Quy ước còi là hệ thống tín hiệu âm thanh đơn giản dùng còi để liên lạc khi đi rừng, đặc biệt trong tình huống khẩn cấp hoặc mất phương hướng.

Quy ước còi (Whistle Code) là gì?

Quy ước còi (Whistle Code) là một bộ các tín hiệu âm thanh được thống nhất trước, sử dụng còi để giao tiếp ở khoảng cách xa trong môi trường tự nhiên. Đây là một kỹ năng sinh tồn cơ bản, đặc biệt quan trọng khi bạn di chuyển trong các khu vực không có sóng điện thoại hoặc tầm nhìn bị hạn chế. Âm thanh tần số cao của còi lan truyền đi xa hơn và dễ nhận biết hơn tiếng gọi của con người, giúp bạn tiết kiệm năng lượng quý giá trong các tình huống nguy cấp. Đối với người đi cắm trại và thực hành bushcraft tại Việt Nam, việc nắm vững quy ước này là một phần thiết yếu của quản lý rủi ro, từ những cung đường trekking quen thuộc như Tà Năng - Phan Dũng đến các khu rừng rậm ở Pù Luông hay Cúc Phương.

Các tín hiệu còi cơ bản và cách sử dụng

Các quy ước còi quốc tế rất đơn giản và dễ nhớ. Bạn và nhóm của mình cần thống nhất và thực hành trước mỗi chuyến đi để đảm bảo mọi người đều hiểu đúng. Các tín hiệu đều dựa trên số lần thổi còi ngắn, mạnh và dứt khoát.

Dưới đây là các tín hiệu phổ biến nhất bạn cần biết:

• Một tiếng còi: Dùng để xác định vị trí. Nó có nghĩa là "Bạn đang ở đâu?" hoặc "Hãy đến đây". Khi bạn nghe một tiếng còi từ xa, bạn biết rằng có người đang tìm kiếm hoặc muốn xác định phương hướng của bạn.

• Hai tiếng còi: Đây là tín hiệu trả lời cho một tiếng còi. Nó có nghĩa là "Tôi ở đây" hoặc "Tôi đã nghe thấy, đang dừng lại". Tín hiệu này xác nhận rằng bạn đã nhận được thông điệp và thông báo vị trí của mình.

• Ba tiếng còi: Đây là tín hiệu khẩn cấp được công nhận trên toàn thế giới. Nó có nghĩa là "Tôi cần giúp đỡ" hoặc "Cấp cứu". Tín hiệu này tương đương với mã Morse SOS (... --- ...). Chỉ sử dụng ba tiếng còi khi bạn hoặc ai đó trong nhóm đang gặp nguy hiểm thực sự như bị thương, lạc đường hoặc đối mặt với mối đe dọa.

Khi nghe thấy tín hiệu cấp cứu ba tiếng còi, bạn nên thổi lại ba tiếng còi để báo cho người gặp nạn biết rằng bạn đã nghe thấy và đang trên đường đến hỗ trợ. Luôn lặp lại chu kỳ thổi còi sau mỗi một hoặc hai phút để người cứu hộ có thể định vị bạn dễ dàng hơn.

Áp dụng Quy ước còi khi đi trekking, cắm trại tại Việt Nam

Địa hình đa dạng của Việt Nam, từ núi cao Tây Bắc đến rừng rậm miền Trung, tạo ra nhiều tình huống mà quy ước còi trở nên vô giá. Việc áp dụng đúng cách giúp đảm bảo an toàn cho cả nhóm.

Ví dụ thực tế:

• Khi bị tách nhóm trong sương mù: Trong một chuyến trekking Tà Xùa vào mùa săn mây, sương mù dày đặc có thể khiến các thành viên mất dấu nhau. Người dẫn đầu có thể thổi một tiếng còi để kiểm tra vị trí của người đi cuối. Người đi cuối nghe thấy sẽ thổi lại hai tiếng còi để xác nhận họ vẫn đang theo kịp đoàn.

• Khi có người bị thương: Giả sử một thành viên trong đoàn bị trật chân khi đang leo xuống từ đỉnh Lảo Thẩn (Lào Cai). Họ không thể di chuyển tiếp. Thay vì la hét tốn sức, họ sẽ thổi ba tiếng còi liên tục. Các thành viên khác trong nhóm nghe thấy tín hiệu sẽ biết ngay có sự cố và tìm cách tiếp cận để sơ cứu.

• Xác định hướng tại điểm cắm trại: Khi nhóm bạn dựng trại gần một con suối trong Vườn Quốc gia Bidoup Núi Bà, một vài người đi lấy nước hoặc củi. Để tránh đi lạc khi quay về, người ở lại trại có thể định kỳ thổi một tiếng còi làm mốc âm thanh, giúp những người kia định hướng đường về lều chính xác.

Lựa chọn còi sinh tồn phù hợp

Một chiếc còi sinh tồn không phải là một chiếc còi thể thao thông thường. Nó được thiết kế để hoạt động hiệu quả trong những điều kiện khắc nghiệt nhất. Khi chọn mua, bạn cần chú ý đến các yếu tố sau:

• Thiết kế không có bi (Pea-less): Còi có bi bên trong có thể bị kẹt do bụi bẩn, nước hoặc bị đóng băng trong thời tiết lạnh, khiến còi không kêu. Còi sinh tồn không có bi luôn hoạt động tốt dù bị ướt hay dính bẩn.

• Âm lượng lớn: Độ lớn của còi được đo bằng decibel (dB). Một chiếc còi sinh tồn tốt nên có âm lượng từ 100 dB trở lên để âm thanh có thể xuyên qua tiếng gió, tiếng mưa hoặc tán lá rậm rạp.

• Vật liệu bền: Chọn còi làm từ nhựa ABS hoặc kim loại nhẹ, chịu được va đập và không bị ăn mòn. Màu sắc tươi sáng như cam, đỏ, hoặc vàng giúp bạn dễ dàng tìm thấy nó nếu vô tình làm rơi.

• Tính tiện dụng: Còi nên có lỗ để bạn luồn dây và đeo vào cổ hoặc móc vào quai đeo vai của balo. Vị trí này giúp bạn tiếp cận còi một cách nhanh nhất khi cần.

Những lưu ý quan trọng khi sử dụng còi

Để quy ước còi phát huy hiệu quả, bạn cần tuân thủ một vài nguyên tắc cơ bản. Những nguyên tắc này giúp đảm bảo thông tin được truyền đi chính xác và kịp thời.

• Thống nhất quy ước với cả nhóm trước khi bắt đầu hành trình.

• Luôn giữ còi ở vị trí dễ lấy, không cất sâu trong balo.

• Chỉ sử dụng tín hiệu ba tiếng còi trong trường hợp khẩn cấp thực sự.

• Hướng dẫn cho cả trẻ em trong nhóm về các tín hiệu còi cơ bản.

• Khi thổi, hãy thổi những hơi ngắn, mạnh và dứt khoát để tạo ra âm thanh sắc nét, dễ nhận biết.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao không la hét mà phải dùng còi?

Tiếng còi vang xa hơn và tốn ít sức hơn la hét, giúp bạn tiết kiệm năng lượng khi gặp nguy hiểm.

Tín hiệu còi quốc tế phổ biến nhất là gì?

Ba tiếng còi thổi liên tục là tín hiệu cấp cứu (SOS) được công nhận rộng rãi trên toàn thế giới.

Tôi nên đeo còi ở đâu khi đi rừng?

Bạn nên đeo còi ở cổ hoặc gắn trên quai đeo vai của balo để có thể sử dụng ngay lập tức.

Trang bị một chiếc còi sinh tồn và nắm vững quy ước sử dụng là một bước chuẩn bị nhỏ nhưng mang lại sự an toàn lớn cho mọi chuyến đi của bạn.

Xem các mẫu Còi sinh tồn chất lượng cao tại WeTrek.vn.