Xác nhận điểm (Checkpoint Validation) là quá trình chứng minh bạn đã đến đúng một điểm kiểm soát (Control Point) được chỉ định trên bản đồ. Đây là một phần quan trọng trong các hoạt động và cuộc thi định hướng (Orienteering) ngoài trời. Bạn sử dụng một công cụ để ghi lại sự có mặt của mình tại điểm đó trước khi di chuyển đến điểm tiếp theo.

Hành động này xác nhận bạn đang đi đúng lộ trình và tuân thủ các quy tắc của hoạt động. Các điểm kiểm soát thường được đặt tại các địa điểm đặc trưng như ngã ba đường mòn, đỉnh đồi, hoặc một gốc cây lớn trong rừng. Mục tiêu không chỉ là tốc độ mà còn là sự chính xác trong việc điều hướng.

Xác nhận điểm đảm bảo tính công bằng và an toàn cho tất cả mọi người tham gia. Nó còn là thước đo kỹ năng đọc bản đồ và định hướng của bạn trong môi trường tự nhiên.

Đảm bảo an toàn

Việc xác nhận các điểm giúp ban tổ chức biết bạn đang đi đúng hướng. Nếu bạn bị lạc, lịch sử xác nhận điểm cuối cùng sẽ giúp đội cứu hộ thu hẹp phạm vi tìm kiếm. Điều này đặc biệt quan trọng khi bạn di chuyển trong các khu vực hẻo lánh như Vườn Quốc gia Bidoup Núi Bà ở Đà Lạt.

Xác thực lộ trình

Trong các cuộc thi, việc xác nhận tất cả các điểm kiểm soát theo đúng thứ tự là bằng chứng bạn đã hoàn thành toàn bộ quãng đường. Bỏ lỡ một điểm có thể dẫn đến việc bị phạt thời gian hoặc không được công nhận kết quả. Nó đảm bảo mọi người cạnh tranh công bằng trên cùng một thử thách.

Phát triển kỹ năng

Mỗi điểm kiểm soát là một bài kiểm tra nhỏ về kỹ năng điều hướng. Bạn phải kết hợp việc sử dụng bản đồ, la bàn, và quan sát địa hình để tìm ra vị trí chính xác. Quá trình này giúp bạn rèn luyện khả năng ra quyết định và xử lý tình huống khi đi bộ đường dài hoặc thám hiểm.

Có hai phương pháp chính để xác nhận điểm: truyền thống và hiện đại. Lựa chọn phương pháp nào phụ thuộc vào quy mô và tính chất của sự kiện.

Phương pháp truyền thống

Phương pháp này sử dụng thẻ kiểm soát bằng giấy (Control Card) và dụng cụ bấm lỗ (Puncher).

• Mỗi điểm kiểm soát có một dụng cụ bấm lỗ với mẫu kim khác nhau.
• Khi đến nơi, bạn dùng nó để bấm vào ô tương ứng trên thẻ của mình.
• Ví dụ, trong các buổi tập huấn kỹ năng sinh tồn ở rừng Cúc Phương, các nhóm thường dùng phương pháp này để thực hành tìm đường.

Phương pháp hiện đại

Công nghệ mang đến các giải pháp nhanh chóng và chính xác hơn.

• Hệ thống bấm giờ điện tử (Electronic Punching System): Bạn dùng một con chip điện tử, thường là Thẻ SI (SI-Card), để chạm vào một trạm điện tử tại điểm kiểm soát. Hệ thống sẽ ghi lại thời gian chính xác của bạn.
• Mã QR hoặc GPS: Một số sự kiện yêu cầu bạn quét mã QR bằng điện thoại hoặc ghi lại tọa độ GPS tại điểm kiểm soát. Các giải chạy địa hình lớn ở Việt Nam như tại Mộc Châu hay Pù Luông thường áp dụng công nghệ GPS để theo dõi vận động viên.

Hoạt động định hướng luôn gắn liền với thiên nhiên. Vì vậy, việc xác nhận điểm phải đi đôi với ý thức bảo tồn. Nguyên tắc Không để lại dấu vết (Leave No Trace) là kim chỉ nam cho mọi hành động.

Lựa chọn vị trí điểm kiểm soát

Ban tổ chức phải chọn các điểm kiểm soát không ảnh hưởng đến hệ sinh thái nhạy cảm. Các điểm này nên nằm trên các đường mòn hiện có, tránh các khu vực có thảm thực vật mỏng manh hoặc nơi động vật hoang dã làm tổ. Ví dụ, khi tổ chức hoạt động trong Vườn Quốc gia Ba Vì, ban tổ chức phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định của ban quản lý vườn.

Hành xử tại điểm kiểm soát

Khi bạn đến một điểm kiểm soát, hãy hành động có trách nhiệm.

• Không xả rác. Mang về tất cả những gì bạn mang theo.
• Di chuyển nhẹ nhàng, tránh dẫm đạp lên cây cỏ non.
• Giữ im lặng để không làm phiền các loài động vật.
• Không làm hư hại các thiết bị tại điểm kiểm soát.

Tuân thủ quy định địa phương

Mỗi khu vực tự nhiên đều có quy định riêng. Trước khi tham gia, bạn cần tìm hiểu các quy tắc tại khu bảo tồn hoặc vườn quốc gia đó. Việc này thể hiện sự tôn trọng của bạn đối với thiên nhiên và nỗ lực bảo tồn của cộng đồng địa phương.

Tôi phải làm gì nếu bỏ lỡ một điểm kiểm soát?

Bạn có thể bị phạt thời gian hoặc bị loại khỏi kết quả cuối cùng tùy theo quy định của sự kiện.

Thiết bị cần thiết để xác nhận điểm là gì?

Bạn cần bản đồ, la bàn, và các thiết bị ban tổ chức yêu cầu như thẻ kiểm soát giấy hoặc chip điện tử.

Các điểm kiểm soát có luôn có người giám sát không?

Không, phần lớn các điểm kiểm soát không có người giám sát để thử thách khả năng tự định hướng của bạn.