• Quan sát chim (Birdwatching): Tại các địa điểm như Vườn quốc gia Cúc Phương, Tràm Chim (Đồng Tháp) hay Cát Bà, bạn có thể quan sát rõ từng chi tiết màu lông, hình dáng mỏ của các loài chim quý hiếm như Gà lôi lam mào trắng hay Sếu đầu đỏ từ khoảng cách hàng trăm mét.
• Quan sát động vật hoang dã (Wildlife Observation): Trong các chuyến trekking tại Vườn quốc gia Cát Tiên, bạn có thể dùng spotting scope để quan sát các loài linh trưởng như Voọc bạc, Voọc chà vá chân đen trên những tán cây cao. Tại bán đảo Sơn Trà, thiết bị này giúp bạn ngắm nhìn Voọc chà vá chân nâu một cách rõ nét mà vẫn giữ khoảng cách an toàn.
• Quan sát sinh vật biển: Từ bờ biển Côn Đảo hoặc từ thuyền, bạn có thể theo dõi rùa biển lên bờ đẻ trứng vào ban đêm mà không cần dùng đèn pin gây ảnh hưởng. Nó cũng hữu ích để quan sát các loài chim biển hoặc cá heo từ xa.
• Ngắm cảnh quan: Từ các đỉnh núi trong các chuyến leo núi ở Tây Bắc, bạn có thể dùng spotting scope để nhìn rõ các thung lũng, bản làng, hoặc các đỉnh núi khác ở phía xa, mang lại một góc nhìn hoàn toàn khác biệt.

Khi chọn mua một ống nhòm viễn vọng, bạn cần chú ý đến các thông số kỹ thuật sau để phù hợp với hoạt động của mình.

Thông số này thường được ghi dưới dạng một khoảng, ví dụ 20-60x. Điều này có nghĩa là ống nhòm có thể phóng đại hình ảnh từ 20 đến 60 lần so với mắt thường. Độ phóng đại lớn giúp bạn nhìn thấy chi tiết của đối tượng ở rất xa.

Đây là đường kính của thấu kính lớn ở phía trước, được đo bằng milimét (mm), ví dụ 80mm. Vật kính càng lớn, lượng ánh sáng thu vào càng nhiều, giúp hình ảnh quan sát được sáng và rõ nét hơn. Điều này đặc biệt quan trọng khi bạn quan sát vào lúc bình minh hoặc hoàng hôn, thời điểm động vật hoang dã hoạt động mạnh nhất.

Ống nhòm viễn vọng có hai kiểu dáng chính:

• Thân thẳng (Straight): Thị kính và thân ống nằm trên một đường thẳng. Kiểu dáng này giúp bạn dễ dàng tìm và theo dõi các mục tiêu di chuyển nhanh.
• Thân góc (Angled): Thị kính được đặt nghiêng một góc 45 độ so với thân ống. Kiểu này mang lại tư thế quan sát thoải mái hơn, đặc biệt khi quan sát trong thời gian dài hoặc khi chia sẻ tầm nhìn với người khác trong một nhóm.

Cả hai đều là công cụ quan sát hữu ích, nhưng chúng phục vụ các mục đích khác nhau trên hành trình khám phá của bạn.

Ống nhòm hai mắt (Binoculars):

• Độ phóng đại thấp hơn (thường từ 8x đến 12x).
• Trường nhìn rộng, lý tưởng để quét một khu vực lớn và tìm kiếm mục tiêu.
• Nhỏ gọn, có thể cầm tay, không bắt buộc dùng chân đế.
• Sử dụng: Bạn dùng ống nhòm hai mắt để quét qua cánh rừng hoặc mặt hồ để tìm kiếm sự di chuyển.

Ống nhòm viễn vọng (Spotting Scope):

• Độ phóng đại cao (thường từ 20x trở lên).
• Trường nhìn hẹp, tập trung vào việc nghiên cứu chi tiết một mục tiêu đã xác định.
• Cần chân đế (tripod) để ổn định hình ảnh.
• Sử dụng: Sau khi phát hiện một con chim lạ bằng ống nhòm hai mắt, bạn sẽ chuyển sang spotting scope để xác định loài dựa trên các đặc điểm nhỏ nhất.

Trong một chuyến đi, cách tốt nhất là kết hợp cả hai. Dùng ống nhòm hai mắt để tìm, và dùng ống nhòm viễn vọng để xem.

Tôi có bắt buộc phải dùng chân đế cho ống nhòm viễn vọng không?

Có, bạn bắt buộc phải có một chân đế vững chắc để giữ ổn định hình ảnh khi quan sát ở độ phóng đại cao.

Ống nhòm viễn vọng có chống nước không?

Nhiều mẫu ống nhòm viễn vọng hiện đại được bơm nitơ và có gioăng cao su để chống nước và chống đọng sương, phù hợp với khí hậu ẩm của Việt Nam.

Tôi có thể chụp ảnh qua ống nhòm viễn vọng không?

Có, bạn có thể chụp ảnh bằng kỹ thuật gọi là "digiscoping" thông qua một bộ chuyển đổi để gắn máy ảnh hoặc điện thoại thông minh vào thị kính.

Xem các mẫu ống nhòm viễn vọng tại WeTrek.vn.