Vòng chia độ (Bearing Wheel) là gì?

Vòng chia độ (Bearing Wheel), hay còn gọi là vòng phương vị (Azimuth Ring), là một bộ phận xoay được trên la bàn. Nó được khắc vạch chia từ 0 đến 360 độ. Chức năng chính của vòng chia độ là giúp bạn đo, đọc và khóa một hướng đi cụ thể. Bạn sẽ sử dụng nó để đảm bảo thuyền kayak hoặc ván chèo SUP của mình di chuyển đúng lộ trình đã định.

Trên vòng chia độ, bạn sẽ thấy các chi tiết sau:

• Các vạch chia độ: Đánh dấu 360 độ của một vòng tròn.
• Các hướng chính: Chữ N (Bắc), S (Nam), E (Đông), W (Tây).
• Mũi tên định hướng (Orienting Arrow): Một mũi tên nằm trong vòng chia độ, dùng để căn chỉnh với kim la bàn.

Tầm quan trọng của Vòng chia độ khi tham gia thể thao dưới nước

Khi chèo thuyền trên các vùng nước rộng lớn như Vịnh Hạ Long, Vịnh Lan Hạ hay các hồ lớn như Hồ Trị An, Hồ Ba Bể, việc mất phương hướng là một rủi ro hiện hữu. Sương mù, mưa lớn hoặc điều kiện ánh sáng yếu làm giảm tầm nhìn và khiến các thiết bị điện tử như GPS gặp sự cố. Lúc này, la bàn với vòng chia độ trở thành công cụ định hướng độc lập và đáng tin cậy.

Nó giúp bạn:

• Xác định hướng đi chính xác: Đặt một hướng cụ thể, ví dụ 120 độ, và bám theo nó để đến đích mà không bị lệch hướng do dòng chảy hay gió.
• Định vị vị trí trên bản đồ: Sử dụng kỹ thuật giao hội, bạn lấy hướng của hai hoặc ba điểm mốc trên bờ để xác định vị trí của mình trên mặt nước.
• Tăng cường an toàn: Giúp bạn tìm đường trở về bờ một cách an toàn khi thời tiết thay đổi đột ngột hoặc khi bạn bị lạc.

Ví dụ thực tế: Một nhóm chèo kayak tại khu vực Cát Bà gặp sương mù dày đặc. Tầm nhìn giảm xuống dưới 50 mét. Nhờ sử dụng la bàn và vòng chia độ đã thiết lập sẵn hướng quay về bến, họ giữ được lộ trình và cập bờ an toàn thay vì đi vòng tròn hoặc lạc ra xa hơn.

Cách sử dụng Vòng chia độ để điều hướng khi chèo thuyền

Việc sử dụng vòng chia độ đòi hỏi luyện tập nhưng các bước cơ bản khá đơn giản. Bạn cần một chiếc la bàn và một bản đồ không thấm nước của khu vực.

Bước 1: Xác định hướng đi trên bản đồ

Đặt cạnh của la bàn lên bản đồ, nối điểm xuất phát và điểm đến của bạn. Mũi tên chỉ hướng di chuyển (Direction of Travel Arrow) trên la bàn phải hướng về phía đích đến.

Bước 2: Căn chỉnh với hướng Bắc của bản đồ

Giữ nguyên la bàn trên bản đồ. Xoay vòng chia độ cho đến khi mũi tên định hướng (Orienting Arrow) và các đường kẻ song song bên trong nó thẳng hàng với đường kinh tuyến Bắc-Nam trên bản đồ. Chữ N trên vòng chia độ phải chỉ về hướng Bắc của bản đồ.

Bước 3: Đọc và khóa hướng đi

Số độ trên vòng chia độ thẳng hàng với vạch chỉ hướng (Index Line) chính là hướng đi của bạn. Con số này được gọi là phương vị (Bearing). Bạn không cần điều chỉnh vòng chia độ nữa.

Bước 4: Di chuyển theo hướng đã định

Cầm la bàn thẳng trước mặt, song song với mặt đất. Xoay người và thuyền cho đến khi đầu màu đỏ của kim nam châm nằm gọn bên trong mũi tên định hướng. Mũi tên chỉ hướng di chuyển lúc này sẽ chỉ thẳng về phía đích đến của bạn. Bạn chỉ cần giữ kim nam châm luôn nằm trong mũi tên định hướng và chèo về phía trước.

Vòng chia độ và trách nhiệm bảo vệ môi trường nước

Định hướng chính xác không chỉ đảm bảo an toàn cho bạn mà còn góp phần bảo vệ các hệ sinh thái nhạy cảm. Việc sử dụng la bàn và vòng chia độ giúp bạn tuân thủ các nguyên tắc du lịch bền vững.

• Tránh các khu vực cấm: Tại các khu bảo tồn biển như Côn Đảo hay Phú Quốc, có những rạn san hô hoặc bãi sinh sản cần được bảo vệ. Định hướng chính xác giúp bạn chèo thuyền đúng tuyến đường cho phép, tránh vô tình xâm nhập và gây hại cho các khu vực này.
• Giảm thiểu tác động: Khi bạn đi đúng lộ trình, bạn giảm nguy cơ làm phiền động vật hoang dã như chim biển, rùa biển hoặc các loài cá. Việc chèo thuyền vòng vo vì lạc đường tăng diện tích tác động không cần thiết lên môi trường.
• Tuân thủ quy định: Các vườn quốc gia như Cát Bà hay Ba Bể thường có các tuyến đường thủy được quy định. La bàn giúp bạn đi đúng theo các tuyến này, thể hiện sự tôn trọng đối với công tác bảo tồn của địa phương.

Bằng cách điều hướng có chủ đích, bạn đang trực tiếp tham gia vào việc bảo vệ vẻ đẹp tự nhiên của các vùng nước Việt Nam cho những thế hệ sau.

Câu hỏi thường gặp

Tôi có cần Vòng chia độ nếu đã có GPS không?

Có, la bàn là công cụ dự phòng quan trọng khi thiết bị điện tử hết pin, mất tín hiệu hoặc hỏng hóc do thấm nước.

Làm thế nào để bảo quản la bàn có Vòng chia độ?

Bạn cần giữ la bàn tránh xa các vật có từ tính mạnh như nam châm, loa, điện thoại di động để đảm bảo kim la bàn hoạt động chính xác.

Vòng chia độ trên la bàn điện tử có tốt không?

La bàn điện tử tiện lợi nhưng phụ thuộc vào pin, trong khi la bàn từ tính truyền thống với vòng chia độ cơ học luôn hoạt động và có độ tin cậy cao hơn trong mọi điều kiện.