Tấm vỏ cây lợp (Bark Shingle) là vật liệu lợp mái tự nhiên từ vỏ cây, dùng trong bushcraft để xây dựng nơi trú ẩn chống thấm, bền vững và kín đáo.

Tấm vỏ cây lợp (Bark Shingle) là những miếng vỏ cây được thu hoạch và xử lý để làm vật liệu lợp mái cho các công trình trú ẩn trong tự nhiên. Đây là một kỹ thuật sinh tồn cơ bản, được các bộ lạc bản địa và những người đi rừng sử dụng qua nhiều thế hệ. Thay vì dùng các vật liệu nhân tạo, bạn tận dụng nguồn tài nguyên có sẵn trong rừng để tạo ra một mái che hiệu quả, chống chịu được thời tiết.

Trong bushcraft, việc xây dựng một nơi trú ẩn an toàn là ưu tiên hàng đầu. Tấm vỏ cây lợp đáp ứng yêu cầu này một cách hoàn hảo. Chúng không chỉ cung cấp khả năng chống thấm nước vượt trội mà còn giúp nơi trú ẩn hòa lẫn vào môi trường xung quanh, đảm bảo sự kín đáo cần thiết khi sinh tồn trong hoang dã.

Sử dụng tấm vỏ cây lợp mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người thực hành bushcraft tại Việt Nam, nơi có hệ sinh thái rừng đa dạng.

• Vật liệu bền vững: Bạn khai thác tài nguyên từ những cây đã chết hoặc đổ, giảm thiểu tác động đến hệ sinh thái. Đây là một hành động tôn trọng thiên nhiên, phù hợp với triết lý của bushcraft. • Chống thấm nước hiệu quả: Vỏ của nhiều loại cây chứa các loại dầu và sáp tự nhiên, giúp chống nước mưa thâm nhập. Khi được xếp lớp đúng cách, chúng tạo thành một mái che khô ráo tuyệt đối. • Cách nhiệt tốt: Lớp vỏ cây dày giúp duy trì nhiệt độ ổn định bên trong lán trại. Nó giữ ấm vào ban đêm và làm mát vào ban ngày, giúp bạn tiết kiệm năng lượng cơ thể. • Dễ tìm kiếm: Trong các khu rừng ở Việt Nam, bạn có thể tìm thấy vỏ cây phù hợp từ cây tràm, cây thông hoặc các loại cây thân gỗ khác đã chết. • Ngụy trang tự nhiên: Nơi trú ẩn lợp bằng vỏ cây hòa mình vào cảnh quan, khó bị phát hiện bởi người khác hoặc động vật hoang dã.

Quy trình tạo tấm vỏ cây lợp đòi hỏi sự kiên nhẫn và kỹ thuật. Bạn cần tuân thủ các nguyên tắc bền vững để không làm hại đến môi trường.

Nguyên tắc quan trọng nhất là không bao giờ lấy vỏ từ một cây còn sống. Việc này sẽ làm tổn thương và giết chết cây. Thay vào đó, bạn hãy tìm kiếm những nguồn sau:

• Cây đã chết đứng: Những cây đã chết nhưng thân còn nguyên vẹn là nguồn cung cấp vỏ cây lý tưởng. • Cây bị đổ: Các cây bị gãy đổ sau bão hoặc do tự nhiên là lựa chọn tuyệt vời.

Thời điểm tốt nhất để thu hoạch vỏ cây là vào mùa xuân hoặc đầu hè, khi nhựa cây hoạt động mạnh giúp vỏ dễ bóc tách hơn. Tại Việt Nam, bạn có thể tìm vỏ từ cây tràm, thông, hoặc bạch đàn đã chết. Dùng một con dao bushcraft sắc để rạch một đường thẳng đứng trên thân cây, sau đó cẩn thận nạy và bóc vỏ ra thành từng mảng lớn.

Sau khi thu hoạch, vỏ cây thường có xu hướng cong lại. Bạn cần làm phẳng chúng trước khi sử dụng. Đặt các mảng vỏ cây xuống đất, mặt trong úp xuống, sau đó dùng đá hoặc các khúc gỗ nặng đè lên trong vài giờ hoặc qua đêm. Khi vỏ đã phẳng, dùng dao cắt chúng thành các tấm có kích thước tương đối đồng đều, giống như những viên ngói. Kích thước phổ biến là khoảng 30x40cm, nhưng bạn có thể điều chỉnh tùy thuộc vào kích thước của mảng vỏ thu hoạch được.

Việc lắp đặt các tấm vỏ cây lên khung mái che quyết định khả năng chống thấm của công trình. Bạn cần tuân theo nguyên tắc lợp từ dưới lên trên và xếp chồng lên nhau.

1. Chuẩn bị khung mái: Dựng một khung mái có độ dốc đủ để nước mưa chảy xuống. Khung có thể làm từ các cành cây chắc chắn. 2. Lợp hàng đầu tiên: Bắt đầu từ mép dưới của mái che. Đặt hàng tấm lợp đầu tiên, đảm bảo chúng chìa ra khỏi mép khung một chút để nước không chảy ngược vào trong. 3. Lợp các hàng tiếp theo: Đặt hàng thứ hai chồng lên khoảng một nửa của hàng thứ nhất. Kiểu xếp lớp này tạo ra các rãnh thoát nước, ngăn không cho nước len lỏi qua các kẽ hở. 4. Tiếp tục lợp lên đỉnh: Lặp lại quy trình cho đến khi che phủ toàn bộ mái. 5. Che đỉnh mái: Phần đỉnh mái là nơi dễ bị dột nhất. Bạn có thể dùng một mảng vỏ cây lớn, uốn cong và úp lên đỉnh để che kín khe hở.

Bạn có thể cố định các tấm lợp bằng dây rừng, rễ cây dẻo hoặc đặt các cành cây nhỏ chèn lên trên để giữ chúng không bị gió thổi bay.

Khi thực hành kỹ năng này, bạn phải luôn đặt sự an toàn và nguyên tắc bảo vệ môi trường lên hàng đầu.

• Tuân thủ quy định: Tìm hiểu quy định của khu vực bạn đến. Một số vườn quốc gia hoặc khu bảo tồn tại Việt Nam cấm mọi hành vi thu hoạch tài nguyên rừng. • Chỉ lấy đủ dùng: Nguyên tắc của bushcraft là sinh tồn cùng thiên nhiên, không phải tàn phá nó. Chỉ thu hoạch lượng vỏ cây vừa đủ cho nhu cầu của bạn. • Dọn dẹp dấu vết: Khi bạn rời đi, hãy tháo dỡ nơi trú ẩn và trả lại các vật liệu tự nhiên về trạng thái ban đầu để giảm thiểu tác động. • Cẩn thận với dụng cụ: Dao và rìu là những công cụ sắc bén. Luôn sử dụng chúng một cách an toàn và có kiểm soát để tránh tai nạn.

Mái lợp bằng vỏ cây có bền không?

Một mái che lợp vỏ cây đúng kỹ thuật có thể tồn tại trong nhiều tháng, cung cấp sự bảo vệ hiệu quả trước mưa nắng.

Làm sao để thu hoạch vỏ cây mà không hại đến rừng?

Bạn chỉ được thu hoạch vỏ từ những cây đã chết hoặc đã đổ tự nhiên, tuyệt đối không lấy vỏ từ cây còn sống.

Việc thành thạo kỹ năng tạo tấm vỏ cây lợp giúp bạn tự tin hơn khi đối mặt với các tình huống sinh tồn. Để thực hành kỹ năng này, bạn cần những dụng cụ bushcraft chất lượng và đáng tin cậy. Xem các loại dao bushcraft, rìu và dụng cụ sinh tồn tại WeTrek.vn.