Xoắn buồm là độ cong của cánh buồm từ gốc đến ngọn để xả bớt gió, giúp thuyền ổn định. Tương tự, người chèo thuyền điều chỉnh góc lệch mái chèo để giảm cản gió.

Xoắn buồm (Sail Twist) là một thuật ngữ trong môn đua thuyền buồm. Nó mô tả độ cong xoắn của cánh buồm. Phần đỉnh buồm mở ra nhiều hơn so với phần gốc buồm. Điều này cho phép không khí thoát ra ở phía trên, giảm áp lực lên cánh buồm và giúp thuyền ổn định hơn khi gió mạnh.

Người chèo kayak, SUP, hay packraft không dùng buồm. Nhưng nguyên tắc khí động học vẫn áp dụng. Bạn luôn đối mặt với gió khi ở trên mặt nước. Gió có thể làm bạn mất sức, chệch hướng và giảm hiệu quả chèo. Hiểu về nguyên lý giảm lực cản của gió giúp bạn chèo thuyền thông minh hơn. Trong chèo thuyền, khái niệm tương đương với xoắn buồm chính là Góc lệch mái chèo (Paddle Feathering).

Góc lệch mái chèo là góc giữa hai lưỡi chèo của bạn. Một mái chèo không có góc lệch (unfeathered) có hai lưỡi chèo nằm trên cùng một mặt phẳng. Một mái chèo có góc lệch (feathered) có một lưỡi chèo xoay một góc so với lưỡi còn lại, thường là từ 30 đến 60 độ.

Mục đích chính của việc tạo góc lệch là để giảm sức cản của gió. Khi bạn thực hiện một động tác chèo, một lưỡi chèo ở dưới nước để đẩy thuyền đi tới. Lưỡi chèo còn lại ở trên không và di chuyển ngược chiều gió. Nếu lưỡi chèo này phẳng, nó sẽ đón gió như một cánh buồm nhỏ, tạo ra lực cản lớn. Khi bạn tạo góc lệch, lưỡi chèo trên không sẽ cắt gió theo phương ngang, giảm thiểu tối đa sức cản.

• Giảm cản gió: Đây là lợi ích lớn nhất, đặc biệt khi chèo ngược gió hoặc gió tạt ngang. Bạn sẽ đỡ tốn sức hơn để đưa mái chèo về phía trước cho cú chèo tiếp theo.
• Tăng hiệu quả chèo: Ít lực cản đồng nghĩa với việc năng lượng của bạn được dùng hiệu quả hơn để đẩy thuyền đi. Bạn có thể chèo xa hơn với cùng một lượng sức lực.
• Giảm mỏi cơ: Việc liên tục chống lại lực cản của gió gây áp lực lên cổ tay, cánh tay và vai. Sử dụng góc lệch mái chèo giúp giảm căng thẳng này, đặc biệt trong các chuyến đi dài như khám phá vịnh Hạ Long hoặc chèo dọc sông Nho Quế.

Nhiều mái chèo hiện đại cho phép bạn điều chỉnh góc lệch một cách dễ dàng. Việc lựa chọn góc lệch phụ thuộc vào điều kiện thời tiết, sở thích cá nhân và kỹ thuật chèo của bạn.

• Góc 0 độ (Unfeathered): Hai lưỡi chèo thẳng hàng. Lựa chọn này phù hợp cho người mới bắt đầu để tập các động tác cơ bản mà không cần lo lắng về việc xoay cổ tay. Nó cũng tốt khi chèo xuôi gió hoặc trong điều kiện lặng gió.
• Góc 30-45 độ: Đây là góc lệch phổ biến cho việc chèo thông thường. Nó cung cấp sự cân bằng tốt giữa việc giảm cản gió và sự thoải mái cho cổ tay.
• Góc 60 độ hoặc cao hơn: Góc này hiệu quả nhất khi chèo trong điều kiện gió mạnh. Nó giúp lưỡi chèo trên không cắt gió một cách triệt để. Tuy nhiên, nó đòi hỏi cổ tay phải linh hoạt hơn để điều khiển.

Khi chèo thuyền ở những nơi có điều kiện thay đổi như các vùng vịnh ven biển Việt Nam, một mái chèo có thể điều chỉnh góc lệch là một công cụ giá trị. Bạn có thể bắt đầu với góc 0 độ vào buổi sáng khi trời lặng gió. Khi gió nổi lên vào buổi chiều, bạn có thể tăng góc lệch lên 45 độ để chèo về bờ một cách nhẹ nhàng hơn.

Chèo thuyền hiệu quả không chỉ giúp bạn tiết kiệm sức lực mà còn thể hiện sự tôn trọng đối với môi trường tự nhiên. Khi bạn kiểm soát thuyền tốt hơn và ít vật lộn với các yếu tố tự nhiên, bạn có xu hướng di chuyển nhẹ nhàng và ít tác động đến môi trường xung quanh hơn. Việc này rất quan trọng khi chèo thuyền ở các khu vực nhạy cảm như các rạn san hô ở vịnh Vĩnh Hy hay các khu bảo tồn biển tại Côn Đảo.

Hãy luôn tuân thủ các nguyên tắc Không Để Lại Dấu Vết (Leave No Trace) khi tham gia các môn thể thao dưới nước:

• Quan sát động vật hoang dã từ xa. Đừng đuổi theo chim, cá hay các sinh vật biển khác. Tiếng động và sự di chuyển đột ngột của thuyền có thể làm chúng hoảng sợ.
• Tránh các khu vực sinh sản hoặc làm tổ của chim và các loài thủy sinh.
• Không dẫm lên san hô hoặc thảm cỏ biển khi bạn lên xuống thuyền. Hãy tìm những bãi cát hoặc khu vực trống để dừng chân.
• Mang tất cả rác của bạn về đất liền. Bao gồm cả vỏ kẹo, chai nước và các mẩu rác nhỏ.
• Sử dụng kem chống nắng an toàn cho rạn san hô để bảo vệ hệ sinh thái mỏng manh dưới nước.

Không có góc lệch tốt nhất cho mọi người, tùy thuộc vào điều kiện gió, kỹ thuật và sở thích cá nhân.

Mái chèo điều chỉnh góc lệch mang lại sự linh hoạt cao để thích ứng với các điều kiện thời tiết khác nhau.

Cần một chút thời gian để làm quen với chuyển động cổ tay nhưng sẽ giúp bạn chèo hiệu quả hơn về lâu dài.

Xem các loại mái chèo kayak và SUP tại WeTrek.vn.