Phễu lọc tự tạo là một hệ thống lọc nước đơn giản bạn có thể làm từ các vật liệu có sẵn trong tự nhiên. Nó hoạt động dựa trên nguyên tắc lọc nhiều lớp để loại bỏ tạp chất, cặn bẩn và các hạt lơ lửng trong nước. Đây là một kỹ năng sinh tồn thiết yếu khi bạn cần tìm nguồn nước uống an toàn trong môi trường hoang dã mà không có dụng cụ lọc chuyên dụng.
Trong các chuyến đi rừng ở Việt Nam, như khám phá vườn quốc gia Cúc Phương hay trekking Pù Luông, việc tìm thấy nguồn nước suối là điều phổ biến. Tuy nhiên, nước suối vẫn chứa nhiều cặn đất, lá cây mục và vi sinh vật. Phễu lọc tự tạo giúp bạn xử lý bước đầu, làm trong nước trước khi đun sôi.
Phễu lọc hoạt động bằng cách cho nước chảy qua nhiều lớp vật liệu có kích thước khác nhau. Mỗi lớp có một chức năng riêng, được sắp xếp từ thô đến mịn để giữ lại các loại tạp chất tương ứng.
Cấu trúc các lớp lọc cơ bản từ trên xuống dưới (hướng nước chảy vào):
Nước bẩn được đổ vào lớp trên cùng. Trọng lực sẽ kéo nước chảy từ từ qua các lớp. Khi đi qua mỗi lớp, nước sẽ sạch hơn cho đến khi chảy ra ở đáy phễu.
Bạn có thể dễ dàng tạo một phễu lọc với các vật liệu tìm thấy trong tự nhiên. Một chai nhựa rỗng hoặc một đoạn ống tre là vật chứa lý tưởng.
Bạn cần một vật chứa có thể đục lỗ ở đáy. Chai nhựa là lựa chọn phổ biến nhất. Cắt bỏ phần đáy chai để tạo miệng phễu. Giữ lại nắp và đục một lỗ nhỏ trên nắp để nước chảy ra. Nếu không có chai, một đoạn ống tre rỗng ruột cũng là một giải pháp tuyệt vời. Tiếp theo, hãy thu thập các vật liệu lọc: sỏi, cát, than củi từ lửa trại đã nguội và một miếng vải (có thể dùng vạt áo) hoặc một nắm cỏ sạch.
Sắp xếp các lớp vật liệu vào chai theo thứ tự ngược lại, từ đáy lên miệng phễu:
Rửa sơ các vật liệu lọc như sỏi và cát trước khi cho vào phễu để loại bỏ bụi bẩn ban đầu.
Đặt phễu lọc lên trên một bình chứa sạch. Từ từ đổ nước bạn thu thập được vào miệng phễu. Nước sẽ ngấm qua các lớp và nhỏ giọt xuống bình chứa. Lần lọc đầu tiên nước có thể còn hơi đen do bụi than, bạn nên bỏ đi. Lọc lại lần thứ hai hoặc thứ ba, nước sẽ trong hơn. Quan trọng: Nước sau khi lọc qua phễu tự tạo chỉ sạch về mặt vật lý (không còn cặn bẩn). Bạn bắt buộc phải đun sôi nước trước khi uống để tiêu diệt hoàn toàn vi khuẩn, virus và các mầm bệnh nguy hiểm.
Kỹ năng sinh tồn luôn đi đôi với trách nhiệm bảo vệ môi trường. Khi tạo và sử dụng phễu lọc tự tạo, hãy tuân thủ nguyên tắc Không để lại dấu vết (Leave No Trace).
Việc áp dụng các kỹ năng này một cách có trách nhiệm giúp bạn sống sót mà không gây hại đến hệ sinh thái tự nhiên. Đó là tinh thần cốt lõi của bushcraft hiện đại.
Nước lọc qua phễu tự tạo có uống ngay được không?
Không, bạn phải đun sôi nước sau khi lọc để diệt hoàn toàn vi khuẩn và mầm bệnh.
Than củi có vai trò gì trong phễu lọc?
Than củi giúp hấp thụ một số tạp chất hóa học, khử mùi và cải thiện vị của nước.
Tôi có thể lọc lại nước nhiều lần không?
Có, lọc nước lại nhiều lần sẽ giúp nước trong hơn trước khi bạn đun sôi.
Kỹ năng làm phễu lọc tự tạo là kiến thức nền tảng cho bất kỳ ai yêu thích hoạt động ngoài trời. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn tuyệt đối trong các chuyến đi, việc trang bị một thiết bị lọc chuyên dụng vẫn là lựa chọn ưu tiên.
Xem các sản phẩm dụng cụ lọc nước chuyên dụng tại WeTrek.vn.