Là quá trình xác định quãng đường bạn sẽ đi mỗi ngày trong chuyến cắm trại, dựa trên địa hình, thể lực và thời gian, để đảm bảo an toàn và đúng lịch trình.
Tính km/ngày (Distance-per-Day Planning) là gì?
Tính km/ngày (Distance-per-Day Planning) là một kỹ năng thiết yếu trong hoạt động cắm trại và bushcraft. Đây là quá trình bạn ước tính và quyết định quãng đường di chuyển hợp lý cho mỗi ngày của chuyến đi. Việc lập kế hoạch này không chỉ dựa trên tổng chiều dài cung đường mà còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau. Một kế hoạch tốt giúp bạn đến điểm cắm trại dự kiến trước khi trời tối, quản lý năng lượng hiệu quả và đảm bảo an toàn cho cả nhóm.
Tại sao việc Tính km/ngày lại quan trọng?
Lập kế hoạch quãng đường di chuyển mỗi ngày ảnh hưởng trực tiếp đến sự thành công và an toàn của chuyến đi. Nó giúp bạn tránh những tình huống nguy hiểm và tận hưởng trọn vẹn hành trình.
Những lợi ích chính bao gồm:
Quản lý năng lượng: Bạn tránh được tình trạng kiệt sức giữa đường bằng cách đặt ra mục tiêu phù hợp với thể lực của bản thân và cả nhóm. Di chuyển quá sức trong ngày đầu tiên sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến những ngày tiếp theo.
An toàn: Đến điểm cắm trại trước khi trời tối là một nguyên tắc an toàn cơ bản. Việc này cho bạn đủ thời gian để dựng lều, nhóm lửa, chuẩn bị bữa tối và kiểm tra xung quanh. Di chuyển trong bóng tối làm tăng nguy cơ lạc đường hoặc gặp tai nạn.
Tối ưu hóa thời gian: Kế hoạch rõ ràng giúp bạn có thời gian cho các hoạt động khác. Bạn có thể dành thời gian để thực hành các kỹ năng bushcraft như tìm nguồn nước, dựng một chiếc shelter tự nhiên hoặc đơn giản là nghỉ ngơi, ngắm cảnh.
Chuẩn bị phù hợp: Biết được quãng đường mỗi ngày giúp bạn tính toán lượng nước và thức ăn cần mang theo một cách chính xác, tránh việc mang quá nhiều hoặc quá ít.
Các yếu tố ảnh hưởng đến việc tính km/ngày
Quãng đường bạn đi được trong một ngày không phải là một con số cố định. Nó thay đổi tùy thuộc vào nhiều điều kiện cụ thể của chuyến đi.
Địa hình (Terrain)
Đây là yếu tố quan trọng nhất. Di chuyển 10 km trên đường bằng phẳng trong Vườn quốc gia Cúc Phương tốn ít sức lực và thời gian hơn nhiều so với việc leo dốc 5 km trên dãy Hoàng Liên Sơn. Bạn cần xem xét:
Độ dốc: Đường lên dốc và xuống dốc liên tục sẽ làm bạn di chuyển chậm hơn đáng kể.
Bề mặt đường đi: Đường mòn rõ ràng, ít sỏi đá sẽ đi nhanh hơn đường rậm rạp, bùn lầy hoặc phải vượt suối nhiều lần.
Thể lực và kinh nghiệm của nhóm (Group Fitness and Experience)
Tốc độ của cả đoàn luôn phụ thuộc vào người đi chậm nhất. Khi lên kế hoạch, bạn cần đánh giá trung thực thể lực của tất cả thành viên. Một nhóm có người mới tham gia nên đặt mục tiêu quãng đường ngắn hơn. Ví dụ, một nhóm kinh nghiệm có thể đi 15-20 km/ngày ở địa hình trung bình, nhưng một nhóm mới chỉ nên đặt mục tiêu 7-10 km/ngày cho cùng cung đường đó.
Trọng lượng balo (Pack Weight)
Balo càng nặng, bạn di chuyển càng chậm và càng tốn sức. Một chiếc balo nặng hơn 15kg chứa đầy đủ dụng cụ bushcraft sẽ làm giảm tốc độ của bạn so với một chiếc balo dưới 10kg theo phong cách siêu nhẹ (ultralight). Vì vậy, hãy cân nhắc kỹ lưỡng những vật dụng cần thiết để tối ưu trọng lượng.
Thời tiết và thời gian có ánh sáng (Weather and Daylight Hours)
Thời tiết xấu như mưa to, gió lớn sẽ cản trở tốc độ di chuyển. Đường trơn trượt khiến bạn phải đi cẩn thận hơn. Ngoài ra, số giờ có ánh sáng ban ngày cũng là một yếu tố cần tính đến. Vào mùa đông ở miền Bắc, trời tối nhanh hơn, bạn cần kết thúc hành trình trong ngày và dựng trại sớm hơn, thường là trước 5 giờ chiều.
Mục tiêu chuyến đi (Trip Goals)
Chuyến đi của bạn tập trung vào việc di chuyển hay thực hành kỹ năng? Nếu mục tiêu là chinh phục một quãng đường dài, bạn sẽ ưu tiên thời gian cho việc đi bộ. Ngược lại, nếu bạn muốn dành thời gian để dựng một nơi trú ẩn bằng tarp, thực hành kỹ năng nhóm lửa bằng thanh đánh lửa, hoặc tìm kiếm các loại cây ăn được, bạn nên lên kế hoạch cho một quãng đường di chuyển ngắn hơn trong ngày.
Hướng dẫn lập kế hoạch km/ngày cho người mới
Nếu bạn mới bắt đầu, hãy áp dụng các bước sau để xây dựng một kế hoạch hợp lý.
Bước 1: Nghiên cứu kỹ tuyến đường. Tìm hiểu thông tin về cung đường bạn định đi. Sử dụng bản đồ địa hình, đọc các bài chia sẻ kinh nghiệm, hoặc hỏi những người đã từng đi. Chú ý đến các thông tin về độ dốc, nguồn nước và các điểm có thể cắm trại.
Bước 2: Đánh giá trung thực về nhóm. Xác định ai là người có thể lực yếu nhất trong nhóm và lên kế hoạch dựa trên tốc độ của người đó. Đừng ngại đặt một mục tiêu khiêm tốn cho chuyến đi đầu tiên.
Bước 3: Chia nhỏ hành trình. Lấy tổng chiều dài cung đường chia cho số ngày đi để có con số km trung bình mỗi ngày. Sau đó, điều chỉnh con số này dựa trên địa hình của từng chặng. Chặng leo dốc nhiều sẽ có số km ít hơn chặng đường bằng phẳng.
Bước 4: Xác định điểm cắm trại và kế hoạch B. Đánh dấu các địa điểm cắm trại lý tưởng trên bản đồ. Đồng thời, bạn cần xác định các điểm cắm trại dự phòng (Kế hoạch B) ở vị trí sớm hơn trên lộ trình, phòng trường hợp nhóm di chuyển chậm hơn dự kiến.
Ví dụ thực tế: Lên kế hoạch cho cung trekking Tà Năng - Phan Dũng dài khoảng 55 km trong 3 ngày 2 đêm. Thay vì chia đều mỗi ngày gần 18 km, bạn có thể lập kế hoạch: - Ngày 1: Đi 15 km, chủ yếu là leo dốc. - Ngày 2: Đi 22 km, địa hình chủ yếu là đồi cỏ và đường bằng. - Ngày 3: Đi 18 km còn lại, chủ yếu là xuống dốc và đường bằng để ra điểm kết thúc.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Một người mới nên đi bộ bao nhiêu km mỗi ngày? Một người mới bắt đầu nên đặt mục tiêu từ 7-12 km mỗi ngày trên địa hình đồi núi không quá phức tạp.
Làm thế nào để biết địa hình của một cung đường? Bạn có thể nghiên cứu bản đồ địa hình (topographic map), xem các video ghi lại hành trình hoặc tham khảo thông tin từ cộng đồng outdoor.
Có cần tính km/ngày cho chuyến cắm trại bằng xe không? Có, bạn cần ước tính thời gian di chuyển để đến được điểm cắm trại và dựng trại trước khi trời tối.
Để chuẩn bị tốt nhất cho chuyến đi, bạn cần một chiếc balo phù hợp. Xem các mẫu balo dã ngoại chính hãng tại WeTrek.vn.