Thước đo đường kính cây là công cụ chuyên dụng giúp đo đường kính thân cây trực tiếp, hỗ trợ theo dõi sức khỏe rừng và các hoạt động bảo tồn.

Thước đo đường kính cây (Tree Diameter Tape) là gì?

Thước đo đường kính cây, hay còn gọi là thước Pi, là một loại thước dây đặc biệt. Thay vì hiển thị chu vi, thước này được chia vạch sẵn để bạn đọc trực tiếp số đo đường kính của một vật hình trụ, cụ thể là thân cây. Đây là một công cụ thiết yếu cho các nhà lâm nghiệp, nhà nghiên cứu môi trường, và những người tham gia hoạt động ngoài trời có ý thức bảo tồn.

Khác với thước dây thông thường, bạn không cần thực hiện phép tính chia cho số Pi (π ≈ 3.14). Bạn chỉ cần quấn thước quanh thân cây và đọc con số hiển thị. Con số này chính là đường kính của cây.

Tại sao người yêu thiên nhiên cần quan tâm đến công cụ này?

Trong các chuyến đi bộ, cắm trại hay khám phá rừng, việc đo đường kính cây không chỉ là một hoạt động kỹ thuật. Nó là một hành động cụ thể đóng góp vào việc bảo vệ môi trường. Dữ liệu bạn thu thập giúp các nhà khoa học và kiểm lâm có cái nhìn chính xác về sức khỏe của hệ sinh thái.

Đánh giá sức khỏe hệ sinh thái rừng

Kích thước và mật độ của cây trong một khu vực phản ánh tình trạng của khu rừng đó. Một khu rừng với nhiều cây cổ thụ, đường kính lớn thường là một hệ sinh thái lâu đời, đa dạng và ổn định. Ngược lại, một khu rừng chỉ có cây nhỏ có thể đang trong giai đoạn phục hồi hoặc đã bị tác động tiêu cực.

Ví dụ: Khi đi trekking trong Vườn Quốc gia Cúc Phương, bạn có thể dùng thước để đo các cây chò ngàn năm. Ghi lại số liệu này giúp tạo ra một bộ dữ liệu cộng đồng về các cây di sản của Việt Nam.

Đóng góp vào khoa học công dân (Citizen Science)

Nhiều tổ chức bảo tồn và viện nghiên cứu khuyến khích người đi rừng tham gia thu thập dữ liệu. Bằng cách sử dụng thước đo đường kính cây và ghi lại tọa độ GPS, bạn có thể đóng góp thông tin giá trị về sự phân bố và tăng trưởng của các loài thực vật. Dữ liệu này hỗ trợ các nghiên cứu về biến đổi khí hậu, đa dạng sinh học và quản lý tài nguyên rừng bền vững.

Ví dụ: Một nhóm leo núi tại Vườn Quốc gia Bidoup Núi Bà có thể tham gia dự án theo dõi sự phát triển của các quần thể thông hai lá dẹt, một loài đặc hữu quý hiếm.

Nâng cao nhận thức và giáo dục bảo tồn

Hành động đo một cái cây khiến bạn kết nối sâu sắc hơn với nó. Khi bạn biết một cây Pơ mu ở Tà Xùa có đường kính 1,5 mét, bạn sẽ cảm nhận rõ hơn về tuổi đời và giá trị của nó. Điều này biến kiến thức trừu tượng về bảo vệ rừng thành một trải nghiệm cá nhân, thúc đẩy ý thức trách nhiệm bảo vệ thiên nhiên.

Hướng dẫn sử dụng Thước đo đường kính cây đúng cách

Để đảm bảo dữ liệu chính xác và nhất quán, các nhà khoa học trên toàn thế giới tuân theo một tiêu chuẩn chung khi đo cây. Tiêu chuẩn đó gọi là Đường kính ngang ngực, hay DBH (Diameter at Breast Height).

• Xác định chiều cao đo: Chiều cao tiêu chuẩn để đo DBH là 1,3 mét tính từ mặt đất. Đây là chiều cao ngang ngực của một người trưởng thành có chiều cao trung bình. Nếu cây mọc trên dốc, bạn luôn đo từ phía sườn dốc cao hơn.

• Làm sạch thân cây: Dọn sạch dây leo, rêu hoặc lớp vỏ cây bong tróc tại vị trí đo để thước tiếp xúc trực tiếp với thân cây. Tránh làm tổn thương đến lớp vỏ sống của cây.

• Quấn thước quanh cây: Đặt thước vuông góc với trục của thân cây. Đảm bảo thước phẳng, không bị xoắn hay chùng. Vòng thước quanh thân cây và đọc số đo tại vạch 0.

• Ghi lại dữ liệu: Ghi chép cẩn thận số đo đường kính, loài cây (nếu bạn nhận dạng được), thời gian và vị trí đo. Các ứng dụng nhận dạng thực vật trên điện thoại có thể hỗ trợ bạn xác định loài cây.

Nguyên tắc bảo tồn khi đo đạc trong tự nhiên

Sử dụng công cụ này đi kèm với trách nhiệm. Bạn cần tuân thủ các nguyên tắc Không để lại dấu vết (Leave No Trace) để giảm thiểu tác động đến môi trường.

• Không làm hại cây: Thao tác nhẹ nhàng để không làm trầy xước hoặc bong tróc vỏ cây. Lớp vỏ bảo vệ cây khỏi sâu bệnh.

• Di chuyển cẩn thận: Luôn đi trên các lối mòn có sẵn. Tránh giẫm đạp lên thảm thực vật xung quanh gốc cây. Hệ rễ của nhiều loài cây rất nhạy cảm.

• Tôn trọng động vật hoang dã: Giữ im lặng và quan sát xung quanh trước khi tiến lại gần một cái cây. Bạn có thể vô tình làm phiền một tổ chim hoặc nơi ở của một loài động vật khác.

Câu hỏi thường gặp

Thước đo đường kính cây khác gì thước dây may đo thông thường?

Thước này hiển thị trực tiếp số đo đường kính, trong khi thước dây thông thường chỉ hiển thị số đo chu vi.

Đo đường kính cây có thực sự giúp ích cho bảo tồn ở Việt Nam không?

Có, dữ liệu về kích thước và tăng trưởng của cây giúp các Vườn Quốc gia và khu bảo tồn đánh giá sức khỏe rừng để quản lý hiệu quả hơn.

Tôi cần lưu ý gì khi đo cây ở khu vực dốc?

Bạn luôn đứng ở phía trên của dốc và đo ở độ cao 1,3 mét từ vị trí chân của bạn.

Xem các loại Thước đo đường kính cây chuyên dụng tại WeTrek.vn.