Vệt sáng cảm biến (Amp Glow) là hiện tượng nhiễu ánh sáng do nhiệt từ linh kiện máy ảnh, thường xuất hiện ở góc ảnh khi phơi sáng dài trong điều kiện tối.

Vệt sáng cảm biến, hay Amp Glow, là một dạng nhiễu kỹ thuật số. Nó xuất hiện trên ảnh của bạn dưới dạng các vệt sáng hoặc mảng màu không mong muốn. Hiện tượng này thường xảy ra ở các cạnh hoặc góc của khung hình. Nguyên nhân chính là do nhiệt phát ra từ các linh kiện điện tử bên trong máy ảnh trong quá trình hoạt động. Lượng nhiệt này làm ảnh hưởng đến cảm biến, đặc biệt khi cảm biến phải hoạt động liên tục trong thời gian dài.

Bạn sẽ dễ dàng nhận thấy Amp Glow khi tác nghiệp trong các điều kiện ánh sáng yếu và đòi hỏi kỹ thuật phơi sáng. Đây là những tình huống quen thuộc trong các chuyến đi nhiếp ảnh tại Việt Nam.

• Chụp dải Ngân Hà (Astrophotography): Khi bạn phơi sáng từ 15 đến 30 giây với ISO cao tại những địa điểm như Tà Xùa, Y Tý, hoặc các vùng biển Ninh Thuận, Bình Thuận. Nhiệt độ cảm biến tăng lên và gây ra vệt sáng.

• Phơi sáng ban đêm (Long Exposure): Chụp cảnh biển đêm tại Lý Sơn, Côn Đảo hoặc phơi sáng dòng xe cộ trên các cung đèo như Hải Vân đòi hỏi thời gian mở màn trập lâu. Đây là điều kiện lý tưởng để Amp Glow xuất hiện.

• Quay video trong điều kiện thiếu sáng: Thực hiện các cảnh quay time-lapse hoàng hôn hoặc bình minh trên đỉnh Lảo Thẩn, Fansipan cũng có thể ghi lại hiện tượng này.

• Chụp ảnh trong hang động: Khám phá hệ thống hang động Tú Làn ở Quảng Bình, nơi ánh sáng tự nhiên rất yếu, bạn phải sử dụng ISO cao và phơi sáng dài, làm tăng khả năng xuất hiện Amp Glow.

Vệt sáng cảm biến có những đặc điểm riêng giúp bạn phân biệt với các loại nhiễu khác. Nó thường có màu sắc nhất định, phổ biến là màu đỏ, hồng hoặc xanh lá cây. Vị trí của Amp Glow trên khung hình luôn cố định vì nó phụ thuộc vào cấu trúc mạch điện tử gần cảm biến của máy ảnh. Điều này khác với nhiễu ISO (ISO noise), vốn xuất hiện ngẫu nhiên như các hạt li ti trên toàn bộ bức ảnh. Bạn có thể kiểm tra bằng cách chụp một bức ảnh tối hoàn toàn (đậy nắp ống kính) với cùng thông số phơi sáng và ISO, vệt sáng sẽ xuất hiện ở đúng vị trí cũ.

Bạn có thể quản lý và giảm thiểu Amp Glow bằng các phương pháp trực tiếp khi đang tác nghiệp hoặc trong quá trình xử lý hậu kỳ. Việc này giúp đảm bảo chất lượng hình ảnh cho chuyến đi của bạn.

Xử lý trực tiếp trên máy ảnh

• Bật tính năng giảm nhiễu phơi sáng dài: Nhiều máy ảnh có chức năng Long Exposure Noise Reduction (LENR). Khi bật, máy sẽ tự động chụp một khung hình tối (dark frame) ngay sau bức ảnh chính với cùng thời gian phơi sáng. Sau đó, máy ảnh sẽ dùng khung hình tối này để trừ đi các nhiễu, bao gồm cả Amp Glow. Nhược điểm là thời gian chụp của bạn sẽ tăng gấp đôi, gây tốn pin, một yếu tố cần cân nhắc khi trekking dài ngày.

• Để máy ảnh có thời gian nghỉ: Khi chụp liên tục nhiều tấm phơi sáng dài, hãy cho máy ảnh nghỉ vài phút giữa các lần chụp. Việc này giúp các linh kiện bên trong nguội bớt, giảm lượng nhiệt tác động lên cảm biến.

Xử lý bằng hậu kỳ

• Kỹ thuật trừ khung hình tối (Dark Frame Subtraction): Đây là phương pháp chuyên nghiệp và hiệu quả nhất. Ngay tại địa điểm chụp, sau khi hoàn thành các bức ảnh phơi sáng, bạn hãy đậy nắp ống kính và chụp thêm vài tấm ảnh với cùng thông số ISO và thời gian phơi sáng. Những tấm ảnh này gọi là "khung hình tối". Khi về nhà, bạn sử dụng phần mềm xử lý ảnh để lấy thông tin nhiễu từ khung hình tối và trừ nó ra khỏi các bức ảnh chính.

Hiểu về Amp Glow giúp bạn lựa chọn thiết bị tốt hơn cho các chuyến đi săn ảnh chuyên sâu. Các dòng máy ảnh thế hệ mới với công nghệ cảm biến tiên tiến thường kiểm soát nhiệt và xử lý Amp Glow tốt hơn. Khi lên kế hoạch cho một chuyến đi chụp ảnh thiên văn ở Hà Giang hay khám phá hang động ở Quảng Bình, việc đầu tư vào một thân máy có khả năng xử lý nhiễu tốt sẽ mang lại kết quả khác biệt. Ngoài ra, luôn chuẩn bị đủ pin dự phòng và thẻ nhớ dung lượng lớn, vì các kỹ thuật giảm nhiễu tại thực địa đều tiêu tốn nhiều tài nguyên thiết bị.

Vệt sáng cảm biến (Amp Glow) có làm hỏng máy ảnh không?

Không, Amp Glow là một hiện tượng vật lý bình thường và không gây hại cho cảm biến hay các linh kiện khác của máy ảnh.

Có phải tất cả máy ảnh đều bị Vệt sáng cảm biến không?

Hầu hết các máy ảnh kỹ thuật số đều có thể gặp hiện tượng này ở một mức độ nào đó, nhưng nó khác nhau tùy thuộc vào thiết kế và công nghệ của từng mẫu máy.

Xem các dòng máy ảnh và phụ kiện nhiếp ảnh ngoài trời tại WeTrek.vn.