Tách tuyến (Route Splitting) là kỹ thuật chia một hành trình dài thành nhiều chặng nhỏ, dễ quản lý hơn, giúp bạn điều hướng chính xác và an toàn ngoài trời.

Tách tuyến (Route Splitting) là một kỹ năng điều hướng cơ bản. Bạn sẽ chia toàn bộ quãng đường di chuyển thành các đoạn ngắn hơn. Mỗi đoạn được xác định bởi hai điểm mốc (checkpoint) rõ ràng trên bản đồ và trong thực địa. Thay vì cố gắng đi theo một đường thẳng dài, bạn tập trung hoàn thành từng chặng một. Kỹ thuật này giúp việc định vị và kiểm soát lộ trình trở nên đơn giản và chính xác hơn, đặc biệt trong các địa hình phức tạp như rừng rậm hoặc núi cao.

Tách tuyến không chỉ là một kỹ thuật. Nó là một phương pháp tư duy giúp bạn làm chủ hành trình của mình. Áp dụng kỹ thuật này mang lại nhiều lợi ích thiết thực.

• Tăng độ chính xác khi điều hướng: Việc di chuyển theo từng chặng ngắn giúp bạn dễ dàng bám sát lộ trình. Nếu có đi chệch hướng, bạn sẽ phát hiện sớm và điều chỉnh lại tại điểm mốc kế tiếp. Điều này giảm thiểu nguy cơ bị lạc sâu trong những khu vực hoang dã.
• Quản lý hành trình hiệu quả: Bạn có thể ước tính thời gian, công sức và lượng nước cần thiết cho từng chặng. Điều này giúp bạn lên kế hoạch nghỉ ngơi, ăn uống hợp lý, duy trì thể lực cho cả chuyến đi.
• Giảm căng thẳng tâm lý: Một hành trình dài có thể gây choáng ngợp. Việc chia nhỏ mục tiêu giúp bạn tập trung vào chặng đường trước mắt. Hoàn thành từng chặng mang lại cảm giác thành tựu, tạo động lực để bạn tiếp tục.
• An toàn hơn: Trong trường hợp khẩn cấp, bạn có thể thông báo vị trí của mình chính xác hơn bằng cách mô tả điểm mốc cuối cùng bạn đã qua. Điều này rất quan trọng cho đội cứu hộ.

Để thực hiện Tách tuyến, bạn cần một bản đồ địa hình chi tiết của khu vực, một chiếc la bàn và có thể là thiết bị GPS hoặc điện thoại thông minh có ứng dụng bản đồ.

Điểm mốc là những đặc điểm địa hình hoặc nhân tạo dễ nhận biết trên bản đồ và ngoài thực tế. Bạn nên chọn các điểm mốc không thể nhầm lẫn.
Một số ví dụ về điểm mốc tốt:

• Ngã ba đường mòn, ngã tư sông suối.
• Đỉnh đồi, đỉnh núi.
• Một khúc cua gấp của con suối.
• Một cây cầu, một trạm kiểm lâm, một ngôi nhà bỏ hoang.

Ví dụ thực tế: Khi đi trekking tại Vườn quốc gia Bidoup Núi Bà, bạn có thể chọn các điểm mốc như trạm kiểm lâm K’long K’lanh, ngã ba sông Đa Nhim, hoặc đỉnh Hòn Giao.

Sau khi có các điểm mốc, bạn kết nối chúng lại để tạo thành các chặng. Với mỗi chặng, bạn cần xác định các thông số sau từ bản đồ:

• Phương vị la bàn (Bearing): Hướng di chuyển từ điểm mốc này đến điểm mốc kế tiếp.
• Khoảng cách (Distance): Độ dài của chặng.
• Đặc điểm địa hình: Chặng đường sẽ lên dốc, xuống dốc hay đi bằng? Có phải băng qua suối hay đi qua rừng rậm không?
• Thời gian dự kiến: Dựa trên khoảng cách, địa hình và tốc độ di chuyển trung bình của bạn.

Bạn nên ghi lại các thông tin này vào sổ tay hoặc một mảnh giấy nhỏ để tiện theo dõi trong suốt hành trình.

Tách tuyến không chỉ giúp bạn an toàn mà còn giúp bạn trở thành một người tham gia hoạt động ngoài trời có trách nhiệm. Việc lên kế hoạch kỹ lưỡng cho từng chặng giúp giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường.

• Lựa chọn điểm dừng chân bền vững: Khi tách tuyến, bạn có thể chủ động chọn các điểm nghỉ ngơi, cắm trại trên những bề mặt bền vững như nền đất trống, bãi cỏ khô hoặc đá. Điều này giúp tránh giẫm đạp lên thảm thực vật non và các hệ sinh thái nhạy cảm.
• Tránh các khu vực cần bảo vệ: Kế hoạch chi tiết giúp bạn nhận ra và tránh xa các khu vực đang được phục hồi sinh thái, khu vực sinh sản của động vật hoang dã hoặc các vùng lõi của vườn quốc gia, khu bảo tồn.
• Quản lý tài nguyên nước: Bằng cách xác định trước các nguồn nước trên bản đồ như suối, sông, bạn có thể lên kế hoạch lấy nước hợp lý. Điều này giúp bạn mang đủ nước và tránh làm ô nhiễm các nguồn nước tự nhiên.

Ví dụ: Khi leo núi Lảo Thẩn, việc tách tuyến giúp bạn lên kế hoạch cắm trại tại khu vực lán nghỉ đã được quy hoạch sẵn, thay vì dựng trại tùy tiện làm ảnh hưởng đến hệ sinh thái núi cao.

Làm gì nếu bị lạc giữa các điểm mốc?
Bạn nên dừng lại, giữ bình tĩnh, và sử dụng bản đồ cùng la bàn hoặc GPS để xác định lại vị trí cuối cùng bạn biết chắc chắn.

Kỹ thuật Tách tuyến có cần thiết cho các chuyến đi ngắn trong ngày không?
Có, thực hành Tách tuyến trong các chuyến đi ngắn giúp bạn rèn luyện kỹ năng điều hướng và tăng cường an toàn cho mọi hành trình.

Tôi có cần thiết bị GPS đắt tiền để thực hiện Tách tuyến không?
Không, bản đồ và la bàn là hai công cụ cơ bản và quan trọng nhất, còn thiết bị GPS là một công cụ hỗ trợ hữu ích.

Xem các thiết bị định hướng và la bàn tại WeTrek.vn.